Tăng lương, tăng chi phí không sợ bằng tham nhũng vặt

Ngay từ những ngày đầu năm, hàng loạt chính sách mới về tiền lương, bảo hiểm xã hội, thuế, phí công đoàn có hiệu lực, cùng với đó là giá điện, xăng bắt đầu tăng. Dù một số loại chi phí tăng là cần thiết và đã có lộ trình từ trước, nhưng cũng sẽ khiến chi phí đầu vào của các doanh nghiệp tăng lên.

Các chuyên gia kinh tế ước tính, dự báo giá nguyên, nhiên vật liệu thế giới năm 2018 gia tăng cộng với các thay đổi chính sách về chi phí đầu vào sẽ làm tăng giá thành sản phẩm lên khoảng 10 đến 20%.

Hiện phần lớn các chi phí đầu vào của các doanh nghiệp Việt Nam đều ở ngưỡng bằng và gấp đôi khi cao hơn so với các quốc gia lân cận khác.

Nhìn nhận tác động tăng chi phí đầu vào với doanh nghiệp ông Mạc Quốc Anh – Tổng thư ký Hội các doanh nghiệp vừa và nhỏ cho rằng, khi chi phí đầu vào tăng các doanh nghiệp cần có giải pháp chủ động để biến những áp lực tăng chi phí đầu vào thành động lực mới trong sản xuất kinh doanh.

“Doanh nghiệp buộc phải liên kết, hợp tác tham gia các chuỗi để giảm chi phí, đặc biệt giảm chi phí về thương mại”, ông Quốc Anh cho biết.

Nhấn mạnh việc doanh nghiệp phải thích nghi TS Trần Đình Thiên cho rằng, trong chi phí đầu vào của doanh nghiệp được điều chỉnh năm 2018 có chi phí được dự báo từ trước là xu hướng tiền lương.

TS Thiên cho rằng, áp lực tăng chí phí đòi hỏi các doanh nghiệp cần chủ động đổi mới, mở rộng thị trường, cắt giảm các chi phí không cần thiết nhằm thích ứng dần với môi trường kinh doanh.

Ở góc nhìn khác Chuyên gia kinh tế - TS Bùi Trinh cho rằng, trong các chi phí đầu vào của doanh nghiệp có những cái được cho xu hướng như tiền lương nhưng có cái tăng chưa thực sự hợp lý trong đó có giá điện.

TS Bùi Trinh cho rằng, trong lần điều chỉnh giá điện mới nhất lý giải của ngành điện và Cục Điều tiết điện lực chưa thuyết phục dư luận. Việc tăng giá điện được giải thích theo lộ trình được Chính phủ cho phép. Còn chi phí cấu thành giá điện hiện nay là bao nhiêu người dân không được biết. Đặc biệt khi tăng giá điện đột ngột như vừa qua, doanh nghiệp không biết trước dẫn đến kế hoạch kinh doanh bị ảnh hưởng.

Ngoài giá điện TS Bùi Trinh cho rằng, đầu vào tăng liên quan điều chỉnh các sắc thuế chưa hợp lý trong đó có thuế VAT, thuế tiêu thụ đặc biệt với nước ngọt gây nhiều tranh cãi.

“Đáng ngại nhất với doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp vừa và nhỏ là nạn tham nhũng vặt, là sự gây khó dễ của cơ quan khi thanh kiểm tra doanh nghiệp”, TS Bùi Trinh cho biết.

Theo Tiến sĩ Bùi Trinh, khó khăn nhất nhấy hiện nay là doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp mới thành lập, trong đó doanh nghiệp đặc biệt gặp khó khăn với thủ tục hành chính nhất là với những ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

“Càng nhiều điều kiện kinh doanh doanh nghiệp càng phải đi lại nhiều. Gây phiền hà, khó khăn cho doanh nghiệp chính là giấy phép con, muốn nhanh doanh nghiệp phải bỏ tiền ra để đi đêm, để bôi trơn. Tình trạng tham nhũng vặt chính là một trong những nguyên nhân gây khó khăn cho doanh nghiệp”, Tiến sĩ Bùi Trinh cho biết.

Bên cạnh nạn tham nhũng vặt và nhũng nhiễu doanh nghiệp, theo Tiến sĩ Bùi Trinh vẫn còn tình trạng thiếu công bằng giữa doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp nhà nước, thiếu công bằng ngay chính doanh nghiệp tư nhân với nhau vì có thân quen với cán bộ, vì doanh nghiệp là người nhà của cán bộ.

“Có khi cũng một mảnh đất doanh nghiệp này xin được doanh nghiệp khác thì không vì doanh nghiệp đó là người nhà của ông cán bộ A, bà cán bộ B trên tỉnh, trên huyện”, ông Trinh cho biết.

Ông Bùi Trinh nêu dẫn chứng, trường hợp bà Phan Thị Mỹ Thanh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai là ví dụ điển hình.

Trong thời gian giữ các cương vị Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Công thương, Bí thư Huyện ủy Nhơn Trạch, bà Phan Thị Mỹ Thanh tham gia điều hành Công ty Trách nhiệm Hữu hạn Cường Hưng do chồng mình là cổ đông sáng lập, Chủ tịch Hội đồng thành viên.

Ở vị trí lãnh đạo tỉnh Đồng Nai bà Thanh ký nhiều văn bản của Ủy ban Nhân dân tỉnh không thuộc lĩnh vực đồng chí phụ trách để cấp phép và gia hạn cho Công ty Cường Hưng kinh doanh bến thủy, mặt bằng, vật liệu xây dựng, vi phạm quy chế làm việc của Ủy ban Nhân dân tỉnh.

Ông Bùi Trinh cho rằng, ở địa phương mà có doanh nghiệp của người nhà lãnh đạo, thân lãnh đạo tỉnh, huyện thì tình trạng mất công bằng xảy ra khá nhiều.

Môi trường kinh doanh ở đó thiếu cạnh tranh, cuối cùng doanh nghiệp gặp khó khăn, ngừng hoạt động là chuyện dễ hiểu.