Status hay ngày 21/3: Sao những người gây tai hoạ lại khó tìm ra và khó quy tội đến thế?

Đây là một lá thư của BS Bàng gửi cho Tổng hội Y học Việt Nam, được bác sĩ đăng tải trên trang Facebook Nguyễn Văn Bàng của mình. Trong bài viết của mình, Nhà giáo ưu tú - bác sĩ Bàng cho rằng ông đã đưa ra những quan điểm, những đề nghị với trách nhiệm, lương tâm và hiểu biết của một đồng nghiệp lớn tuổi trong ngành y và kinh nghiệm trên 30 năm trong chuyên ngành hồi sức, thầy giáo tận tâm và công dân có trách nhiệm về nhân văn và xã hội. Status hay ngày 21/3 xin giới thiệu cùng bạn đọc.

TRUY TỐ NHÂN VIÊN Y TẾ ÍT LIÊN CAN, BỎ QUA NHIỀU NHÂN TỐ CAN PHẠM QUAN TRỌNG

Theo báo Dân trí ngày 17/3/2018 đưa tin, Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) tỉnh Hoà Bình lại vừa ra quyết định truy tố 3 bị can trong vụ tai nạn nghiêm trọng làm tử vong 8 người suy thận phải lọc máu tại đơn nguyên thận nhân tạo, bệnh viện đa khoa tỉnh Hoà Bình ngày 29/5/2017. Một trong đó 3 người đó lại vẫn có tên BS Hoàng Công Lương, mặc dù đông đảo dư luận, các nhà khoa học, các tổ chức chuyên môn quốc gia liên quan (Hội Hồi sức và lọc máu quốc gia, Tổng Hội Y học Việt Nam) cùng nhiều chuyên gia trong lĩnh vực y tế và cả các đại biểu quốc hội đã phân tích, thảo luận, góp ý, khuyến nghị và lên tiếng cảnh báo: cần quy kết và xét xử đúng người, đúng tội và nhất là tránh bỏ sót tội phạm và quy không đúng tội cho nhân viên y tế!

Cũng theo nội dung bài báo trên trong Dân trí, VKSND tỉnh Hoà Bình khẳng định không đủ chứng cớ cấu thành tội phạm nên không truy tố các ông

(1) giám đốc bệnh viện (người để công ty Thiên Sơn tự ý thuê công ty Trâm Anh không có chức năng trong lĩnh vực y tế dùng hoá chất cực độc tẩy rửa dân dụng vào việc lọc rửa máy thận nhân tạo gây thảm hoạ),

(2) trưởng phòng vật tư bệnh viện (chịu trách nhiệm trực tiếp máy móc vật tư và kiểm tra giám sát việc rửa máy thận nhân tạo,

và (3) nhất là giám đốc công ty Thiên Sơn (người đã không thực hiện hợp đồng mà thuê lại công ty Trâm Anh không có chức năng bảo trì tẩy rửa máy móc y tế và không đủ năng lực thực hiện việc rửa máy lọc thận dẫn đến tai nạn nghiêm trọng).

Một điều đặc biệt là cá nhân trực tiếp thực hiện việc rửa máy và vô trách nhiệm để hoá chất độc còn tồn dư với liều chí tử là ai mà không hề có tên trong danh sách bị can hay người bị truy cứu trách nhiệm? 

Như chúng tôi đã tập trung phân tích và cực lực cảnh báo trên báo Văn hoá, Báo Mới và nhiều báo khác (trong bài báo có tiêu đề "Đừng để các thầy thuốc trở thành những con tốt đen", và PGS Nguyễn Lân Hiếu cũng đã từng bàn luận và phân tích trong một bài khác trên báo Sức khoẻ ngay sau khi có tin bác sỹ Hoàng Công Lương bị bắt (đầu tháng 6/2017), rằng: vụ việc nghiêm trọng này là điển hình của một lỗi "hệ thống", trong đó trách nhiệm chính và lỗi lớn nằm ở phân khúc quản lý (PGS Hiếu đã hình tượng hoá là "lỗi của 3 ông chủ" (BLĐ và cán bộ phòng vật tư BV tỉnh Hoà Bình đã để đối tác hợp pháp thuê đơn vị bất hợp pháp rửa máy lọc thận và không kiểm tra chất lượng kỹ thuật theo hợp đồng; giám đốc công ty Thiên Sơn với sự vô trách nhiệm đã không thực hiện hợp đồng ký với BV Hoà Bình mà thuê lại đơn vị không có tư cách pháp nhân là CT Trâm Anh; và toàn bộ những người có liên quan (giám đốc, nhân viên) trong công ty "nhầm việc" và "bất hợp pháp" trong vụ này, Trâm Anh).

Sau những ý kiến xác đáng của các nhà khoa học và những tổ chức chuyên môn nghề y, cùng sự bức xúc và phẫn nộ kèm thất vọng sâu sắc của rất nhiều cá nhân có lương tâm và trách nhiệm cao trong xã hội nói chung và trong cộng đồng ngành y nói riêng, sự việc tưởng chừng được nhìn nhận lại theo hướng "đúng người, đúng tội".

Tuy nhiên, với việc truy tố 3 bị can trong đó vẫn có bác sỹ Lương, người không có bất kỳ một văn bản nào quy định phải kiểm tra và kiểm tra bằng phương tiện kỹ thuật gì đối với chất lượng nước đã lọc và các máy đã được "nghiệm thu" từ những người liên quan đến quy trình kỹ thuật rửa máy (đã có biên bản bàn giao), người ta vẫn cứ mặc nhiên bỏ qua tất cả mọi ý kiến, nếu không muốn nói là đạp lên dư luận và ý kiến chuyên gia.

Mặt khác, cũng theo ý kiến của VKSND tỉnh Hoà Bình thì 2 trong số 3 "ông chủ" của 3 tổ chức có liên quan gián tiếp hay trực tiếp đến thảm hoạ lại không đủ tình tiết phạm tội. Hơn thế nữa, nhân viên của công ty Trâm Anh là người trực tiếp tiến hành rửa máy bằng hoá chất độc không được phép sử dụng trong y học và vô trách nhiệm để tồn dư lượng độc chất gây chết người lại hoàn toàn vô can, thậm chí không hề được nhắc đến trong danh sách những người có sự thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng (!).

Quả thật, tôi không hiểu sao những người gây tai hoạ lại khó tìm ra và khó quy tội đến thế? Và tại sao người thầy thuốc vừa là nạn nhân của một hệ thống sai trái, vừa là người cuối cùng có liên quan vì... ký giấy đề xuất bảo dưỡng máy định kỳ, và khi xảy ra sự cố đã lăn xả ngày đêm cứu từng mạng người mà tính mạng đang bị tội của những kẻ khác đe doạ, lại có thể bị quy tội một cách dễ dàng và bất thường đến thế, bất chấp cả làn sóng dư luận phản đối của cả cộng đồng y học và các chuyên gia, các nhà khoa học và các tổ chức chuyên môn cũng như tổ chức cao nhất của hội nghề nghiệp là Tổng hội Y học Việt Nam?

PGS-TS-BS NGUYỄN VĂN BÀNG

Giảng viên cao cấp-nhà giáo ưu tú

*Bài viết là quan điểm cá nhân của tác giả