Phá bỏ Dinh Thượng Thơ: Nhiều lỗ hổng trong công tác bảo tồn di sản

19:58 04/05/2018

Việc cải tạo, nâng cấp, mở rộng trụ sở UBND và HĐND TP Hồ Chí Minh sẽ xó bỏ dấu tích dinh Thượng Thơ đã tồn tại 130 năm tuổi khiến nhiều người không đồng tình.

 

Dinh thượng thơ
Việc cải tạo, nâng cấp, mở rộng trụ sở UBND và HĐND TP Hồ Chí Minh sẽ xó bỏ dấu tích dinh Thượng Thơ khiến nhiều người không đồng tình.

 Dinh Thượng Thơ không nằm trong danh mục di tích của ngành văn hóa

Sở QH-KT TP HCM đang tổ chức lấy ý kiến người dân về thiết kế trụ sở mở rộng của UBND TP. Nhiều ý kiến đồng tình nhưng cũng không ít người tỏ ra tiếc nuối nếu thiết kế này được thông qua.

Trình bày tại cuộc họp báo của UBND TP HCM diễn ra ngày 2/5 vừa qua, Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM Nguyễn Thanh Nhã cho biết khi tiến hành mở rộng trụ sở UBND TP HCM, các tòa nhà cổ phía sau, bao gồm tòa nhà 59-61 Lý Tự Trọng (Dinh Thượng Thơ) do không nằm trong danh mục di tích của ngành văn hóa nên không tiến hành kiểm kê và xếp vào hạng di tích. Do vậy, bước đầu TP.HCM không đưa vào dạng bảo tồn.

Nhiều chuyên gia cho rằng vấn đề rất đáng lưu tâm trong phương án thiết kế trụ sở UBND TP mở rộng là việc phải hủy bỏ dinh Thượng Thơ. Đây là một công trình mang ý nghĩa lịch sử rất quý giá và hiện nay kiến trúc của tòa nhà vẫn còn rất đẹp.

Dinh Thượng Thơ theo tên gọi của người dân chính là toà nhà số 59-61 Lý Tự Trọng do người Pháp xây vào những năm 1860, trước đây là Sở Nội vụ Nam Kỳ, có vai trò điều hành trực tiếp về các vấn đề dân sự, tư pháp và tài chính của thuộc địa. Về mặt chính quyền lúc bấy giờ, toà nhà có vai trò quan trọng chỉ sau Dinh Norodom (phiên bản trước của Dinh Thống Nhất ngày nay). Đến năm 1888, chức năng của cơ quan này được nhập vào Văn phòng Thơ Ký Thống đốc Nam Kỳ (213 Đồng Khởi).

Trước nguy cơ công trình lịch sử này sẽ bị xóa bỏ, TS Võ Kim Cương - nguyên Phó kiến trúc sư trưởng TP.HCM nói rằng ông và một số chuyên gia khác hoàn toàn không ủng hộ phương án xây dựng trụ sở UBND TP.HCM mở rộng và phá bỏ dinh Thượng Thơ.

Theo ông Cương: “Một công trình kiến trúc có giá trị kiến trúc, văn hóa, lịch sử thì không khác gì con người. Việc đập bỏ công trình đã tồn tại hàng trăm năm không khác nào giết chết nó và chẳng bao giờ có lại nó. TP.HCM cần có thời gian để quy hoạch và thiết kế khu hành chính phù hợp hơn. Khi nào hết kẹt xe và ngập nước hãy xây mới tòa hành chính thì có sao đâu?”.

dinh thượng thơ
Dinh Thượng Thơ Sài Gòn (ảnh tư liệu).

Cùng chung quan điểm này, Kiến trúc sư Ngô Viết  Nam Sơn cho rằng, chính quyền cần phải tính toán lại phương án xóa bỏ này vì kiến trúc công trình còn đẹp và nguyên vẹn, đặc biệt lại mang giá trị lịch sử rất lớn.

Gần đây, chúng ta đã rất đau lòng khi chứng kiến rất nhiều công trình gắn liền với những thăng trầm của lịch sử TP.HCM dần biến mất, gây nhiều tiếc nuối cho người dân.

Nhiều lỗ hổng trong công tác bảo tồn di sản

Theo nhiều chuyên gia, câu chuyện Dinh Thượng Thơ đến nay vẫn chưa được đưa vào danh mục di tích cần bảo tồn đã cho thấy nhiều lỗ hổng trong công tác bảo tồn di sản hiện nay.

Được biết, năm 1993, TP Hồ Chí Minh đã lập danh sách 108 di tích cần bảo tồn và cho biết đây là danh sách không hoàn chỉnh, năm 1996 thành phố đã yêu cầu bổ sung hoàn chỉnh nhưng đến nay vẫn chưa có.

Thành phố cũng chưa có chuẩn mực, cơ sở rõ ràng để đánh giá các giá trị di sản; không có hệ thống đánh giá để gìn giữ, mà “đụng” tới công trình nào thì bàn tới công trình đó. Các trường hợp của thương xá Tax, khách sạn Rex, Tòa án Nhân Dân, Dinh Thượng Thơ, các ngôi nhà cổ khác,...là một thực tế điển hình.

Cũng theo các chuyên gia, đây chính là khoảng trống, khoảng hở "chết người" khi hàng loạt nhà, dinh thự xưa bị phá bỏ mà "không phạm luật".

Mặc khác , nhiều chuyên gia lo ngại, dinh Thượng Thơ bị phá bỏ không những phá vỡ cảnh quan, không chỉ là di tích văn hóa, mà còn là phá vỡ tổng thể kiến trúc khu vực và bản chất bảo tồn không chỉ bảo tồn một vài công trình đơn lẻ mà còn là bảo tồn khung cảnh đô thị.

Và vấn đề đặt ra là, công trình “trung tâm đầu não của thành phố” có nhất thiết cần quy mô lớn như hiện nay, và có quá hiện đại so với kiến trúc, không gian hiện hữu hay không…

Thiết nghĩ TP Hồ Chí Minh cần lắng nghe thật sự với tinh thần cầu thị những ý kiến về việc có nên phá bỏ Dinh Thượng Thơ, mở rộng trụ sở UBND theo thiết kế đã đưa ra hay không để không có thêm bất kỳ một công trình nào gắn liền với lịch sử TP bị xóa sổ.

 

Hà Giang xin xây trụ sở mới: Cán bộ đã phải đội mũ ‘bảo hiểm’ trong công sở chưa?

Theo PGS.TS Bùi Thị An trước khi xin xây trụ sở mới, UBND tỉnh Hà Giang cần xem trụ sở cũ đã xuống cấp đến mức độ ảnh hưởng sức khỏe cán bộ công chức, viên chức, ảnh hưởng đến chất lượng công việc hay không.

 

Xin xây trụ sở 700 tỷ theo dạng BTL, người dân đến UBND tỉnh Hà Giang liệu có phải nộp phí?

Theo TS Liêm, trụ sở hành chính cơ quan nhà nước được xây dựng để phục vụ người dân, nếu để một doanh nghiệp đứng ra đầu tư, rồi vận hành thì sẽ biến của công thành của tư nhân. Khi đó, người dân muốn đến làm việc có được không hay phải trả phí?



Tin khác