Sẽ bỏ tội vi phạm chế độ một vợ một chồng

Sẽ bỏ tội vi phạm chế độ một vợ một chồng? là thông tin cập nhật từ các góp ý về sửa đổi Bộ Luật Hinh Sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1999. Tội vi phạm chế độ một vợ một chồng quy định ở Điều 147 chương XV và đự kiến sửa đổi tại Điều 177 chương XVII Bộ Luật Hình sự mới.

Sẽ bỏ tội vi phạm chế độ một vợ một chồng?

Điều 147 Bộ Luật Hình sự về “Tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng” quy định như sau:

1. Người nào đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến một năm.

2. Phạm tội trong trường hợp đã có quyết định của Toà án tiêu huỷ việc kết hôn hoặc buộc phải chấm dứt việc chung sống như vợ chồng trái với chế độ một vợ, một chồng mà vẫn duy trì quan hệ đó, thì bị phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.

Sẽ bỏ tội vi phạm chế độ một vợ một chồng? – như thế nào là chung sống như vợ chồng

Theo quy định của pháp luật, trường hợp được coi nam và nữ chung sống với nhau như vợ chồng, nếu họ có đủ điều kiện để kết hôn theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 (được thay thế bởi Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 có hiệu lực từ ngày 01/01/2015) và thuộc một trong các trường hợp sau đây:

- Có tổ chức lễ cưới khi về chung sống với nhau; - Việc họ về chung sống với nhau được gia đình (một bên hoặc cả hai bên) chấp nhận; - Việc họ về chung sống với nhau được người khác hay tổ chức chứng kiến; - Họ thực sự có chung sống với nhau, chăm sóc, giúp đỡ nhau, cùng nhau xây dựng gia đình.

Thời điểm nam và nữ bắt đầu chung sống với nhau như vợ chồng là ngày họ tổ chức lễ cưới hoặc ngày họ về chung sống với nhau được gia đình (một hoặc cả hai bên) chấp nhận hoặc ngày họ về chung sống với nhau được người khác hay tổ chức chứng kiến hoặc ngày họ thực sự bắt đầu chung sống với nhau, chăm sóc, giúp đỡ nhau, cùng nhau xây dựng gia đình.

Đối với trường hợp nam và nữ bắt đầu chung sống với nhau như vợ chồng từ ngày 01/01/2001 trở đi mà không đăng ký kết hôn, thì theo quy định tại khoản 1 Điều 11 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000, họ không được pháp luật công nhận là vợ chồng; nếu một trong các bên hoặc cả hai bên có yêu cầu ly hôn, thì Toà án thụ lý vụ án để giải quyết và áp dụng điểm c khoản 3 Nghị quyết số 35 của Quốc hội, khoản 1 Điều 11 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 tuyên bố không công nhận họ là vợ chồng; nếu họ có yêu cầu về nuôi con và chia tài sản, thì Toà án áp dụng khoản 2 và khoản 3 Điều 17 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 để giải quyết theo thủ tục chung.

Sẽ bỏ tội vi phạm chế độ một vợ một chồng?

Như vậy, để truy cứu trách nhiệm hình sự về tội vi phạm chế độ một vợ một chồng phải thỏa mãn một trong hai điều kiện sau:

-Hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng gây hậu quả nghiêm trọng. Hậu quả nghiêm trọng có thể là làm cho gia đình của một hoặc cả hai bên tan vỡ dẫn đến ly hôn, vợ hoặc chồng, con vì thế mà tự sát, hoặc bỏ học, lêu lổng, hút chích ma túy; phạm tội giết người, cố ý gây thương tích,  gây rối trật tự công cộng, hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản v.v…

-Một hoặc hai bên có hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm. Mức xử phạt hành chính quy định tại Nghị định số 110/2013/NĐ-CP ngày 24/9/2013 của Chính phủ về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình, thi hành án dân sự, phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã (sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 67/2015/NĐ-CP ngày 14/8/2015.

Sẽ bỏ tội vi phạm chế độ một vợ một chồng?

Cụ thể về trách nhiệm hành chính của hành vi vi phạm chế độ một vợ một chồng: Điều 48 Nghị định số 110/2013/NĐ-CP ngày 24/9/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình, thi hành án dân sự, phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã quy định:

"1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau: a) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ; b) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác; c) Chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ; d) Kết hôn giữa những người có họ trong phạm vi ba đời; đ) Kết hôn giữa cha mẹ nuôi với con nuôi; e) Kết hôn giữa người đã từng là cha mẹ nuôi với con nuôi, bố chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, bố dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng.

Sẽ bỏ tội vi phạm chế độ một vợ một chồng?

Cụ thể về trách nhiệm hình sự của hành vi vi phạm chế độ một vợ một chồng được hướng dẫn như sau:

Theo hướng dẫn tại khoản 3 Thông tư liên tịch số 01/2001/TTLT/BTP-BCA-TANDTC-VKSNDTC ngày 25/9/2001 của Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao về việc hướng dẫn áp dụng các quy định tại Chương XV “Các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình” của Bộ luật Hình sự năm 1999 (Điều 147) thì:

Chung sống như vợ chồng là việc người đang có vợ, có chồng chung sống với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà lại chung sống với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ một cách công khai hoặc không công khai nhưng cùng sinh hoạt chung như một gia đình. Việc chung sống như vợ chồng thường được chứng minh bằng việc có con chung, được hàng xóm và xã hội xung quanh coi như vợ chồng, có tài sản chung đã được gia đình cơ quan, đoàn thể giáo dục mà vẫn tiếp tục duy trì quan hệ đó.

Sẽ bỏ tội vi phạm chế độ một vợ một chồng?

Theo Dự thảo Bộ Luật Hình sự mới  thì Điều 147 được thay bằng Điều 177. Chương XV Các tội về xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình được thay bằng chương XVII.

Điều 177. Tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng (sửa đổi )