Sốt xuất huyết Dengue: Những điều cần biết

Theo Trà Mi / Sức khỏe cộng đồng 20:51 08/08/2019

Sốt xuất huyết Dengue được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào loại bệnh đáng quan tâm nhất do muỗi truyền. Vậy sốt xuất huyết Dengue là gì? Tìm hiểu ngay sau đây:

sot-xuat-huyet-dengue-nhung-dieu-can-biet
Muối cái Aedes aegypti lây truyền bệnh sốt xuất huyết Dengue
Bệnh sốt xuất huyết Dengue lan truyền với tốc độ rất nhanh. Sốt xuất huyết Dengue chưa có thuốc đặc trị và vắc-xin phòng bệnh nên ai cũng cần có kiến thức về bệnh này để chủ động phòng tránh cho bản thân và gia đình.

Sốt xuất huyết Dengue là gì?

Sốt xuất huyết Dengue là bệnh nhiễm vi rút cấp tính do vi rút Dengue gây ra. Bệnh có thể tạo thành dịch lớn với nhiều người mắc, gây ảnh hưởng lớn về kinh tế - xã hội. Những trường hợp bệnh nặng có thể gây tử vong, đặc biệt là với trẻ em.

Bệnh sốt xuất huyết Dengue có véc-tơ truyền bệnh chính là muỗi vằn (tên khoa học là muỗi Aedes aegypti). 

Chu trình truyền bệnh sốt xuất huyết Dengue 

Người mang vi-rút Dengue -> muỗi -> các cá thể khác trong cộng đồng.

Sau khi muỗi đốt người bị bệnh sốt xuất huyết Dengue, vi-rút từ máu người bệnh sẽ truyền sang tế bào muỗi. Thời gian từ khi muỗi hút máu người bệnh đến khi muỗi có thể truyền bệnh sang người khác là khoảng 12 ngày. Trong thời gian này, các vi-rút được nhân lên bên trong cơ thể muỗi, lây lan đến các tế bào thuộc các bộ phận khác nhau cho đến khi nó lan đến tuyến nước bọt của muỗi. Đến khi đó nếu nó đốt người khác, muỗi sẽ truyền vi-rút Dengue sang cơ thể họ.

Vi-rút Dengue được chia làm 4 loại được gọi là 4 tuýp Dengue khác nhau và chúng đều có khả năng gây bệnh sốt xuất huyết Dengue cho người. Một người nếu trước đó đã từng bị mắc bệnh do 1 tuýp vi-rút Dengue, rồi sau đó bị nhiễm 1 tuýp vi-rút Dengue khác thì rất dễ phát triển thành bệnh sốt xuất huyết Dengue thể nặng.

Bệnh sốt xuất huyết Dengue không lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp, nên chăm sóc người bệnh sốt xuất huyết Dengue không bị lây. Tuy nhiên, cần lưu ý tránh để muỗi đốt vì muỗi có thể truyền bệnh từ người bệnh sang người lành.

sot-xuat-huyet-dengue-nhung-dieu-can-biet
Chu trình truyền bệnh sốt xuất huyết Dengue

Triệu chứng của bệnh sốt xuất huyết Dengue

Triệu chứng của sốt xuất huyết Dengue thường là sốt cao, sốt thành cơn, đôi khi kèm theo rét run, nổi gai ốc. Thân nhiệt người bệnh có thể đạt đến 39-40 độ C. Nếu phát hiện các triệu chứng của bệnh sốt xuất huyết, cần lập tức đến bệnh viện thăm khám và điều trị.

Triệu chứng xuất huyết có thể xảy ra vào ngày thứ 2 hoặc thứ 3 sau khi nhiễm virus Dengue. Tình trạng này kéo dài vài ngày, nhiều trường hợp nặng hơn có thể tới trên 2 tuần. Xuất huyết có thể gặp ở niêm mạc da hoặc trên nhiều vị trí của cơ thể. Với những biểu hiện như thế, bệnh nhân cần được nghỉ ngơi ở nhà, không nên ra gió, không tắm nước lạnh. Việc vệ sinh cơ thể chỉ nên thực hiện bằng cách lau người bằng nước ấm, vì nước lạnh làm co mạch ở bề ngoài da nhưng lại làm giãn mạch bên trong nội tạng cơ thể, đây là một căn nguyên gây ra tử vong liên quan đến xuất huyết.

Diễn biến cụ thể của bệnh sốt xuất huyết Dengue

Bệnh sốt xuất huyết Dengue có biểu hiện lâm sàng đa dạng, diễn biến nhanh chóng từ nhẹ đến nặng. Bệnh thường khởi phát đột ngột và diễn biến qua ba giai đoạn: giai đoạn sốt, giai đoạn nguy hiểm và giai đoạn hồi phục.

Giai đoạn sốt

- Sốt cao đột ngột, liên tục.

- Nhức đầu, chán ăn, buồn nôn.

- Da xung huyết.

- Đau cơ, đau khớp, nhức hai hố mắt.

- Nghiệm pháp dây thắt dương tính.

- Thường có chấm xuất huyết ở dưới da, chảy máu chân răng hoặc chảy máu cam.

Giai đoạn nguy hiểm: Thường vào ngày thứ 3-7 của bệnh

- Người bệnh có thể còn sốt hoặc đã giảm sốt.

- Có thể có các biểu hiện sau:

- Biểu hiện thoát huyết tương do tăng tính thấm thành mạch (thường kéo dài 24-48 giờ):

+ Tràn dịch màng phổi, mô kẽ, màng bụng, nề mi mắt, gan to, có thể đau.

+ Nếu thoát huyết tương nhiều sẽ dẫn đến sốc với các biểu hiện vật vã, bứt rứt hoặc li bì, lạnh đầu chi, da lạnh ẩm, mạch nhanh nhỏ, huyết áp kẹt (hiệu số huyết áp tối đa và tối thiểu ≤ 20 mmHg), tụt huyết áp hoặc không đo được huyết áp, tiểu ít.

- Xuất huyết:

+ Xuất huyết dưới da: Nốt xuất huyết rải rác hoặc chấm xuất huyết thường ở mặt trước hai cẳng chân và mặt trong hai cánh tay, bụng, đùi, mạng sườn hoặc mảng bầm tím.

+ Xuất huyết ở niêm mạc: Chảy máu mũi, lợi, tiểu ra máu. Kinh nguyệt kéo dài hoặc xuất hiện kinh sớm hơn kỳ hạn.

+ Xuất huyết nội tạng như tiêu hóa, phổi, não là biểu hiện nặng.

- Một số trường hợp nặng có thể có biểu hiện suy tạng như viêm gan nặng, viêm não, viêm cơ tim. Những biểu hiện nặng này có thể xảy ra ở một số người bệnh không có dấu hiệu thoát huyết tương rõ hoặc không sốc.

Giai đoạn hồi phục

Sau 24-48 giờ của giai đoạn nguy hiểm, có hiện tượng tái hấp thu dần dịch từ mô kẽ vào bên trong lòng mạch. Giai đoạn này kéo dài 48-72 giờ.

- Người bệnh hết sốt, toàn trạng tốt lên, thèm ăn, huyết động ổn định và tiểu nhiều.

- Có thể có nhịp tim chậm và thay đổi về điện tâm đồ.

- Trong giai đoạn này, nếu truyền dịch quá mức có thể gây ra phù phổi hoặc suy tim.

Lưu ý đặc biệt khi bị mắc sốt xuất huyết Dengue

Các biến chứng nặng của sốt xuất huyết Dengue thường xảy ra ở giai đoạn nguy hiểm. Mặc dù lúc này bệnh nhân đã đỡ sốt nhưng vẫn không được chủ quan mà cần đến cơ sở y tế khám và xét nghiệm máu hàng ngày. 

Nếu người bệnh có các dấu hiệu đe dọa: Mệt lả, nôn hoặc buồn nôn liên tục, bứt rứt vật vã, chảy máu chân răng, chảy máu cam hoặc kinh nguyệt kéo dài, ở trẻ nhỏ có thể có li bì, bỏ bú, đái ít tay chân lạnh cần phải đưa ngay đến bệnh viện để được cấp cứu kịp thời.

Phòng tránh sốt xuất huyết Dengue có thể được thực hiện bằng những điều đơn giản như ngủ mùng, che màn, mặc quần áo sáng dài tay, thay bỏ nước tồn đọng quanh nhà…

Trên đây là những điều cần biết về bệnh sốt xuất huyết Dengue. Hãy biết cách bảo vệ sức khỏe của chính bản thân và gia đình.

 

TP HCM: 1 người tử vong do chủ quan khi mắc sốt xuất huyết

Mới đây, BV Trưng Vương (TP HCM) tiếp nhận bệnh nhân Lưu Minh P., 37 tuổi vào viện trong tình trạng sốt cao, đau đầu dữ dội, mất tri giác.

 

Hà Nội: Lập đội đặc nhiệm phòng chống dịch sốt xuất huyết sau khi ghi nhận 1.800 người mắc bệnh

Trước tình hình diễn biến phức tạp của bệnh sốt xuất huyết tại Hà Nội, vừa qua lãnh đạo Sở Y tế Hà Nội đã yêu cầu lập đội đặc nhiệm xuống địa bàn chống dịch.

 

Bé gái 15 tuổi tử vong do sốt xuất huyết

Bé gái ở Đắk Lắk sốt cao liên tục, đau đầu, mệt mỏi nên được người nhà đưa đến bệnh viện khám. Bệnh nhân tử vong sau đó với chẩn đoán sốt xuất huyết nặng.



Tin khác