Sai lầm cổ phần hóa ACV: Nhà nước chịu thiệt, tiền 'chạy' vào túi tư nhân

Theo Hoàng Linh / Sức Khỏe Cộng Đồng 06:29 24/09/2019

Theo PGS-TS Nguyễn Thiện Tống việc cổ phần hóa Tổng Cty Cảng hàng không Việt (ACV) là sai lầm lớn giống như vụ thoái vốn nhà nước tại Cty Cổ phần cảng Quy Nhơn, dẫn đến nhà nước chịu thiệt.

pgs-ts-nguyen-thien-tong-sai-lam-co-phan-hoa-acv-khien-nha-nuoc-chiu-thiet
Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (mã chứng khoán ACV - UpCOM) là đơn vị độc quyền khai thác 21 cảng hàng không.

Sau cổ phần hóa ACV...

Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (mã chứng khoán ACV - UpCOM) là đơn vị độc quyền khai thác 21 cảng hàng không. Theo báo cáo tài chính của ACV, trong 6 tháng đầu năm 2019, doanh thu ACV đạt 8.909 tỷ đồng, tăng 12% so với nửa đầu năm 2018.

Trong 6 tháng đầu năm, lợi nhuận trước thuế đạt 4.563 tỷ đồng, hoàn thành 55,7% kế hoạch lợi nhuận cả năm. Lợi nhuận sau thuế đạt 3.703 tỷ đồng, tăng 20% so với cùng kỳ. Trong đó lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt 3.696 tỷ đồng.

Tính đến hết quý II/2019, ACV còn 805 tỷ đồng tiền gửi không kỳ hạn tại ngân hàng và hơn 28.372 tỷ đồng tiền gửi có kỳ hạn không quá 12 tháng.

Năm 2019, mức phí dịch vụ sân bay tăng dẫn đến, doanh thu từ phí dịch vụ hành khách nội địa, phí an ninh sân bay và các dịch vụ hàng không khác đều tăng mạnh trong kỳ.

pgs-ts-nguyen-thien-tong-sai-lam-co-phan-hoa-acv-khien-nha-nuoc-chiu-thiet
Độc quyền khai thác 21 cảng hàng không nên ACV thu lợi lớn

Trong đó doanh thu từ dịch vụ hàng không đạt 3.537 tỷ đồng, tăng 13%; doanh thu từ các mảng dịch vụ phi hàng không đạt 910 tỷ đồng, tăng 14%.

Đây là một trong những lý do giúp ACV tự tin với mục tiêu tăng trưởng doanh thu đạt 19.000 tỷ đồng và lãi ròng đạt 7.100 tỷ đồng trong năm 2019.

Đáng nói dù lợi nhuận lớn nhưng do khu bay, đường băng, sân đỗ do nhà nước quản lý. Vì thế, nếu các vị trí này hỏng hóc thì nhà nước phải tự bỏ tiền ngân sách để sửa chữa.

Nói cách khác, ACV được quyền khai thác, quản lý dịch vụ cảng hàng không nhưng phần sửa chữa đường băng, sân đỗ nhà nước lại bỏ tiền.

Mới nhất gần đây là việc Bộ GTVT và ACV cùng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ việc đường băng sân bay Nội Bài và Tân Sơn Nhất đã xuống cấp nghiêm trọng, có thể ảnh hưởng tới an toàn bay nên cần phải sửa chữa khẩn cấp. Số kinh phí dự kiến khoảng trên 4.500 tỷ đồng.

Trước đó, các đường băng tại sân bay Cam Ranh và Cát Bi, Hải Phòng cũng kiến nghị nhà nước bỏ tiền sửa cho doanh nghiệp.

pgs-ts-nguyen-thien-tong-sai-lam-co-phan-hoa-acv-khien-nha-nuoc-chiu-thiet
Dù thu lợi lớn nhưng bất cập ở chỗ đường băng nhà nước lại phải bỏ ngân sách ra đầu tư.

Trao đổi với phóng viên về bất cập trong quản lý sân bay hiện nay, PGS-TS Nguyễn Thiện Tống – Chuyên gia hàng không (nguyên Trưởng bộ môn Kỹ thuật hàng không – ĐH Bách khoa TP HCM) cho rằng, cách quản lý cảng hàng không hiện nay thì tất cả phần khó khăn, tốn chi phí nhà nước phải chịu. 

Trong khi, ACV thu lợi nhiều nhất, phần lợi nhuận đó không phải quay về ngân sách mà một phần “chạy” vào túi tư nhân do ACV hiện nay đã là công ty cổ phần.

Vụ “cảng Quy Nhơn” thứ hai?

Theo tìm hiểu của phóng viên, trước khi thực hiện cổ phần hóa ACV, các tài sản kết cấu hạ tầng hàng không do Nhà nước quản lý nằm trong giá trị tài sản của ACV.

Lúc đó, thông qua kế hoạch đầu tư phát triển của ACV, Bộ Giao thông Vận tải chấp thuận cho ACV đầu tư các dự án phát triển cảng hàng không, bảo trì tài sản kết cấu hạ tầng hàng không. ACV chịu trách nhiệm đầu tư, quản lý, khai thác theo quy định của Luật doanh nghiệp và pháp luật có liên quan bằng nguồn vốn của ACV.

Tuy nhiên, từ ngày 1/4/2016, ACV cổ phần hóa, tuy nhiên mức cổ phần hóa rất nhỏ chỉ 4,6% (nhà nước vẫn nắm giữ 95,4%). Từ đó đến nay, ACV đang được tạm giao quản lý, khai thác tài sản kết cấu hạ tầng hàng không do Nhà nước quản lý để đảm bảo hoạt động hàng không được liên tục, an toàn.

pgs-ts-nguyen-thien-tong-sai-lam-co-phan-hoa-acv-khien-nha-nuoc-chiu-thiet
Theo PGS-TS Nguyễn Thiện Tống việc cổ phần hóa Tổng Cty Cảng hàng không Việt (ACV) là sai lầm lớn giống như vụ thoái vốn nhà nước tại Cty Cổ phần cảng Quy Nhơn, dẫn đến nhà nước chịu thiệt.

Điều đáng nói, sau khi cổ phần hóa ACV, việc thực hiện công tác bảo trì, đầu tư nâng cấp, mở rộng kết cấu hạ tầng hàng không gặp rất nhiều khó khăn.Theo quy định của pháp luật, các hạng mục trên thuộc tài sản Nhà nước và phải đầu tư bằng ngân sách.

Trong khi đó nguồn vốn đầu tư công trung hạn trong giai đoạn 2016 - 2020 và nguồn ngân sách nhà nước cho kết cấu hạ tầng hàng không vẫn chưa được bố trí. Còn ACV đã cổ phần hóa nên không thể bỏ vốn của doanh nghiệp này để đầu tư kết cấu hạ tầng hàng không.

Trước bất cập này, trao đổi với phóng viên PGS-TS Nguyễn Thiện Tống cho rằng, việc cổ phần hóa ACV là sai lầm lớn giống như vụ thoái vốn nhà nước tại Cty Cổ phần Cảng Quy Nhơn.

“Tại sao lại tư nhân hóa, cổ phần hóa cảng hàng không? Tư nhân hóa 4,5% thì có đáng kể gì để cổ phần hóa? Bán cổ phần 4,6% không mang lại số tiền bao nhiêu cho nhà nước, vấn đề nữa là định giá như thế nào?”, PGS-TS Nguyễn Thiện Tống nói.

pgs-ts-nguyen-thien-tong-sai-lam-co-phan-hoa-acv-khien-nha-nuoc-chiu-thiet
PGS-TS Nguyễn Thiện Tống cho rằng, sai lầm cổ phần hóa ACV khiến nhà nước chịu thiệt.

Theo PGS Nguyễn Thiện Tống cái sai đầu tiên là tại sao lại cổ phần hóa cảng hàng không. “Cần làm rõ ai chủ trương cái đó? Nhìn sang vụ việc bán cổ phần Cảng Quy Nhơn truy cứu trách nhiệm cá nhân đến cả Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh, tôi cho rằng vấn đề cổ phần hóa cảng hàng không cũng tương tự. Đặt vấn đề trách nhiệm quản lý nhà nước, phải nhận biết rõ cái gì cần tư nhân hóa, cái gì cần giữ cho nhà nước.

Mình cũng biết rằng quản lý nhà nước không hiệu quả bằng tư nhân, tuy nhiên nhà nước ngoài vấn đề lợi nhuận còn có trách nhiệm xã hội, trách nhiệm an ninh quốc phòng, phát triển nền kinh tế quốc dân vì thế nhà nước phải đóng vài trò 100% quản lý sân bay chứ không phải cổ phần.

Mặt khác, cổ phần hóa có 4,5% thì đâu có giúp ích gì cho nguồn vốn nhà nước. Nói thêm một chút vấn đề cổ phần hóa, nhà nước đã xác định lĩnh vực nào tư nhân làm thì phải bán vốn ít nhất 50% hoặc hơn nữa để nhà nước lấy số vốn đó đầu tư việc khác”, PGS Tống nhấn mạnh.

Trước đó, ngày 19/7, tại Hà Nội, dưới sự chủ trì của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, Bộ Chính trị họp xem xét, thi hành kỷ luật đối với ông Vũ Văn Ninh, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Ban Cán sự đảng Chính phủ, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ.

Sau khi xem xét đề nghị của Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Bộ Chính trị nhận thấy:

Với cương vị Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Cán sự đảng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ (phụ trách lĩnh vực đổi mới doanh nghiệp từ tháng 8/2011 đến tháng 4/2016), ông Vũ Văn Ninh đã ký các văn bản đồng ý cho giảm và thoái toàn bộ vốn nhà nước tại Công ty Cổ phần cảng Quy Nhơn; bán phần vốn nhà nước hiện có tại Công ty Cổ phần cảng Quảng Ninh; đồng ý chủ trương để Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa sau khi nhận chuyển giao Công ty Cổ phần cảng Nha Trang tiếp tục được thoái vốn nhà nước theo hướng nhà nước không nắm giữ cổ phần chi phối; đồng ý chủ trương cổ phần hóa Công ty mẹ - Tổng Công ty Cảng Hàng không Việt Nam (doanh nghiệp này không thuộc đối tượng cổ phần hóa); đồng ý chủ trương cổ phần hóa 10 đoạn quản lý đường thủy nội địa, đây là các đơn vị sự nghiệp kinh tế chưa được quy định cổ phần hóa.

Nội dung những văn bản ông Vũ Văn Ninh đã ký nêu trên trái với kết luận của Bộ Chính trị và Nghị định của Chính phủ về cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước gắn với tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước...



Tin khác