Rau dớn là rau gì mà khiến thương lái Trung Quốc đổ xô mua vét?

Rau dớn là rau gì mà khiến thương lái Trung Quốc đổ xô mua vét?

Rau dớn hay còn gọi là dớn rừng, thái quyết là một loài thực vật hoang dại thuộc họ Rau dớn có hình dáng gần giống cây dương xỉ. Loại rau này có giá trị sử dụng trong y học và được chế biến thành nhiều món ăn đặc sản.

Công dụng tuyệt vời của rau dớn

Rau dớn là rau gì. PGS.TS.Lê Bạch Mai, nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết, ở góc độ dinh dưỡng, chưa có cơ sở khoa học nào chứng minh rau dớn có giá trị dinh dưỡng cao hơn các loại rau khác.

“Đây chỉ là một loại rau đơn thuần có chứa vitamin và chất xơ, cung cấp ít năng lượng cho cơ thể”, PGS.TS.Lê Bạch Mai cho hay.

Trong khi đó, ở góc độ Đông Y, lương y Vũ Quốc Trung, Hội Đông Y Hà Nội cho biết, rau dớn là một vị thuốc quý trong Đông Y, có tác dụng chữa bệnh rất hiệu quả.

Theo lương y Vũ Quốc Trung rau dớn hay còn có tên gọi là rau cẩu tích. Là cây thân thảo, gần như không thân, cao trung bình khoảng 15 – 30cm, rộng khoảng 15 – 20cm. Cây dương xỉ có nhiều lá mọc thành cụm nhìn rất sum suê. Dương xỉ có lá kép, dài khoảng 20 – 35cm, giống hình chiếc lược, thon nhọn ở đầu; lá non cuộn tròn, có lông. Lá dương xỉ hay được dùng để cắm hoa.

Rau dương xỉ được sử dụng trong đông y để chữa giảm đau cơ xương khớp, đau xương vì trong loại rau này có một số chất có thể ức chế vi khuẩn, giải độc và khử trùng, giảm đau.

Khi thu hái, người ta lấy lá non, ngọn non dùng luộc, nấu canh, xào thịt, làm nộm cũng có thể dùng ăn sống. Còn thân thì được phơi khô sắc lấy nước uống để giảm đau.

Ngoài ra, loại cây này được xem là cây thuốc quý được dùng để chữa thận hư, tiêu chảy, bong gân, tụ máu sai khớp, phong thấp, cầm máu...

Lương y Vũ Quốc Trung cho biết, cây rau dớn (cẩu tích) có thể kết hợp một số vị thuốc để chữa bệnh.

Thành viên Hội Đông Y Hà Nội giới thiệu một số bài thuốc như sau:

Bài thuốc chữa đau lưng, mỏi gối, di tinh, bạch đới, tiểu són do thận hư:

Thành phần gồm: Cẩu tích (rau dớn) 15 – 20g, thục địa 12 – 16g, đỗ trọng 10 – 12g, dây tơ hồng 8 – 10g, sắc với 750ml nước lấy 200ml, chia 2 lần uống trước bữa ăn.

Bài thuốc chữa phong hàn thấp, tay chân nhức mỏi, đau lưng, cử động khó khăn:

Thành phần gồm: Cẩu tích (rau dớn) 15 – 20g, rễ cỏ xước 10 – 12g, ý dĩ 12 – 16g, mộc qua 6 – 8g, sắc với 750ml nước còn lại 200ml, chia thuốc từ dương xỉ này làm 2 lần uống trước bữa ăn.

Chữa khí huyết suy yếu, tây chân yếu mỏi, các khớp đau nhức, khó cử động hoặc bại liệt co quắp:

Thành phần gồm: Cẩu tích (rau dớn) 15 – 20g, đương quy 10 – 12g, xuyên khung 4 – 6g, tục đoạn 10 – 12g, cốt toái bổ 10 – 12g, tầm gửi cây dâu 12 – 16g, bạch chỉ 4 – 6g.

Lương y Vũ Quốc Trung cũng lưu ý, các bài thuốc này chỉ có giá trị tham khảo, vì vậy mọi người tuyệt đối không được tự ý bốc thuốc mà cần tư vấn từ thầy thuốc, bác sĩ đông y.

Thương lái Trung Quốc đổ xô đi mua rau dớn hay còn gọi là ‘rau trường sinh’

Vào cuối tháng 3, nhiều thương lái Trung Quốc đổ xô đến xã Sì Lở Lầu, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu thu mua rau dớn. Rau dớn được người Trung Quốc gọi là “rau trường sinh” mua về làm thuốc và chế biến các món ăn dân dã. Giá rau này vì thế cũng tăng chóng mặt lên 30.000-35.000 đồng/kg.

Rau dớn là một loại rau thuộc họ dương xỉ, mọc ở trong rừng, khe suối ở các tỉnh  Tây Bắc, rau dớn mọc thành từng búi, khóm, sâu trong rừng... là một loại rau đặc sản của núi rừng, " được đồng bào dân tộc dao, Mông ở( xã Sì Lở Lầu, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu) thu hoạch vào mùa xuân nhưng nhiều nhất vào tháng 3, để bán cho thương lái Trung Quốc.

chị Tẩn Sị Mẩy, bản Gia Khâu, xã Sì Lở Lầu  cho biết: Giống cây rau dớn này có quanh năm nhưng vào mùa mưa thì cây tươi tốt nhất và ngon nhất. Cứ đến cuối tháng 3, thương lái Trung Quốc bắt đầu đến thu mua với số lượng lớn tại trung tâm xã và các chợ phiên, nên tôi bán được giá cao lắm, mỗi một 1kg bán tôi được 6 nhân dân tệ, đổi sang tiền Việt được 21.000 đồng.

Cây rau dớn có kích thước nhỏ, đầu cành cong như vòi voi với những lá non vươn thẳng, lá có mặt xanh bóng, sẫm màu, không có lông cả 2 mặt, gốc cây có màu đen cơm cháy. Phấn lá chỉ xuất hiện ở lá già, cọng non cuộn từ những cành có ít lông ở phần cuống ở trên rừng rất nhiều.Người dân miền núi ở huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu thường hay hái về nấu cùng với tỏi và nộm, hay xào cùng thịt bò, thịt dê núi...

Người dân thành phố Điện Biên đặc biệt ưa chuộng rau dớn bởi họ quan niệm rau rừng thường rất sạch và an toàn. Những năm gần đây, giá bán rau dớn ở đô thị rơi vào khoảng 30.000 - 35.000 đồng một kg, tùy từng thời điểm. Tuy nhiên, tại một số điểm chợ phiên vùng cao, rau dớn được các dân tộc Mông, dao bán với giá khoảng 5.000 đồng/bó. Chỉ với hai bó, bạn có thể nấu được một bữa cho cả gia đình thưởng thức.

Ông  Tẩn Lao Xan, Chủ tịch UBND xã Sì Lở Lầu, huyện Phong Thổ cho hay: "Hiện nay, rau dớn được coi là một nguồn thu nhập phụ khác, sau nông nghiệp 1 vụ/ năm cho bà con dân tộc thiểu số tại xã. Đến mùa rau dớn mọc, nhiều bà con dậy từ 2 giờ sáng gói cơm nắm lên rừng hái rau mang về bán cho các tiểu thương Trung Quốc kiếm thêm ít tiền mua gạo và đồ sinh hoạt trong những tháng ngày nông nhàn. Thương lái Trung Quốc mua rau dớn về sấy khô, rồi làm thuốc và chế biến các món ăn khô như là măng khô Tây Bắc nên bán được giá cao".

Theo y học cổ truyền, rau dớn có vị mát, lợi tiểu, chống táo bón, giảm các cơn đau âm ỉ do đại tràng và giúp ngủ sâu. Đối với nhiều tộc người, rau dớn là "vua" các loại rau. Nó không chỉ giúp cải thiện chất lượng bữa ăn hàng ngày mà còn là món đặc sản để đãi khách trong các dịp lễ hội.