Quỹ bình ổn giá xăng dầu dư hơn 4.500 tỷ đồng: Sao không xả để giá xăng giảm xuống?

06:59 29/05/2018

Trước tác động của giá xăng dầu thế giới khiến giá xăng trong nước tăng đặt ra câu hỏi: Tại sao chúng ta không sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu để giảm giá xăng, giảm gánh nặng chi phí cho người dân.

thue-bao-ve-moi-truong-xang-dau-dua-vao-ngan-sach-chi-tieu-chung
Quỹ bình ổn giá xăng dầu dư hơn 4.500 tỷ đồng. Ảnh minh họa

Bộ Tài chính vừa thông báo về tình hình trích lập, sử dụng và lãi phát sinh trên số dư Quỹ bình ổn giá xăng dầu quý 1/2018 của các thương nhân kinh doanh xăng dầu đầu mối.

Theo đó, số dư Quỹ bình ổn giá xăng dầu (Quỹ BOG) đến hết quý 1/2018 là 4.526 tỷ đồng. Tổng số trích Quỹ BOG trong quý 1/2018 (từ ngày 1/1 đến hết ngày 31/3/2018) là 1.292 tỷ đồng. Tổng số sử dụng Quỹ BOG trong quý 1/2018 là 1.877 tỷ đồng

Cũng theo Bộ Tài chính, lãi phát sinh trên số dư Quỹ BOG dương trong quý 1/2018 là 6,048 tỷ đồng. Lãi phát sinh trên số dư Quỹ BOG âm là 18 triệu đồng.

Như vậy, nếu so sánh với số dư Quỹ BOG tại thời điểm ngày 31/12/2017 thì Quỹ BOG tính đến hết quý 1/2018 đã giảm 579 tỷ đồng.

Nguyên nhân có thể do giá xăng dầu thời gian qua biến động tăng cao nên liên Bộ Tài chính - Công Thương đã liên tục trích Quỹ BOG. Lần gần đây nhất (ngày 23/5) giá xăng E5 RON92 đã tăng 500 đồng/lít, xăng RON 95 tăng 600 đồng/lít, các loại dầu tăng từ 523 đồng đến 678 đồng/lít.

Bộ Công Thương cũng trích Quỹ BOG với xăng E5 RON92 là 1.425 đồng/lít; xăng RON95 là 831 đồng/lít; dầu diesel là 300 đồng/lít; dầu hỏa và dầu mazut là 200 đồng/lít.

Dù đã trích Quỹ BOG tuy nhiên theo các chuyên gia về bản chất, Quỹ bình ổn xăng dầu hiện nay ở Việt Nam đang lấy tiền của chính người mua xăng dầu để “bình ổn” giá cho người mua xăng dầu. Tuy nhiên trong các phiên điều chỉnh giá xăng dầu gần đây giá xăng được điều chỉnh tăng lên gần 2.000 đồng/lít

Như vậy về cơ bản giá xăng kể cả khi xả quỹ không được cải thiện gì, vì người mua xăng dầu tuy có được mua xăng dầu bình ổn với giá không tăng trong tương lai gần nhưng đó chỉ là do họ đã ứng trước cho phần giá tăng lên này, chứ sự “bình ổn” không tự nhiên đến, hoặc đến nhờ có tiền trợ giá của một bên thứ ba, chẳng hạn, nhà nước.

Liên quan đến quỹ bình ổn giá xăng dầu, khi góp ý về việc sửa đổi Nghị định 83 về kinh doanh xăng dầu cho thấy nhiều ý kiến mong muốn loại bỏ Quỹ Bình ổn giá xăng dầu (BOG) khỏi công thức tính giá cơ sở, bởi hiệu quả của nó không cao.

Ông Nguyễn Văn Tiu, Chủ tịch HĐQT Công ty Xăng dầu Tự lực I (Hà Nội), cho rằng Quỹ BOG hoạt động không hợp lý và thiếu bình đẳng với ngay các DN.

"Thật ra, doanh nghiệp không thích quỹ này bởi nhiều hạn chế về hệ thống phân phối, bán hàng khiến họ bị âm quỹ. Phần nhiều doanh nghiệp dư quỹ chỉ là doanh nghiệp lớn", ông Nguyễn Văn Tiu giải thích.

Ông cũng đánh giá việc vừa xả Quỹ BOG vừa trích quỹ rõ ràng không mang lại hiệu quả cao trong bình ổn giá. Ví dụ, sử dụng quỹ 500 đồng mà đồng thời trích vào 300 đồng thì người tiêu dùng chỉ còn được lợi trong thời điểm đó là 200 đồng.

Theo ông Tiu, điều hành theo cơ chế thị trường là tốt nhất, giá xăng dầu lên thì người tiêu dùng chịu mà giá xuống thì họ hưởng lợi. Như thế, sẽ tránh tình trạng giá xăng dầu thế giới xuống mà trong nước vẫn neo cao vì phải trích lập quỹ nhưng giá lên thì không được hỗ trợ nhiều vì vừa xả vừa bị trích lại.

Anh_kinh_te11
TS Nguyễn Minh Phong cho rằng, cần bỏ hẳn quỹ bình ổn giá xăng dầu

Tuy nhiên nhìn góc độ quản lý giá ông Nguyễn Tiến Thỏa, Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam cho rằng vẫn cần giữ quỹ này. Mặc dù vậy ông Thỏa cho rằng nên cải tiến trích lập quỹ theo hướng không nên lúc nào cũng trích quỹ cố định kể cả khi giá xăng dầu tăng hay giảm bởi việc này khiến người tiêu dùng cảm thấy không ổn.

Cùng với đó doanh nghiệp cũng nên có vai trò trong tham gia bình ổn thị trường bằng việc góp sức cùng với người tiêu dùng thông qua chia sẻ phần lợi nhuận kinh doanh. "Việc bình ổn này được coi như bình ổn những mặt hàng bình thường khác, tạo ra kết nối bền chặt giữa người mua và người bán. Liên kết này càng bền chặt thì doanh nghiệp càng phát triển", ông Thỏa đề xuất.

Trong khi đó trao đổi với phóng viên TS Nguyễn Minh Phong – Chuyên gia nghiên cứu kinh tế cho biết: “Quan điểm của tôi cần bỏ hẳn quỹ bình ổn giá xăng dầu”.

TS Nguyễn Minh Phong phân tích, quỹ bình ổn này có nguồn tiền là từ người tiêu dùng, lấy tiền của người tiêu dùng trả cho người tiêu dùng nhưng lại qua một loạt cơ chế phức tạp, rất dễ thất thoát vì không hình thành quỹ tập trung mà chỉ là ghi sổ rồi báo cáo thôi, rất khó kiểm soát.

Theo TS Nguyễn Minh Phong quỹ bình ổn xăng dầu là tiền của dân và trả qua lại như vậy dân chẳng có lợi gì. Ngay cả thị trường cũng không có lợi bởi việc xả và trích quỹ làm cho giá xăng dầu méo mó, không đúng với giá thị trường nữa.

Trong lần điều chỉnh giá xăng gần nhất, liên Bộ Tài chính - Công Thương vừa quyết định tăng giá xăng dầu, theo đó xăng E5 RON92 tăng 500 đồng/lít; xăng RON95-III tăng 600 đồng/lít. Hiện giá xăng E5 RON92 có giá 19.940 đồng/lít ;Xăng RON95-III ở mức 21.511 đồng/lít.

 

Tăng thuế bảo vệ môi trường xăng dầu: Người nghèo phải ‘bóp mồm, bóp miệng’

Theo TS Lê Đăng Doanh người nghèo chi thêm 1 đồng nặng gánh hơn người giàu chi 1.000 đồng cho nên việc tăng thuế bảo vệ môi trường xăng đầu tăng chi phí người nghèo, người nghèo sẽ phải ‘bóp mồm, bóp miệng’ đó là điều không nên.

 

Hơn 1 tháng giá xăng tăng gần 2.000 đồng, tăng thuế môi trường nữa người dân chịu sao nổi?

Hơn 1 tháng giá xăng dầu trong nước tăng giá 3 lần với mức tăng tổng cộng trên 1.700 đồng một lít. Nếu tăng thuế môi trường người dân không chịu được.

 

Kiến nghị bỏ xăng RON95: Độc quyền chuyển từ nhà nước sang tư nhân?

Kiến nghị bỏ xăng RON95 để chuyển sang sử dụng xăng sinh học vừa qua, gây nghi ngờ, phản ứng trong dư luận khi cả nước chỉ có một doanh nghiệp cung cấp ethanol.

 



Tin khác