Nhà báo Arab Saudi mất tích bí ẩn là ai?

18:12 16/10/2018

Ông Jamal Khashouggi là một nhà báo Arab Saudi, thường xuyên chỉ trích chính phủ, đặc biệt là Thái tử Mohammad bin Salman. Sự biến mất bí ẩn của ông ở lãnh sự quán Arab Saudi tại Thổ Nhĩ Kì đang gây rúng động thế giới.

Nhà báo Arab Saudi là ai?
Nhà báo Arab Saudi là ai?

Nhà báo Arab Saudi là ai mà khi biến mất lại gây rúng động thế giới? Nhà báo Arab Saudi Khashoggi sinh ngày 13/10 năm 1958. Ông bắt đầu làm báo vào những năm 1980, chủ yếu về xung đột Afghanistan.

Trong khoảng thời gian từ năm 1991 đến 1999 ông là phóng viên nước ngoài ở nhiều nước Trung Đông và một số quốc gia khác như Algeria, Sudan. Nhiều nguồn tin cho rằng trong thời gian này ông còn làm cho Cơ quan tình báo Arab Saudi và có thể là cả của Mỹ ở Afghanistan.

Đến năm 1999, ông được bổ nhiệm làm tổng biên tập Arab News – tờ báo tiếng Anh hàng đầu của Arab Saudi. Năm 2003, ông có hai tháng làm tổng biên tập của tờ Saudi Al Watan – một tờ báo có tư tưởng cấp tiến của Arab Saudi. Ông bị buộc phải từ chức năm 2003 bởi có quan điểm quá cấp tiến so với một vương quốc bảo thủ như Arab Saudi.

Sau đó, ông làm cố vấn cho Hoàng tử Turki Al Faisal - đại sứ của Arab Saudi tại Mỹ và điều hành Cơ quan tình báo Arab Saudi trong hơn 20 năm.

Bốn năm sau, ông Khashoggi quay lại làm tổng biên tập Al Watan nhưng ông tiếp tục bị buộc thôi việc. Nguyên nhân được cho là đã cho xuất bản các bài báo chỉ trích các quy tắc Hồi giáo khắc nghiệt mà Arab Saudi đang áp dụng.

nha-bao-arab-saudi-mat-tich-bi-an-la-ai
Sự biến mất bí ẩn của nhà báo Arab Saudi đang gây rúng động cả thế giới.

Năm 2010, ông được bổ nhiệm làm giám đốc kênh tin tức Al-Arab ở Bahrain. Ông thường xuyên gửi bài bình luận cho các kênh hay tờ báo quốc tế như MBC, BBC, Al Jazeera...

Tháng 9/2017, ông sang Mỹ sống lưu vong sau khi ông Mohammed bin Salman được chọn làm Thái tử và nhiều người bất đồng chính kiến với chính phủ bị bắt

Kể từ đó ông thường xuyên phê bình các chính sách của Thái tử Mohamed bin Salman cũng như của chính phủ Arab Saudi trên nhiều tờ báo Arab và phương Tây, đặc biệt là tờ Washington Post. Ông chỉ trích việc Arab Saudi cô lập Qatar, các chính sách gây căng thẳng của Arab Saudi với Lebanon và Canada. Khashoggi cũng là người phê bình mạnh mẽ việc liên quân do Arab Saudi dẫn đầu can thiệp vào Yemen.

Mặc dù Thái tử Mohamed bin Salman có nhiều cải cách tiến bộ, giống với mong muốn của ông Khashoggi nhưng ông Khashoogi cáo buộc rằng vị Thái tử này tìm cách kiềm chế tự do ngôn luận.

“Về chương trình cải cách trong nước, Thái tử xứng đáng được ca ngợi. Tuy nhiên, Thái tử vẫn không khuyến khích hoặc cho phép bất kỳ cuộc tranh luận nào. Ông ấy dường như đang đưa đất nước từ chủ nghĩa cực đoan tôn giáo cũ sang chủ nghĩa "các người phải chấp nhận cách của tôi" mà không lắng nghe bất kỳ sự tham vấn nào, kèm theo đó là những vụ bắt giữ và sự biến mất của những người có tư tưởng đối lập”, ông bình luận trên tờ Guardian ngày 6/3.

Theo New York Times, ngay trước ngày biến mất, ông Jamal Khashoggi vẫn ăn trưa cùng hai người bạn ở London để thảo luận về bài xã luận mà ông đã viết để chỉ trích việc thiếu tự do ngôn luận của Arab Saudi.

Vào khoảng 13h ngày 2/10, ông vào lãnh sự quán Arab Saudi ở Istanbul để đăng ký kết hôn cùng vợ sắp cưới người Thổ Nhĩ Kì Hatice Cengiz , 36 tuổi. Khashoggi vào bên trong còn Cengiz ở ngoài đợi. Từ giây phút đó đến giờ, 14 ngày trôi qua, ông vẫn chưa trở ra.

Các nhà điều tra Thổ Nhĩ Kì cáo buộc một nhóm gồm 15 người Arab Saudi đã giết Khashoggi trong lãnh sự quán và hành động này đã bị ghi lại bằng Apple Watch của ông. Arab Saudi bác bỏ cáo buộc và nói rằng ông Khashoggi đã ra khỏi lãnh sự ngày 2/10. Tuy nhiên, theo camera an ninh, ông Khashoggi chưa hề bước ra.

Vụ mất tích đã gây căng thẳng cho mối quan hệ giữa Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ với Arab Saudi. Nhiều nước phương Tây khác như Anh, Đức và Pháp cũng đã lên tiếng gây áp lực để Arab Saudi phải giải thích về sự biến mất của Khashoggi.

Ngày 13/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ trừng phạt mạnh mẽ nếu Arab Saudi đứng đằng sau cái chết của nhà báo Khashoggi. Ông cũng đã cử Ngoại trưởng Mike Pompeo tới Arab Saudi để xem xét vụ việc.

"Vụ mất tích của Khashoggi đặt Tổng thống Trump và chính quyền của ông vào tình thế gay go, mọi người sẽ theo dõi cách họ hành xử với vụ việc này", James Oberwetter, cựu đại sứ Mỹ tại Arab Saudi, cho biết.

 

Diễn biến vụ mất tích đáng sợ của nhà báo Arab Saudi

Vụ nhà báo Arab Saudi đang sống lưu vong ở Mỹ vào lãnh sự quán của nước này ở Thổ Nhĩ Kỳ và không thấy trở ra từ ngày 2/10 đang gây căng thẳng cho mối quan hệ giữa Mỹ và Arab Saudi – đồng minh thân cận của Washington ở vùng Vịnh.

 

Ông Trump thề trừng phạt nặng nếu Arab Saudi sát hại nhà báo Khashoggi

Arab Saudi sẽ phải đối mặt với "sự trừng phạt nghiêm trọng" nếu ra lệnh giết chết nhà báo Jamal Khashoggi của Washington Post.

 

Rộ tin Thổ Nhĩ Kỳ có băng ghi âm nhà báo Ả Rập Xê Út bị "thẩm vấn, tra tấn và giết hại"

Washington Post ngày 11/10 cho biết Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố sở hữu băng ghi âm và hình ảnh ghi lại vụ nhà báo Jamal Khashoggi bị sát hại sau khi bước vào lãnh sự quán Ả Rập Xê Út hôm 2/10.



Tin khác