Thời sự
04/08/2021 21:38Sở Y tế TP HCM nói gì về việc ra công văn ghi rõ tên công ty thuốc rồi lại thu hồi?
Phó giám đốc Sở Y tế lần thứ 3 ban hành công văn (số 5289) tiếp tục thu hồi hai công văn đã ban hành trước đó.
Dư luận đang bàn tán xôn xao việc Sở Y tế TP HCM ra đến 3 công văn chỉ trong một ngày, trong đó 2 công văn để thay thế và thu hồi văn bản trước đó.
Đáng chú ý, trong văn bản đầu tiên đóng dấu "khẩn" mà Sở này ban hành có ghi rõ tên 2 loại thuốc và công ty sản xuất với nội dung gửi các Bệnh viện Công lập, Bệnh viện dã chiến đang điều trị cho bệnh nhân COVID-19 khuyên dùng 2 loại thuốc.
Văn bản đầu tiên trong số này là công văn 5216 hướng dẫn mua thuốc điều trị cho bệnh nhân COVID-19. Sau đó Sở Y tế có công văn 5279 thay thế 5216, đến tối muộn 3/8 là công văn 5289 để thu hồi 2 công văn này. Tất cả các văn bản này do Phó giám đốc Sở Y tế TP HCM Nguyễn Hoài Nam ký, ban hành trong cùng một ngày 3/8.
Văn bản ban hành lập tức gây ra nhiều bàn tán bởi nhiều người cho rằng việc Sở ra văn bản đã vô tình đẩy giá 2 loại thuốc trên, thậm chí có thể khiến người dân hiểu sai đổ dồn đi mua tích trữ, tự ý sử dụng thuốc. Đặc biệt, có dấu hiệu kê đơn, làm thay nhiệm vụ của bác sĩ điều trị. Đáng lo ngại hơn là 1 trong 2 thuốc hướng dẫn trong công văn 5216 không có trong phác đồ của Bộ Y tế.
Vụ việc xảy ra sau thời điểm Bộ Y tế ban hành công văn 5944 hướng dẫn sử dụng 26 sản phẩm có ghi rõ tên sản phẩm, cách dùng, nhà sản xuất và 2 ngày sau phải thu hồi.
Trả lời về việc 1 ngày ký ban hành 3 văn bản, ông Nguyễn Hoài Nam - Phó giám đốc Sở Y tế TP HCM - cho biết: Lý do thu hồi các văn bản nêu trên là để xây dựng phác đồ điều trị cụ thể rồi ban hành sau.
Về vấn đề 2 loại thuốc được đề cập trong văn bản chưa có trong phác đồ điều trị? Ông Nam nói 2 thuốc này "vẫn có trong phác đồ", tuy nhiên "văn bản đầu tiên ghi cụ thể tên biệt dược, tên công ty sản xuất nên điều chỉnh lại bằng văn bản thứ 2. Nhưng khi trao đổi với các cơ quan chuyên môn quyết định để bổ sung phác đồ, hướng dẫn cho cụ thể".
Một số chuyên gia y tế cho rằng: Về chuyên môn, công văn 5216 của Sở Y tế sai ở chỗ đã chỉ định tên thuốc cụ thể gây hiểu nhầm cho cộng đồng, trong khi tất cả các thuốc được sử dụng phải do bác sĩ chỉ định, dùng khi nào, khi nào không, nếu tự ý sử dụng dễ xảy ra hệ lụy ảnh hưởng tính mạng người bệnh.
Chuyên gia cũng lo ngại khi cho rằng khi hướng dẫn cụ thể tên thuốc, người dân sẽ tích trữ thuốc và sử dụng không đúng theo chỉ định. Việc nhu cầu mua thuốc tăng lên đột biến cũng dẫn đến giá thuốc bị đẩy cao bất hợp lý.
Chưa kể phác đồ cũng lưu ý có những trường hợp chống chỉ định với thuốc, nhưng công văn 5216 không nói rõ điểm này, trường hợp người dân tự ý mua và sử dụng sẽ rất nguy hiểm.
Báo Thanh Niên dẫn lời một chuyên gia nói rằng: Sở Y tế TP HCM chỉ định mua thuốc của Công ty Phytopharma, trong khi đó, còn nhiều loại thuốc generic (thuốc hết bản quyền) rẻ hơn. Ngoài ra, văn bản hành chính lại chỉ định liều dùng, trong khi việc này phải là của nhà sản xuất.
Ngoài ra, Sở Y tế TP HCM chỉ nên ghi hoạt chất để các đơn vị tự lựa chọn nhà sản xuất khi nhập mua, chứ không phải ghi cụ thể tên thuốc.
Dưới góc độ pháp lý, một số luật sư cho rằng việc Sở Y tế ra văn bản 5216 tạo lên những hệ lụy tương tự như việc Bộ Y tế ra văn bản 5944 vừa qua.
Bên cạnh đó, rõ ràng sự việc trong 1 ngày ban hành 3 văn bản điều chỉnh cùng 1 vấn đề với 3 nội dung hoàn toàn khác nhau và sau đó không có văn bản nào có giá trị sử dụng là vi phạm về công tác văn thư. Theo luật sư, cả 3 văn bản do Sở Y tế TP HCM ban hành đều có những sai sót nghiêm trọng.
Theo quan điểm của luật sư Nguyễn Hữu Thế Trạch - Đoàn luật sư TP HCM: Văn bản số 5216 về việc "mua thuốc điều trị cho bệnh nhân COVID-19, sai sót là Sở Y tế đã đề nghị các cơ sở điều trị bệnh nhân COVID-19 mua 2 loại thuốc Medrol và Xarelto, chỉ định liều dùng và liên hệ với Công ty cổ phần Dược liệu trung ương 2.
Trong khi việc chỉ định liều dùng thuộc thẩm quyền của nhà sản xuất hoặc bác sĩ điều trị cho mỗi trường hợp bệnh nhân (khoản 2, điều 42 và khoản 5, điều 76 Luật dược).
Với văn bản này, Sở Y tế đã "cào bằng" tất cả bệnh nhân đều được sử dụng liều thuốc như nhau, làm thay chức năng của bác sĩ điều trị; của nhà sản xuất thuốc, trong khi người chịu trách nhiệm đối với sức khỏe, tính mạng của bệnh nhân lại là bác sĩ điều trị và nhà sản xuất thuốc.
Ngoài ra, việc nêu tên thuốc, nhà sản xuất và công ty bán thuốc mang tính "chỉ định" là vi phạm điều 22 Luật đấu thầu, dẫn đến tình trạng cạnh tranh không lành mạnh trên thị trường; đẩy những loại thuốc có cùng hoạt chất, những công ty sản xuất, phân phối các hoạt chất này vào tình trạng bất bình đẳng trong việc phân phối thuốc, nguy cơ tạo nên lợi ích nhóm là rõ ràng.
Song song đó sẽ tạo tâm lý hoang mang khiến người dân đổ xô ra đường đi mua bằng được thuốc về trữ mặc dù chưa bị bệnh. Điều này dẫn đến vi phạm các chỉ thị của Chính phủ, của thành phố gây nguy cơ lây lan bệnh tật nhiều hơn.
Văn bản số 5279 thay thế văn bản số 5216, được ban hành vừa mang tính bào chữa cho cái sai ở văn bản thứ nhất, vừa răn đe cảnh báo đối với các cơ sở y tế, nhà thuốc.
Tuy nhiên văn bản này không thừa nhận những vấn đề sai sót, nội dung thay thế là gì, lý do vì sao thay thế cho văn bản thứ nhất. Như vậy văn bản thứ hai đã đẩy sự nghi ngờ về sự minh bạch lên một nấc thang cao hơn.
Văn bản số 5289 thu hồi công văn số 5216 và 5279; có nội dung 1 dòng ngắn "thu hồi 2 văn bản nêu trên vì chưa phù hợp".
Nội dung văn bản này phủ nhận toàn bộ những nội dung, công lao, sức lực đã được nêu tại 2 văn bản trước đó. Như vậy, tất cả đều trở về con số 0, người dân sẽ đánh giá Sở Y tế đã tốn rất nhiều công sức chỉ để làm những điều thật sự chưa cần thiết".
Top Men - sản phẩm hỗ trợ sinh lý nam giới từ nguyên liệu tự nhiên