'Nhà báo mất tích' không phải vụ gây sốc thế giới đầu tiên của Arab Saudi

15:02 17/10/2018

Hóa ra vụ nhà báo Arab Saudi Khashoggi mất tích không phải là vụ việc duy nhất Arab Saudi, đặc biệt là Thái tử Mohammed bin Salman, khiến cả Trung Đông và thế giới bàng hoàng.

nha-bao-mat-tich-khong-phai-vu-dau-tien-arab-saudi-gay-soc-the-gioi
Thái tử Mohammed bin Salman của Arab Saudi đang nắm đầy quyền lực.

Kể từ khi lên nắm quyền, Thái tử Mohammed bin Salman đã gây chú ý bởi những cải cách tiến bộ nhằm thay đổi xã hội bảo thủ của Arab Saudi. Ông cũng được xem là lãnh đạo trẻ, mang đầy quyền lực, đang khuynh đảo cả Trung Đông.

Việc nhà báo Arab Saudi Jamal Khashoggi hay chỉ trích chính phủ và sống lưu vong ở Mỹ mất tích bí ẩn ở lãnh sự quán nước này tại Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục gây ra sự chú ý đặc biệt đối với Thái tử Arab Saudi Mohammed bin Salman, tờ Al Jazeera ngày 16/10 đưa tin.

Kể từ khi vượt qua các đối thủ để trở thành Thái tử Arab Saudi năm 2015, Mohammed bin Salman, 33 tuổi, đã nhận được sự ủng hộ trên nhiều phương tiện truyền thông quốc tế bởi có những cải cách cả về kinh tế và xã hội ở quốc gia Ả Rập bảo thủ như gỡ bỏ lệnh cấm phụ nữ lái xe, mở lại các rạp chiếu phim..., khuấy động cả Trung Đông.

Tuy nhiên, bên cạnh đó, Thái tử Mohammed bin Salman cũng gây nhiều tranh cãi khi dẫn đầu liên minh can thiệp vào cuộc chiến ở Yemen, ngang nhiên can thiệp nội bộ Lebanon, đưa ra những phản ứng cực kì gay gắt đối với Canada và Đức

Tàn phá Yemen

Năm 2015, Arab Saudi gây xôn xao khi dẫn đầu liên minh can thiệp vào cuộc nội chiến Yemen bằng cách tiến hành không kích phiến quân Houthi - phe đang giành lợi thế trong nội chiến nhằm lật ngược tình thế. Với sự hỗ trợ từ Mỹ, liên minh Arab Saudi đã thực hiện hơn 16.000 cuộc tấn công vào các các khu vực do Houthi chiếm đóng.

Nhiều tổ chức nhân quyền cáo buộc liên minh Arab Saudi đã ném bom vào nhiều mục tiêu dân sự, bao gồm bệnh viện, trường học...

Không chỉ vậy, liên minh Arab Saudi còn phong tỏa cảng chiến lược Hodeidah vì cho rằng đây là điểm trung chuyển vũ khí cho Houthi từ Iran. Chính vì hành động này, các hoạt động viện trợ nhân đạo cho Yemen đã bị cắt đứt. Kể từ năm 2015 đến nay, ít nhất 10.000 người đã thiệt mạng do các cuộc giao tranh ở Yemen, hàng ngàn người khác đã chết vì đói.

nha-bao-mat-tich-khong-phai-vu-dau-tien-arab-saudi-gay-soc-the-gioi
Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đang tới Arab Saudi để nói chuyện về vụ nhà báo Khashoggi mất tích.

Bất chấp sự phản đối từ nhiều tổ chức nhân đạo quốc tế, Thái tử Mohammed bin Salman vẫn bảo vệ sự can thiệp vào Yemen. "Bất kì chiến dịch quân sự nào cũng có sai lầm xảy ra. Tất nhiên, những sai lầm do Arab Saudi hay liên minh gây ra đều là điều không thể lường trước”, Time dẫn phát biểu của ông hồi tháng 4/2018.

Ép Thủ tướng Lebanon từ chức?

Chuyến thăm bình thường của Thủ tướng Lebanon Saad Hariri đến Arab Saudi đã biến thành một bộ phim kịch tính khi ông Hariri bị các lực lượng an ninh vương quốc này bắt giữ.

Khi ông Hariri vừa tới Thủ đô Riyadh của Arab Saudi hồi tháng 11/2017, điện thoại của ông đã bị tịch thu và một ngày sau đó ông xuất hiện trên một kênh truyền hình thuộc sở hữu của Arab Saudi để tuyên bố từ chức.

Theo nguồn tin của Reuters, ông Hariri lẽ ra sẽ gặp cả Vua Salman và Thái tử Momhamed bin Salman một ngày sau khi đến Arab Saudi, nhưng cuối cùng ông lại đọc tuyên bố từ chức trên truyền hình.

Sự việc trên đã làm dấy lên sự phẫn nộ ở Lebanon. Lebanon cáo buộc Arab Saudo đã bắt cóc và đe dọa thủ tướng của một quốc gia có chủ quyền.

Quan hệ Arab Saudi - Lebanon trở nên căng thẳng khi Tổng thống Lebanon Michel Aoun từ chối tuyên bố từ chức của ông Hariri và thúc giục Arab Saudi trả tự do cho thủ tướng của nước này.

Sau đó, ông Saad Hariri cáo buộc Iran và Hezbollah đã làm mất ổn định Lebanon và ở lại Arab Saudi trong hai tuần. Cuối cùng, ông Hariri trở về Lebanon và rút đơn từ chức nhờ những nỗ lực của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron.

Mặc dù Arab Saudi phủ nhận tất cả cáo buộc cho rằng đã ép ông Hariri từ chức, Thái tử Mohammed bin Salman vẫn chị xem là người đứng sau “bộ phim kì quái” này.

Phản ứng gay gắt với Đức

Sau khi Ngoại trưởng Đức Sigmar Gabriel chỉ trích Saudi Arabia đã sử dụng cái gọi là "chủ nghĩa mạo hiểm" ở Trung Đông và cáo buộc nước này can thiệp vào chính trị nội bộ của Lebanon về vụ việc liên quan đến ông Hariri, Arab Saudi đã có những phản ứng rất gay gắt.

Arab Saudi rút Đại sứ từ Berlin về và từ chối công nhận Đại sứ của Đức tại Riyadh, khơi mào cho cuộc chiến ngoại giao nhiều tháng trời

Tháng 4/2018, Đức đã đưa ra bản dự thảo luật nhằm cấm xuất khẩu vũ khí và tất cả các hàng hóa và dịch vụ có thể bị sử dụng để lạm dụng nhân quyền trong cuộc chiến ở Yemen đến Arab Saudi và Các tiểu Vương quốc Arab Thống nhất.

Tuy nhiên, mọi chuyện kết thúc vào tháng 9/2018 khi tân Ngoại trưởng Đức Heiko Maas tuyên bố sẽ dừng mọi tranh cãi giữa hai nước.

"Trong những tháng gần đây, quan hệ của chúng tôi đã hứng chịu một sự hiểu lầm đối lập với mối quan hệ mạnh mẽ, chiến lược trước đây. Chúng tôi cảm thấy tiếc vì điều này", Ngoại trưởng Maas phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York.

Phản ứng khắc nghiệt với Canada

Sau vụ bắt giữ một số nhà hoạt động nữ quyền trong nước, từ tháng 8/2018, Arab Saudi đã bước vào một cuộc chiến ngoại giao với Canada.

Sau khi Thủ tướng Canada Justin Trudeau kêu gọi trả tự do cho các nhà hoạt động nữ quyền và cải thiện nhân quyền ở Arab Saudi, nước này đã có phản ứng rất khắc nghiệt bằng cách trục xuất Đại sứ Canada ở Riyadh, đóng băng thương mại với Canada và yêu cầu tất cả các sinh viên Arab Saudi ở Canada trở về nước.

"Chúng tôi không muốn trở thành một quả bóng chính trị của Canada. Hãy tìm một quả bóng khác mà chơi", Ngoại trưởng Adel al-Jubeir phát biểu tại cuộc họp của Hội đồng Quan hệ Quốc tế ở New York. “(Canada) có thể sửa chữa việc này rất dễ dàng. Hãy xin lỗi và thừa nhận các anh đã sai”, ông này nói thêm.

Phản ứng về những động thái của Arab Saudi, Ngoại trưởng Canada Chrystia Freeland cho biết Ottawa sẽ không thay đổi lập trường của mình. "Canada sẽ luôn bảo vệ nhân quyền ... Chúng tôi cảm thấy có nghĩa vụ đối với những phụ nữ đang đấu tranh vì quyền của họ trên khắp thế giới", bà Freeland cho biết.

Ngoài những động thái trên, Thái tử Mohammed bin Salman còn gây tranh cãi vì các cuộc bắt giữ những người chỉ trích hay có tư tưởng đối lập với chính phủ cũng như các cuộc thanh trừng trong nội bộ vương quốc này.

 

Vụ nhà báo mất tích hé lộ ‘vị thế lớn bất ngờ’ của Arab Saudi

Theo tờ Gulfnews, vụ việc nhà báo Khashoggi biến mất bí ẩn đã cho thấy Arab Saudi đang có ảnh hưởng ngày càng lớn trên thế giới. Hàng loạt quốc gia đã lên tiếng ủng hộ vương quốc này

 

Nhà báo Arab Saudi mất tích bí ẩn là ai?

Ông Jamal Khashouggi là một nhà báo Arab Saudi, thường xuyên chỉ trích chính phủ, đặc biệt là Thái tử Mohammad bin Salman. Sự biến mất bí ẩn của ông ở lãnh sự quán Arab Saudi tại Thổ Nhĩ Kì đang gây rúng động thế giới.

 

Diễn biến vụ mất tích đáng sợ của nhà báo Arab Saudi

Vụ nhà báo Arab Saudi đang sống lưu vong ở Mỹ vào lãnh sự quán của nước này ở Thổ Nhĩ Kỳ và không thấy trở ra từ ngày 2/10 đang gây căng thẳng cho mối quan hệ giữa Mỹ và Arab Saudi – đồng minh thân cận của Washington ở vùng Vịnh.



Tin khác