Tết Hàn thực có ý nghĩa gì

Tết Hàn thực có ý nghĩa gì câu hỏi tưởng dễ nhưng không phải ai cũng trả lời đúng được, mặc dù có nguồn gốc từ Trung Quốc nhưng khi được giao lưu tiếp biến vào Việt Nam ngày này đã trở thành một ngày lễ tết không thể thiếu trong năm, mang màu sắc riêng bản sắc riêng của người Việt.

Tết Hàn thực có có từ bao giờ?

Hàng năm cứ vào ngày 3/3 âm lịch hàng năm chúng ta lại thấy nhà nhà làm bánh trôi bánh chay để cúng gia tiên. Trong những ngày này dù có ở xa đến mấy con cháu cũng cố gắng về với gia đình để để được đi tảo mộ đầu năm, cùng ngồi bên mâm cơm sum vầy với gia đình.

Tết Hàn thực có ý nghĩa gì: Tết Hàn thực có nguồn gốc từ Trung Quốc

Truyền thống này đã ăn sâu vào tiềm thức của con người Việt Nam, để rồi cứ đến ngày này hàng năm người người nhà nhà lại nô nức chuẩn bị làm bánh trôi, bánh chay. Với mùi thơm phức của đỗ xanh, đường mật, không khí tết dường như trở nên sôi động và ý nghĩa hơn.

Thế nhưng ít ai biết được rằng ngày lễ này bắt nguồn từ một điển tích của Trung Quốc. Tương truyền rằng từ đời Xuân Xuân Thu, vua Tấn Văn Công nước Tấn, gặp loạn nên phải bỏ nước lưu vong sống cảnh nay trú nước Tề, mai ở nước Sở. Bấy giờ, có một hiền sĩ tên là Giới Tử Thôi, theo phò vua đã giúp đỡ nhiều mưu kế. Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn kiệt, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong, hỏi ra mới biết đem lòng cảm kích vô cùng.

Giới Tử Thôi theo phò vua Tấn Văn Công trong vòng mười chín năm trời, cùng nhau nếm mật nằm gai, khổ luyện thành tài. Về sau, Tấn Văn Công dành lại được ngôi vương, trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công khi tòng vong, nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi. Giới Tử Thôi cũng không oán giận gì, nghĩ mình theo vua phò vua là chuyện nên làm, ông cho rằng những việc đó đâu có gì đáng nói.

Tết Hàn thực có ý nghĩa gì: Người ta làm bánh chay vào ngày này

Vì thế, ông về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn. Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm Tử Thôi. Nhưng vì là người không tham danh vọng, Tử Thôi nhất quyết không quay về lĩnh thưởng, Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng (muốn thúc ép Tử Thôi quay về). Không ngờ Tử Thôi quyết chí, hai mẹ con cùng chịu chết cháy trong rừng.

Vua đau lòng, thương xót nên đã lập miếu thờ và hạ lệnh trong dân gian phải kiêng đốt lửa ba ngày, chỉ ăn đồ nguội nấu sẵn tưởng niệm Giới Tử Thôi.

Cũng từ đó, ngày mùng 3/3 âm lịch hằng năm được coi là ngày Tết Hàn thực, nhằm tưởng nhớ đến công ơn dưỡng dục của những người đã khuất. Vào những ngày này, người dân đều ăn đồ nấu chín để nguội với tấm lòng thành kính nhất.

Tết Hàn thực có ý nghĩa gì?

Tuy có nguồn gốc từ Trung Quốc xong tết Hàn thực của Việt Nam không giống với Trung Quốc, ngày 3/3 của Việt Nam mang bản sắc riêng, mang đậm nét Việt. Không giống với phong tục của người Trunng Quốc, vào ngày này người Việt không kiêng lửa, vẫn nấu nướng bình thường. Điều đặc biệt, người Việt còn sáng tạo nên bánh trôi, bánh chay với ý nghĩa tượng trưng đó là những thức ăn nguội - hàn thực.

Tết Hàn thực có ý nghĩa gì: Món bánh truyền thống được làm vào ngày này là bánh trôi và bánh chay

Đối với người Việt Nam ngày 3/3 không chỉ đơn thuần là ngày để con cháu sum họp, làm bánh, thắp nén hương lên ông bà tổ tiên mà đây còn là ngày để con cháu hướng về cội nguồn.

Tết Hàn thực của người Việt chủ yếu mang ý nghĩa hướng về cội nguồn, tưởng nhớ công lao của những người đã khuất. Chẳng hạn người Việt có lệ dâng bánh trôi lễ Hai Bà Trưng vào ngày mùng 6/3 ở Hà Tây. Tiếp đó, ngày giỗ tổ Hùng vương mùng 10/3 người Việt từ khắp mọi miền tổ quốc về đền Hùng, Phú Thọ thắp hương và dâng cúng những đĩa bánh trôi bánh chay, tưởng nhớ cội nguồn… Như thế, rõ ràng tết Hàn thực của ta mang màu sắc dân tộc riêng, trường tồn trong quá trình dựng nước và giữ nước.

Không chỉ mang ý nghĩa hướng về cội nguồn thiêng liêng cao cả mà hơn hết ngày này còn thể hiện được truyền thống của dân tộc ta. Bánh trôi bánh chay là đặc trưng của ngày lễ này. Từ xa xưa bánh trôi bánh chay đã đi vào thơ ca dân tộc như những món ăn đặc trưng phổ biến của người Việt. Hai thứ bánh trôi và chay đều làm từ bột gạo nếp thơm. Bánh trôi nặn viên nhỏ, ngoài trắng, trong nhân đường đỏ, thả luộc trong nồi nước sôi, khi bánh nổi lên mặt nước vớt ra vừa chín tới. Còn bánh chay thì nặn tròn dẹt, không nhân, đặt lên đĩa nhỏ, khi ăn đổ nước đường lên trên.

Tết Hàn thực có ý nghĩa gì: Bánh trôi

Đây cũng là dịp để nhà nhà quây quần bên nhau ôn lại chuyện xưa, hàn huyên nói chuyện sau những ngày xa cách mỗi người một công việc, một hướng đi riêng hay đơn giản là nghe kể lại chuyện xa xưa xưa với những chiến công hào hùng trong lịch sử dân tộc.

Vào những ngày này, cùng người thân thưởng thức một đĩa bánh trôi, bánh chay ta như cảm nhận được nhân tình thế thái. Nhiều người còn truyền tai nhau rằng, ăn bánh trôi bánh chay vào ngày này để ôn lại những chuyện xưa cũ, chuyện một thời đã xa của dân tộc ta.

Hai thứ bánh trôi và chay đều làm từ bột gạo nếp thơm. Bánh trôi nặn viên nhỏ, ngoài trắng, trong nhân đường đỏ, thả luộc trong nồi nước sôi, khi bánh nổi lên mặt nước vớt ra vừa chín tới. Còn bánh chay thì nặn tròn dẹt, không nhân, đặt lên đĩa nhỏ, khi ăn đổ nước đường lên trên.

Hai thứ bánh trôi và chay đều làm từ bột gạo nếp thơm. Bánh trôi nặn viên nhỏ, ngoài trắng, trong nhân đường đỏ, thả luộc trong nồi nước sôi, khi bánh nổi lên mặt nước vớt ra vừa chín tới. Còn bánh chay thì nặn tròn dẹt, không nhân, đặt lên đĩa nhỏ, khi ăn đổ nước đường lên trên.

Bên cạnh đó, ở địa bàn các thành phố chúng ta cũng được thưởng thức hương vị bánh trôi, bánh chay từ các quán hàng và tưởng đến chuyện xưa nhiều điều thú vị. Do cuộc sống phát triển nhu cầu của con người cao lên, các dịch vụ cũng dần thay thế nên ít gia đình còn duy trì truyền thống làm bánh mà chủ yếu là đặt bánh tại các cửa hàng làm sẵn. Và hiện nay, Tết Hàn Thực còn được duy trì ở miền Bắc, nhất là các tỉnh xung quanh Hà Nội.

• Văn khấn Tết Hàn thực đúng truyền thống
• Tết Hàn thực là gì và Tết Hàn thực ngày bao nhiêu