Nhà báo Nguyễn Phương Liên: Năng khiếu + Say nghề = Thành công

PV: Được biết, xuất phát điểm của chị không phải là dân chuyên báo mà chuyên Văn, cơ duyên nào đã đưa chị đến đến báo vậy?

Nhà báo Phương Liên: Hồi đó, vì cộng tác với báo, tôi biết được thông tin tuyển nhân sự, nên nộp hồ sơ luôn, đến với Báo cũng xem là may mắn, vì chưa qua đào tạo báo chí chính quy.

Tôi vốn là cô giáo dạy Văn của Trường THPT Đinh Tiên Hoàng, Hà Nội. Công tác 2 năm rồi mới chuyển hẳn sang nghiệp viết. Trong quá trình dạy học, tôi đã cộng tác với báo Văn Nghệ, Tiền Phong và cả báo Nhân Dân nơi hiện tại tôi đang công tác.

Năm 1997, tôi nộp hồ sơ thi tuyển vào báo Nhân Dân  và được nhận làm phóng viên tập sự. Sau một năm thử việc tôi chính thức trở thành phóng viên của báo Nhân Dân.

Nhà báo Phương Liên tại phòng làm việc - Tòa soạn Báo Nhân Dân

PV: Khi mới bước chân vào báo Nhân Dân điều chị lo lắng nhất là gì?

Nhà báo Phương Liên: Ban đầu vào Báo cũng lo lắng nhiều vì đây là một báo uy tín, chính thống, có tầm ảnh hưởng lớn đến xã hội. Báo Nhân Dân - nhật báo hàng đầu Việt Nam, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Việt Nam, quy tụ nhiều cây bút lão làng, uy thế của nền báo chí nước nhà, nên ngày đầu công tác ở đây cho đến bây giờ, tôi thường trực đặt cho mình áp lực: làm sao để viết đúng, trúng, hay, kế thừa truyền thống của một tờ báo lâu năm.

Nhưng sau khi quen với môi trường công tác mới, tôi chủ động tham gia trên các lĩnh vực để tìm kiếm thông tin nên công việc cứ thế vào guồng và hiệu quả, càng làm càng yêu nghề.

PV: Theo chị, đối với một sinh viên báo chí điều quan trọng nhất để rèn nghề là gì?

Nhà báo Phương Liên: Tôi vốn không phải là dân báo gốc nên bản thân tôi nhận thấy chính việc đi thực tế nhiều đã giúp khả năng viết của tôi ngày càng "lên tay".

Theo tôi, học - làm báo, chỉ có năng khiếu là chưa đủ, cần phải được va chạm thật nhiều, tiếp xúc nhiều nhân vât, tìm hiểu vấn đề tới tận gốc rễ mới ra bài hay, có tác động dư luận.

Ngoài ra, 3 "nguyên tắc vàng" sinh viên báo chí nên áp dụng khi bước vào nghề đó là học - làm báo, chỉ có năng khiếu là chưa đủ, cần phải được va chạm thật nhiều, tiếp xúc nhiều nhân vât, tìm hiểu vấn đề tới tận gốc rễ mới ra bài hay, có tác động dư luận.

Nhà báo Phương Liên tại Học viện Chinh trị Quốc gia Hồ Chí Minh, sau lễ tốt nghiệp lớp Lý luận chính trị cao cấp, 5/2016 (ảnh nhân vật cung cấp)

PV: Được biết, chị đã giành được nhiều giải thưởng trong quá trình làm nghề, vậy "bí quyết" của chị là gì, thưa chị?

Nhà báo Phương Liên: Thực ra tôi không có bí quyết gì cả (Cười). Theo tôi, nếu là một sinh viên báo chí bên cạnh việc trang bị kiến thức và kỹ năng viết tốt ngay lúc là sinh viên rất cần thiết, bên cạnh đó cần phải cảm thụ xã hội bằng sự nhạy cảm, nhạy bén, cập nhật, chịu khó quan sát những vấn đề sự kiện đang diễn ra hàng ngày. Chìa khóa thành công theo tôi Thành công = Năng khiếu + Chuyên cần.

PV: Nhiều năm viết báo, hướng dẫn sinh viên thực tập, theo chị điểm yếu của sinh viên hiện nay là gì?

Nhà báo Phương Liên: Điểm yếu của sinh viên báo chí hiện nay là thiếu kiến thức, kỹ năng, chưa nghiêm túc trong quá trình rèn luyện, học tập tại các tòa soạn. Nhiều em chọn nghề vì mốt thời thượng, vì muốn nổi tiếng, vì nối nghiệp người thân để có cơ hội việc làm chứ không phải vì yêu thích, nên không chịu khó.

Viết báo là phải Đúng - Trúng - Hấp dẫn. Vậy nên, ngay từ bây giờ, các em cần phải học bằng đam mê, trang bị cho mình những kiến thức cơ bản, học hỏi từ các tiền bối đi trước - cách hiệu quả giúp nâng cao khả năng viết, mở rộng kiến văn.

PV: Nhiều bạn sinh viên sau khi kiến tập về chia sẻ báo Nhân Dân "khó - khổ  - khô", chị nghĩ sao?

Nhà báo Phương Liên: Đúng vậy, đây là sự thật. Báo Nhân Dân nửa thế kỷ đúng là rơi vào tình trạng ấy. Khi chưa đổi mới, các mảng đề tài đều khô khan. Song trong xu thế đổi mới chung của báo chí Việt Nam, báo Nhân Dân tuổi 61 đã thoáng hơn trong phong cách viết, trình bày báo, mở rộng đề tài, hiện nay đồng loạt các ấn phẩm đều được thổi vào luồng gió mới với đội ngũ cộng tác viên hùng mạnh. Điều ấy chứng tỏ nhiều văn nghệ sĩ đã hào hứng cộng tác với Nhân Dân, không còn định kiến là tờ báo nặng tuyên truyền, cứng nhắc nữa.

Nhà báo Phương Liên trong lễ trao giải Cuộc thi viết về Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh với bài viết "Súng gươm vứt bỏ, lại hiền như xưa" đạt giải Nhì

Đúng và Trúng vẫn là tiêu chí hàng đầu, bên cạnh đó yếu tố hấp dẫn đang được tăng cường nhằm giảm vẻ khô khan của tờ báo. Báo Nhân Dân hiện nay đã có thêm truyền hình Nhân Dân, với những bước tiến vượt bậc của các báo in, báo điện tử chuẩn bị có thêm phiên bản Tây Ban Nha, đã chuyển sang lối viết với văn phong sinh động hơn để tăng thêm sự lôi cuốn.

Đồng thời, Nhân Dân cũng tuyển thêm những cây bút là các nhà văn, nhà thơ, nhằm tăng thêm tính văn chương, độ sâu sắc, nét  bay bổng, nhân văn cho những trang báo vốn kham tải nhiều nhiệm vụ chính trị.

PV: Chị có điều gì muốn nhắn nhủ đến các bạn sinh viên báo chí đã đang yêu thích và đam mê học báo thưa chị?

Nhà báo Phương Liên: Bên cạnh việc trang bị kiến thức, kĩ năng làm báo, mỗi cây bút cần biết giữ cho mình đạo đức nghề. Đạo đức của người làm báo là phải giữ được cái tên xây dựng và giữ được thương hiệu riêng trong niềm tin của đồng nghiệp và độc giả. Nghề báo là nghề vất vả, nguy hiểm mà đầy hạnh phúc, bởi báo chí là nhu cầu thiết yếu của mọi xã hội, trên toàn thế giới

Cảm ơn chị về cuộc trò chuyện!

Nhà báo Phương Liên tên thật là Nguyễn Thị Kim Liên, sau khi làm việc cho báo Nhân Dân chị lấy bút danh là Nguyễn Phương Liên.

Các giải thưởng đạt được: "Súng gươm vứt bỏ, lại hiền như xưa" đạt giải Nhì trong Cuộc thi "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh (2012 - 2013), tác phẩm "Những nhà văn hóa cộng đồng Tây Nguyên bị bỏ hoang", đạt giải B Báo Nhân Dân năm 2013.

                                                                                                                                                     Mai Chi