Quản lý cơ sở thu mua phế liệu: Trách nhiệm thuộc về ai?

Vụ nổ kinh hoàng xảy ra tại một cơ sở thu mua phế liệu tại Bắc Ninh có nguyên nhân do người dân mua vật liệu nổ về để chế xuất phế liệu vẫn chưa có hồi kết. Bởi nếu việc quản lý cơ sở thu gom phế liệu còn lỏng lẻo thì cái chết vẫn treo trên đầu người sống xung quanh.

Việc quản lý cơ sở thu gom phế liệu, chế xuất phế liệu gây tai nạn thương tâm đặt ra câu hỏi trách nhiệm trong việc quản lý, cấp phép hoạt động như thế nào?

Liên quan đến vấn đề này trao đổi với phóng viên ông Trần Ngọc Vinh – Đại biểu Quốc hội Khóa XIII cho biết: “Vụ nổ do chế biến vật liệu nổ tại Bắc Ninh hay trước đó vụ cưa bom tại Hà Đông, Hà Nội là những bài học đau lòng trong công tác quản lý, nhất là khi những tai nạn đó lặp đi lặp lại”.

Theo ông Trần Ngọc Vinh trong vụ việc người dân mua vật liệu nổ về chế xuất phế liệu gây nổ tại Bắc Ninh cần làm rõ hai vấn đề: Thứ nhất, nguồn gốc vật liệu nổ như đầu đạn được cơ sở phế liệu mua ở đâu?.

“Qua hình ảnh trên báo chí tôi thấy hàng loạt đầu đạn hoen gỉ được lộ ra sau vụ nổ, vậy số đầu đạn đó ở đâu, vì sao người dân có thể mua bán, chuyên chở, cất giữ rồi chế xuất dễ dàng như vậy và chính quyền có biết không”, ông Vinh đặt vấn đề.

Thứ hai, trách nhiệm trong quản lý nhà nước của chính quyền địa phương trong việc kiểm tra hoạt động của cơ sở phế liệu. Khi xảy ra vụ việc có thể thấy rõ, chính quyền địa phương không biết người dân làm gì trong các cơ sở phế liệu.

Ông Vinh cho biết, cơ sở phế liệu muốn hoạt động phải đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường, phòng cháy chữa cháy nên chính quyền địa phương, cụ thể là UBND cấp xã cần phải thực hiện trách nhiệm theo quy định tại luật bảo vệ môi trường và luật phòng cháy, chữa cháy.

Theo đó, UBND cấp xã có trách nhiệm xác nhận, kiểm tra việc thực hiện kế hoạch bảo vệ môi trường theo ủy quyền; kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường của hộ gia đình, cá nhân cũng như công tác phòng cháy, chữa cháy.

“Những cơ sở thu gom phế liệu không chỉ gây nguy hại về tại nạn cháy nổ mà có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường. Vì vậy việc kiểm tra, quản lý cơ sở thu gom phế liệu này có trách nhiệm rất lớn của chính quyền địa phương”, ông Vinh nhấn mạnh.

Chung quan điểm, PGS.TS Bùi Thị An - Đại biểu Quốc hội Khóa XIII, Viện trưởng Viện Tài nguyên môi trường và phát triển cộng đồng cho rằng: “Vụ nổ xảy ra tại Bắc Ninh chỉ là câu chuyện nối tiếp đau lòng sau vụ cưa bom tại Hà Đông xảy ra năm 2016. Nguyên nhân chính do công tác quản lý của chúng ta”.

Theo PGS.TS Bùi Thị An quy định của pháp luật nêu rất rõ cơ sở kinh doanh phế liệu phải được cấp phép và đảm bảo quy hoạch theo từng địa phương. Thế nhưng việc quản lý thời gian qua lỏng lẻo, cở sở kinh doanh phế liệu mọc lên bất  kỳ đâu thậm chí có nơi cả làng chế biến phế liệu.

“Chính sự buông lỏng này dẫn đến việc bên trong cơ sở thu mua phế liệu người dân tái chế, chế xuất phế liệu như thế nào chính quyền địa phương không hay. Chưa nói đến nguy cơ cháy nổ, ai sống gần cơ sở buôn bán phế liệu đều thấy rõ mức độ ô nhiễm khi mùi chất thải bốc ra”, PGS Bùi Thị An cho biết.

Qua những vụ nổ xảy ra tại cơ sở chế biến phế liệu PGS Bùi Thị An cho rằng, cơ quan quản lý nhà nước cần phải truy rõ nguồn gốc của vật liệu nổ từ đâu?

“Nếu đầu đạn, bom ngoài tự nhiên tức trong lòng đất do người dân phát hiện và bán lại không thể nhiều như vậy. Hoặc nếu có phải có đầu mối thu mua, cơ quan quản lý nhà nước phải điều tra làm rõ nguồn gốc vật liệu nổ này.

Mặt khác nếu vật liệu nổ do cơ quan chuyên trách nhà nước thiếu trách nhiệm quản lý và bán ra ngoài thì cần phải xử lý thật nghiêm, quy trách nhiệm cá nhân cụ thể”, PGS An nói.

PGS An đề nghị: “Qua vụ nổ xảy ra tại cơ sở phế liệu thời gian vừa qua chúng ta phải tăng cường quản lý đừng để “mất bò lo làm chuồng”, đừng để khi xảy ra chuyện đau lòng mới ngồi khóc”.