Sửa Luật Đầu tư công: Quan trọng có kiểm soát được không?

06:26 29/05/2019

Tiến sĩ Cao Sỹ Kiêm cho rằng, dù giao Chính phủ quyết hay giữ quyền cho Quốc hội quan trọng nhất phải kiểm soát được dự án, khi xảy ra rủi ro phải xử lý trách nhiệm rõ ràng.

sua-luat-dau-tu-cong-quan-trong-co-kiem-soat-duoc-khong
Các đại biểu Quốc hội đã tranh luận gay gắt về việc Quốc hội hay Chính phủ sẽ quyết định danh mục dự án trong kế hoạch đầu tư công trung hạn. Ảnh minh họa

Tại phiên họp hôm 28/5, các đại biểu Quốc hội đã tranh luận gay gắt về việc Quốc hội hay Chính phủ sẽ quyết định danh mục dự án trong kế hoạch đầu tư công trung hạn. Cụ thể, tại dự thảo Luật Đầu tư công (sửa đổi), vấn đề thẩm quyền quyết định danh mục dự án trong kế hoạch đầu tư công trung hạn được trình bày thành 2 phương án.

Phương án thứ nhất, Quốc hội quyết kế hoạch đầu tư công trung hạn bao gồm tổng mức đầu tư, tiêu chí, danh mục và mức vốn bố trí cho từng dự án chi đầu tư từ ngân sách trung ương theo đúng tinh thần của Hiến pháp.

Phương án thứ hai, Quốc hội chỉ quyết định tổng mức đầu tư, còn Chính phủ quyết định, điều chỉnh danh mục dự án theo kế hoạch đầu tư công trung hạn được Quốc hội thông qua.

Đồng thời, Chính phủ đề xuất điều chỉnh dự án quan trọng quốc gia từ mức vốn 10.000 tỉ lên 20.000 tỉ đồng, mức vốn dự án A, B, C tăng lên tương ứng nhưng nhiều đại biểu đề nghị giữ nguyên như quy định hiện hành.

Phát biểu về vấn đề này, đại biểu Hoàng Quang Hàm (Phú Thọ) cho rằng nên giao thẩm quyền này cho Quốc hội. Theo ông Hàm, chỉ khi Quốc hội quyết định danh mục thì mới đảm bảo đầy đủ về quyền hạn, về phân bổ ngân sách trung ương theo Hiến pháp.

Ông Hàm cũng cho rằng việc Quốc hội quyết định danh mục phân bổ mức vốn cho từng dự án đầu tư từ ngân sách trung ương cũng là thông lệ của nhiều quốc gia trên thế giới.

“Tôi cho rằng việc Chính phủ đề xuất trao thẩm quyền quyết định danh mục mức vốn cho Chính phủ vì lý do mất thời gian phát sinh thủ tục và số lượng dự án nhiều là không thuyết phục”, ông Hàm bình luận.

Đồng quan điểm với ông Hàm, đại biểu Lê Thanh Vân (đoàn Cà Mau) cũng ủng hộ Quốc hội giữ quyền quyết định danh mục dự án trong kế hoạch đầu tư công trung hạn.

sua-luat-dau-tu-cong-quan-trong-co-kiem-soat-duoc-khong
Đại biểu Quốc hội Lê Thanh Vân.

Ông Vân đưa ra 3 căn cứ cho ý kiến của mình. Một là căn cứ Hiến pháp, chương I về chế độ chính trị của Hiến pháp khẳng định cơ chế phân công quyền lực nhà nước là "quyền lực nhà nước là thống nhất; có sự phối hợp, kiểm sát quyền lực giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp".

Vì lẽ đó, trong Điều 69 Hiến pháp khẳng định Quốc hội có ba chức năng cơ bản đó là lập hiến/lập pháp, quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước và giám sát tối cao. Khoản 2, 3 Điều 70 khẳng định nhiệm vụ của Quốc hội là hoạch định chiến lược và nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Kế hoạch đầu tư công trung hạn là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Quốc hội.

Căn cứ thứ hai, danh mục dự án là một bộ phận trung tâm hạt nhân, có tính chất quyết định kế hoạch đầu tư công trung hạn. Nếu tách rời danh mục dự án thì kế hoạch đầu tư công trung hạn không còn ý nghĩa. Như vậy, Quốc hội sẽ không còn vai trò, vị trí của mình là quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước.

Căn cứ thứ ba, theo quy định tại Điều 94 Hiến pháp, Chính phủ là cơ quan chấp hành của Quốc hội, là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất thực hiện quyền hành pháp. Nếu giao quyền này cho Chính phủ thì không đúng với nguyên tắc phân công và tổ chức quyền lực nhà nước.

Ông Vân cũng cho rằng trên thực tế, kế hoạch đầu tư công trung hạn sở dĩ trục trặc, không thực hiện được theo Luật Đầu tư công là do năng lực của bộ máy tham mưu giúp việc của Chính phủ chưa làm tròn trách nhiệm Quốc hội giao.

sua-luat-dau-tu-cong-quan-trong-co-kiem-soat-duoc-khong
Tiến sĩ Cao Sỹ Kiêm cho rằng, dù giao Chính phủ quyết hay giữ quyền cho Quốc hội quan trọng nhất phải kiểm soát được dự án, khi xảy ra rủi ro phải xử lý trách nhiệm rõ ràng. Ảnh minh họa

Trước tranh luận các đại biểu Quốc hội về đề xuất chỉnh dự án quan trọng quốc gia từ mức vốn 10.000 tỉ lên 20.000 tỉ đồng. Trao đổi với phóng viên, Tiến sĩ Cao Sỹ Kiêm, nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho rằng, trong tình hình kinh tế thế giới đang có chuyển biến, đồng tiền liên tục mất giá, trình độ quản lý đã được nâng lên việc điều chỉnh nâng mức vốn dự án quan trọng quốc gia mà Quốc hội quyết là đúng.

“Nâng lên là hợp lý, đúng hướng nhưng nâng lên bao nhiêu để vừa tầm kiểm soát phải tính toán. Mức nâng phụ thuộc vào khả năng kiểm soát. Cần đánh giá lại, trong quá trình vừa qua số dự án được Quốc hội duyệt là quá ít.

Cái thứ hai, các dự án hoặc duyệt qua Quốc hội hoặc qua Chính phủ khả năng kiểm soát rất khó, tính hiệu quả dự án chưa đạt như kỳ vọng. Thời gian qua nhiều Bộ, Ngành, địa phương được giao dự án còn xảy ra lãng phí”, Tiến sĩ Kiêm cho biết.

Tiến sĩ Cao Sỹ Kiêm đặc biệt nhấn mạnh đến yếu tố phân cấp, phân quyền và ràng buộc trách nhiệm đối với các dự án đầu tư công. “Khi phân cấp, phân quyền, thứ nhất phải rõ quyền đến đâu, trách nhiệm đến đâu khi xảy ra rủi ro ai chịu trách nhiệm. Còn nếu không rõ trách nhiệm, quyền hạn mà lại phân tán ra thì càng rủi ro, càng nguy hiểm. Dự án đầu tư công phân cấp giao trách nhiệm địa phương, Chính phủ cũng phải đi cùng với đó trách nhiệm khi xảy ra rủi ro, lãng phí”, Tiến sĩ Kiêm nêu quan điểm.

 

Đầu tư công: Điều chỉnh có thể không còn dự án nào trình Quốc hội?

Quốc hội quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước mà điều chỉnh để Quốc hội không quyết định dự án nào là bất hợp lý, đại biểu Hoàng Quang Hàm bày tỏ quan điểm về đề xuất điều chỉnh dự án quan trọng quốc gia từ mức vốn 10.000 tỷ lên 20.000 tỷ đồng.

 

Công ty CP đầu tư và xây dựng Xuân Mai bị phạt nặng do vi phạt một loạt quy định

Không đăng ký giao dịch chứng khoán, công bố thông tin không đúng thời hạn theo quy định pháp luật là một trong nhiều vi phạm của Công ty CP đầu tư và xây dựng Xuân Mai.

 

Đầu tư công: Vốn đầu tư là tiền của người dân vài nghìn cũng phải kiểm soát chặt

Tiền vốn đầu tư công dù là tiền ngân sách nhà nước, tiền đi vay trong nước (phát hành trái phiếu chính phủ), tiền vay vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài, thì đều là tiền thuế của dân.

 

Tin khác