83 doanh nghiệp nhà nước vay nợ 1,5 triệu tỷ đồng

07:27 22/10/2018

Tổng số nợ của các Tập đoàn kinh tế, Tổng công ty nhà nước, Công ty mẹ - công ty con (gồm 83 doanh nghiệp Nhà nước) lên tới 1.530.667 tỷ đồng, tăng 1,3% so với thực hiện năm 2016.

tap-doan-tong-cong-ty-va-cong-ty-nha-nuoc-vay-no-15-trieu-ty-dong
Nhà máy đạm Ninh Bình, một trong những dự án đầu tư bằng vốn Nhà nước kém hiệu quả.

Chính phủ vừa có báo cáo gửi Quốc hội về hoạt động đầu tư, quản lý, sử dụng vốn nhà nước tại doanh nghiệp trong phạm vi toàn quốc năm 2017 và việc quản lý, sử dụng Quỹ Hỗ trợ sắp xếp và phát triển doanh nghiệp.

Số liệu báo cáo hợp nhất về tổng tài sản của các Tập đoàn kinh tế, Tổng công ty nhà nước, Công ty mẹ - công ty con (gồm 83 doanh nghiệp) là 2.776.384 tỷ đồng, tăng 2% so với thực hiện năm 2016. Trong cơ cấu về tài sản, tỷ trọng tài sản cố định chiếm bình quân là 39%.

Báo cáo của Công ty mẹ Tập đoàn kinh tế, Công ty mẹ Tổng công ty nhà nước, Công ty mẹ trong nhóm Công ty mẹ - công ty con (sau đây gọi là Công ty mẹ) có tổng tài sản là 1.945.532 tỷ đồng (tính riêng Công ty mẹ khối Tập đoàn, Tổng công ty tổng tài sản là 1.905.246 tỷ đồng), tăng 7% so với thực hiện năm 2016.

Báo cáo hợp nhất của các Tập đoàn, Tổng công ty có tổng các khoản phải thu là 409.074 tỷ đồng, tăng 13% so với thực hiện năm 2016. Trong đó, nợ phải thu khó đòi là 14.114 tỷ đồng , tăng 4% so với thực hiện năm 2016, chiếm 3,8% tổng số nợ phải thu.

Báo cáo của Công ty mẹ, tổng các khoản phải thu là 427.233 tỷ đồng giảm 1% so với năm 2016. Trong đó, nợ phải thu khó đòi là 7.563 tỷ đồng, giảm 21% so với thực hiện năm 2016, chiếm 1,8% tổng số nợ phải thu.

Đáng lưu ý, theo báo cáo hợp nhất của các Tập đoàn, Tổng Công ty có tổng số nợ phải trả lên tới 1.530.667 tỷ đồng, tăng 1,3% so với thực hiện năm 2016, chiếm 56,5% tổng nguồn vốn của các Tập đoàn, Tổng công ty. Hệ số nợ phải trả/vốn chủ sở hữu bình quân năm 2017 là 1,25 lần (có 20 Tập đoàn, Tổng công ty có tỷ lệ Nợ phải trả/Vốn chủ sở hữu lớn hơn 3 lần; Công ty mẹ là 20 đơn vị ).

Một số đơn vị có số nợ vay từ các ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng tương đối lớn như: Tập đoàn Dầu khí Quốc gia (146.585 tỷ đồng); Tập đoàn Điện lực (132.071 tỷ đồng); Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản (48.648 tỷ đồng); Tập đoàn Viễn thông quân đội (43.485 tỷ đồng); Tập đoàn Hóa chất (28.417 tỷ đồng); Tổng công ty Công nghiệp Xi măng (12.843 tỷ đồng); Tập đoàn Công nghiệp Cao su (10.307 tỷ đồng)...

Chưa ai mất chức

Phát biểu tại phiên giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng vốn, tài sản Nhà nước tại doanh nghiệp và cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước giai đoạn 2011-2016, đại biểu Hoàng Văn Cường (Hà Nội) nhấn mạnh một điều mà theo ông là "kỳ lạ"

Đó là "tất cả những vấn đề xảy ra về thất thoát, lỗ của doanh nghiệp Nhà nước thì ai cũng biết. Tuy nhiên, chúng ta có cả một bộ máy về thanh tra, kiểm tra, kiểm soát nhưng lại không phát hiện ra những vấn đề này. Rõ ràng ở đây về mặt chính sách, pháp luật, chúng ta phải xem đến lỗ hổng trong việc quy định trách nhiệm của cơ quan có trách nhiệm trong việc kiểm tra, giám sát đối với các hoạt động của doanh nghiệp", ông Cường nói.

Đại biểu Hoàng Văn Cường nêu ra ba dạng làm thất thoát tài sản nhà nước.

Đó là kinh doanh kém hiệu quả dẫn đến lỗ, làm mất vốn. Mua bán tài sản làm thất thoát tài sản và tiền vốn. Định giá doanh nghiệp thấp khi cổ phần hóa.

Về kinh doanh lỗ làm thất thoát vốn của doanh nghiệp, đại biểu Cường nêu ba lý do.

Thứ nhất, trình độ quản lý của doanh nghiệp yếu kém dẫn đến kinh doanh không hiệu quả.

Thứ hai, mang tính chủ quan hơn, vì động cơ cá nhân, những người quản lý đã đầu tư những hoạt động không hiệu quả nhằm thu lợi ích cá nhân như đầu tư máy móc, thiết bị không phù hợp nhưng lại hưởng lợi từ đấy. Đầu tư vào lĩnh vực không hiệu quả nhưng được chia phần từ những lĩnh vực đầu tư này. Hoặc cố tình tính giá trị đầu tư lớn hơn để hưởng những lợi ích, phần trăm từ đó.

Tóm lại, đây là những hoạt động cố tình dùng những thủ đoạn để hợp pháp hóa việc rút tiền từ các doanh nghiệp nhà nước, đại biểu nhấn mạnh.

Thứ ba, dù doanh nghiệp lỗ nhưng không ai phải chịu trách nhiệm, chưa có ai bị mất chức hay xử lý đi tù vì chuyện quản lý yếu kém để doanh nghiệp lỗ.

Thậm chí có doanh nghiệp khi cần báo cáo để tăng chức, tăng quỹ lương hoặc để xin vốn thì ngay lập tức sẽ có báo cáo lãi, khi báo cáo cho cơ quan tài chính để nộp thuế thì lại có một báo cáo lỗ, ông Cường nhấn mạnh.

"Người ta nói rằng, báo cáo tài chính của các doanh nghiệp như có phép thần thông biến hóa giữa lỗ và lãi. Những doanh nghiệp lỗ, nhưng đội ngũ cán bộ quản lý doanh nghiệp vẫn được hưởng mức lương cao chứ không phải thấp vì cơ chế trả lương cho các doanh nghiệp là khi doanh nghiệp làm ăn có lãi thì được xác định mức lương theo mức lãi, nhưng khi lỗ thì không được tăng lương nhưng không bị giảm mức lương này xuống. Chính vì yếu tố trên nên đây là một động lực lôi kéo những người quản lý doanh nghiệp không muốn cổ phần hóa những doanh nghiệp Nhà nước", đại biểu Cường nói.

Trong bài phát biểu khai mạc Hội nghị Trung ương 5 ngày 5/5/2017, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đánh giá: “Không ít DNNN làm ăn thua lỗ, thất thoát, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực với những dự án đầu tư hàng nghìn tỉ đồng "đắp chiếu", làm trầm trọng thêm nợ xấu ngân hàng và nợ công quốc gia, gây bức xúc trong nhân dân…”.



Tin khác