Tết ông Công, ông Táo: Nguy cơ cháy nổ từ đốt vàng mã

Hôm nay ngày 23 tháng Chạp, theo truyền thống người Việt Nam, là ngày các gia đình cúng tiễn ông Công, ông Táo về trời. Đây là phong tục đẹp, thể hiện mong ước của người dân về một năm mới với nhiều may mắn, hạnh phúc.

Tuy nhiên việc đốt vàng mã trên phố hay trong các khu đô thị không chỉ gây lãng phí tiền của, ô nhiễm môi trường mà còn tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ.

Hình ảnh nhiều người thản nhiên đốt ngay trên vỉa hè, dưới lòng đường, dưới gốc cây mà không dùng lư hay lò hóa vàng hoặc có bất cứ việc che chắn…gây nguy cơ cháy lớn.

Việc đốt vàng mã một cách thiếu ý thức từng gây ra các vụ hỏa hoạn trong những năm qua. Điển hình như vụ cháy nhà ở ngõ 25 phố Tống Duy Tân vào năm 2013; cháy nhà ở dốc Thọ Lão (phường Đồng Nhân) vào năm 2015; cháy xe máy trên phố Minh Khai vào đầu năm 2016.

Xa hơn, một vụ hỏa hoạn được kết luận do đốt vàng mã vào năm 2013 đã thiêu rụi tám căn nhà và sáu xe máy tại TP Hồ Chí Minh, hay vụ cháy xe bồn và cây xăng vào tháng 8/2016 tại Quảng Ninh…

Trước đây người dân chỉ đốt một ít tiền giấy thì nay đốt cả hình nhân, nhà lầu, xe hơi, xe máy, ngựa, voi… bằng giấy. Có nghĩa là mức độ của đám lửa đốt lớn hơn, khói bụi và nguy cơ xảy ra hỏa hoạn cũng tăng lên.

Hướng tới việc chấn chỉnh, giúp cho hoạt động mang tính tâm linh đi vào nền nếp hơn, ngày 1/9/2010, Chính phủ ban hành Nghị định 75/2010/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động văn hóa. Nghị định quy định người dân đốt vàng mã không đúng nơi quy định tại nơi tổ chức lễ hội, di tích lịch sử-văn hóa sẽ bị phạt tiền, việc rải vàng mã trong đám tang cũng sẽ bị xử phạt.

Năm 2013, tại Điều 15 Nghị định 158/2013/NĐ-CP của Chính phủ tiếp tục nhấn mạnh các quy định này. Ở cấp địa phương, năm 2014 Hội đồng nhân dân TP Hà Nội đã ban hành Nghị quyết 08/2014/NQ-HĐND nhằm thực hiện các quy định của Chính phủ.

Song thực tế hoạt động đốt vàng mã trên hè phố, gây nguy cơ về cháy nổ đã diễn ra nhiều năm không được nhắc đến. Nhiều cán bộ ở các phường chia sẻ, chỉ biết trông vào ý thức của người dân chứ không thể đi nhắc nhở, xử phạt được vì thiếu chế tài.

Đặc biệt do thói quen đốt vàng mã mang tính tâm linh tồn tại lâu trong tiềm thức người dân do đó ngăn chăn cháy nổ do đốt vàng mã chủ yếu dựa vào việc tuyên truyền.

Trong năm 2017 vừa qua, cả nước đã xảy ra 4.074 vụ cháy, làm chết 96 người, bị thương 203 người, thiệt hại về tài sản trị giá 2.120 tỷ đồng và 339 ha rừng. Xảy ra 21 vụ nổ, làm chết 11 người, bị thương 24 người, thiệt hại tài sản 4,164 tỷ đồng.

 Ðáng nói là, trong bảy ngày nghỉ Tết Nguyên đán Ðinh Dậu, toàn quốc xảy ra 66 vụ cháy (Hà Nội chín vụ; TP Hồ Chí Minh năm vụ; Hải Phòng bốn vụ; Thái Nguyên, Yên Bái, Ðà Nẵng, Thừa Thiên-Huế, Bến Tre, An Giang, Bạc Liêu, Ðồng Tháp, Thanh Hóa, Bình Dương và Khánh Hòa mỗi nơi ba vụ…); làm ba người chết, năm người bị thương, thiệt hại về tài sản khoảng 12 tỷ đồng.

Có lẽ đã đến lúc các cơ quan quản lý nên quy định cả việc xử phạt đốt vàng mã không đúng nơi quy định ở các khu dân cư, chung cư, đường, hè phố và cấm đốt dưới gốc cây. Đi kèm là khung hình phạt phải đủ sức răn đe, các biện pháp tuyên truyền để người dân ứng xử tốt hơn với môi trường chung.