Quản lý doanh nghiệp Nhà nước yếu kém: Không ai mất chức, đi tù lương hưởng cao ngất ngưởng

Hôm nay 28/5, Quốc hội thảo luận tại hội trường về việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại doanh nghiệp và cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước giai đoạn 2011-2016.

Phát biểu tranh luận tại hội trường,đại biểu Hoàng Văn Cường (Hà Nội) nêu thực trạng vì động cơ cá nhân mà những người quản lý doanh nghiệp Nhà nước đã đầu tư những hoạt động không hiệu quả nhằm thu lợi ích cá nhân, như: đầu tư máy móc, thiết bị không phù hợp.

Theo đại biểu Cường, không có doanh nghiệp nào báo cáo đầy đủ lúc nào lỗ, lúc nào lãi. Thậm chí có doanh nghiệp, khi cần thăng chức, tăng quỹ lương hoặc xin vốn thì lập tức có báo cáo lãi, nhưng khi báo cáo cơ quan tài chính thì lại báo cáo lỗ.

"Người ta nói báo cáo tài chính của các doanh nghiệp giống như ông thần có phép thần thông biến hóa giữa lỗ và lãi", ông nhận xé và thẳng thẳn nêu lên thực trạng: "Dù doanh nghiệp lỗ nhưng không ai phải chịu trách nhiệm, chưa có ai bị mất chức hay đi tù về chuyện quản lý yếu kém. Những vấn đề về thất thoát vốn, lỗ của doanh nghiệp Nhà nước thì ai cũng biết nhưng bộ máy thanh tra, kiểm tra, kiểm soát doanh nghiệp lại không phát hiện ra".

Ông cũng đặt câu hỏi là dù đã có tổ chức định giá độc lập, có tổ chức đấu giá độc lập nhằm làm minh bạch hóa việc mua bán tài sản nhưng tại sao vẫn xảy ra tình trạng mua đắt, bán rẻ.

Đáng nói dù doanh nghiệp Nhà nước hoạt động không hiệu quả nhưng theo báo cáo của Chính phủ,  lương tối đa của chủ tịch tập đoàn kinh tế là 36 triệu đồng/tháng khi lợi nhuận đạt được dưới 50 tỷ đồng, còn lợi nhuận trên 1.500 tỷ đồng thì lương có thể đạt 151 triệu đồng/tháng.

Giai đoạn từ năm 2016 đến nay, nhà nước vẫn tiếp tục quy định tiền lương phải gắn với năng suất lao động và hiệu quả sản xuất, kinh doanh nhưng thay đổi phương thức xác định quỹ tiền lương thực hiện chỉ dựa vào thực hiện năm trước sang căn cứ thực hiện năm trước và kế hoạch trong năm.

Theo đó, tiền lương của người quản lý trực tiếp được xác định gắn với quy mô, độ phức tạp của quản lý (hạng doanh nghiệp) tương ứng với mức lương cơ bản (lương tối đa của chủ tịch tập đoàn kinh tế là 36 triệu đồng/tháng) và hệ số điều chỉnh tăng thêm gắn với hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

Điểm khác là việc mở rộng hệ số tăng thêm tối đa từ 0,5 lên 1,0 lần mức lương cơ bản áp dụng đối với doanh nghiệp thuộc lĩnh vực ngân hàng, tài chính, viễn thông có lợi nhuận 1.000 tỷ đồng trở lên, lĩnh vực khai thác và chế biến dầu khí, khoáng sản, điện, thương mại, dịch vụ có lợi nhuận 700 tỷ đồng trở lên, lĩnh vực còn lại có lợi nhuận 500 tỷ đồng trở lên.

Quy định được đảm bảo là chủ tịch tập đoàn kinh tế có thể đạt mức lương tối đa là 72 triệu đồng/tháng.

Nhà nước áp dụng hệ số tăng thêm tối đa từ 0,5 lên 2,5 lần đối với doanh nghiệp có quy mô lợi nhuận lớn 700 tỷ - 1.500 tỷ đồng, tùy theo lĩnh vực hoạt động. Theo đó, mức lương bình quân của người quản lý có thể đạt 126 triệu đồng/tháng.

Ngoài ra, nếu lợi nhuận thực hiện vượt kế hoạch thì người quản lý được hưởng thêm tối đa không quá 20% mức tiền lương bình quân kế hoạch. Theo quy định này, mức tiền lương tối đa của người quản lý công ty có thể đạt 151,2 triệu đồng/tháng.

Theo báo cáo của 472 công ty thuộc 5 bộ, ngành, 50 địa phương và 10 tập đoàn, tổng công ty về tình hình lao động, tiền lương, thù lao, tiền thưởng thực hiện năm 2016 và kế hoạch năm 2017 cho thấy, năm 2016, có 2.471 người quản lý chuyên trách (hưởng tiền lương, tiền thưởng) tại các doanh nghiệp, tiền lương bình quân đạt 30,69 triệu đồng/tháng; thu nhập bình quân đạt 33,04 triệu đồng/tháng.

Cũng trong năm này, có 419 người quản lý không chuyên trách tại khối doanh nghiệp nhà nước, thù lao bình quân đạt 4,63 triệu đồng/tháng; thu nhập bình quân (gồm thù lao, tiền thưởng) đạt 5,29 triệu đồng/tháng.