‘Tết văn minh không hỏi linh tinh’ – có phải chúng ta đang hỏi thăm nhau thiếu tế nhị?

11:33 30/01/2019

Gần đây, mạng xã hội đang nóng lên một đề tài gây không ít tranh cãi, được gói gọn trong cụm từ: “Tết văn minh không hỏi linh tinh”.

Nhớ lại dịp Tết Nguyên đán cách đây 2 năm, ca sĩ Bích Phương tạo cơn sốt không hề nhỏ với ca khúc “Bao giờ lấy chồng?”, một bài hát vui tươi và rất “đời” với tâm sự của cô gái độc thân mỗi khi Tết đến, về nhà lại phải đối diện với những câu hỏi của mẹ cha, ông bà, họ hàng về chuyện chồng con, gia đình.

Bài hát của Bích Phương được đón nhận nồng nhiệt bởi có lẽ đầu tiên là cô đã chia sẻ tâm sự của rất nhiều cô gái trẻ hiện nay, chỉ nghĩ đến Tết, đến những câu hỏi chưa có đáp án mà mệt mỏi…

Bên cạnh chúc mừng năm mới, chúc Tết người lớn tuổi sức khỏe, lì xì trẻ nhỏ may mắn, chăm ngoan, thăm hỏi về cuộc sống của nhau cũng là một thói quen thậm chí là nét văn hóa của người Việt. Những điều đó xuất phát từ sự quan tâm, chia sẻ và những tình cảm tích cực mà con người dành cho nhau trong cuộc sống nhất là dịp đầu năm, mong hòng ai cũng có một năm mới bình an, may mắn và hạnh phúc, mong hòng năm mới chúng ta sẽ “cập nhật” với nhau những thông tin tích cực và vui vẻ.

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của xã hội hiện đại, sự quan tâm của người với người cũng có những thay đổi. Giờ đây, chuyện con cháu cả năm mới gặp ông bà, bạn bè, láng giềng cả năm mới gặp nhau một lần dịp Tết là rất bình thường. Chính vì thế, dường như phạm vi những câu hỏi cũng mở rộng hơn. Câu chuyện cuộc sống, công việc, gia đình, con cái… tất cả đều là chủ đề có thể cho những câu hỏi đầu năm. Nhưng cũng cùng với sự phát triển của xã hội hiện đại, những câu hỏi đó đã vô tình tạo nên phản ứng ngược, đụng chạm tới những điều riêng tư của mỗi con người.

Câu chuyện như trong ca khúc “Bao giờ lấy chồng?” của Bích Phương là điển hình. Quan niệm “con gái đến tuổi” đang là “cơn ác mộng” của rất nhiều cô gái trẻ độc thân hiện nay. Câu hỏi đơn giản “Bao giờ lấy chồng?” mỗi năm lặp lại và được nhiều người lớn trong gia đình, từ cha mẹ tới ông bà, cô gì, chú bác rồi hàng xóm láng giềng đặt ra như một thứ áp lực khiến các cô “phát sợ mỗi khi nghĩ đến về quên ăn Tết” (từ dùng của một cô gái như thế).

Từ chuyện gia đình, con cái đến công việc. Có câu chuyện được chia sẻ trên mạng của một bạn trẻ, đầu năm cô phải trả lời câu hỏi của một người lớn tuổi về thu nhập của mình. Mặc dù đã tế nhị nói rằng cũng ổn nhưng cô vẫn bị hỏi cụ thể con số thu nhập hàng tháng và sau khi phải trả lời lịch sự rằng đó là chuyện riêng nên cô không nói được thì cụ ông quay đi với thái độ: “Chắc ít quá không dám nói”.

Hay trên trang cá nhân của nhà báo nổi tiếng Trương Anh Ngọc, anh kể câu chuyện nửa hài hước nhưng cũng không phải không đáng suy nghĩ khi cô con gái của anh năm nay đã 15 tuổi mà Tết nào cũng nhận được câu hỏi… sao không đẻ nửa cho vui cửa vui nhà (?!). Nhà báo Anh Ngọc phải thốt lên: “Bà con cô bác làm ơn cho cháu ăn Tết không bị hỏi với ạ...”.

tet-van-minh-khong-hoi-linh-tinh-co-phai-chung-ta-dang-hoi-tham-nhau-thieu-te-nhi
Nhà báo Trương Anh Ngọc phải cảm thán về những câu hỏi vô duyên dịp Tết trên mạng xã hội.

Câu chuyện của nhà báo Anh Ngọc nhận được rất nhiều chia sẻ. Bởi cách chúng ta thăm hỏi nhau giờ đây dường như đang đi quá mức độ sự tôn trọng đời sống riêng tư của mỗi con người và tạo nên những phản ứng ngược về tâm lý cho người được thăm hỏi.

Một phong trào đã dấy lên trên mạng xã hội với “khẩu hiệu”: “Tết văn minh không hỏi linh tinh” hay “Tết văn minh không hỏi lấy chồng/thu nhập/sinh con”… được nhiều người hưởng ứng và kêu gọi ủng hộ. 

Đa số cư dân mạng cho rằng những câu hỏi như vậy là thiếu tế nhị thậm chí vô duyên. "Lời chào cao hơn mâm cỗ, hỏi thăm kiểu đó không khác gì tọc mạch cuộc sống của nhau", anh Dũng Vũ bình luận. Một tài khoản khác thì cho rằng "Những cách thăm hỏi như thế chỉ làm người người ta mất vui ngày Tết!".

Cũng có những ý kiến trái chiều về vấn đề này. Không ít người cho rằng liệu đây có phải sự nhạy cảm thái quá của chúng ta trước những lời thăm hỏi xuất phát từ sự quan tâm? Thậm chí có ý kiến còn bức xúc: “Thế là Tết gặp nhau không được hỏi thăm gì sao?!”

Có lẽ câu chuyện trong sự thăm hỏi nhau ngày Tết là vấn đề của sự tết nhị trong ứng xử văn hóa. Chỉ cần một câu hỏi thiếu tế nhị, sự chân thành của người hỏi dành cho người đối diện sẽ trở thành một điều khó chịu. Bởi ai cũng muốn được tôn trọng những gì là riêng tư, ai cũng muốn được chia sẻ những điều chưa thực sự như mong muốn của năm đã qua chứ không phải là những câu hỏi như “nhắc nhở” thậm chí “chọc ngoáy” vào những điều đó.

Một chút tế nhị thôi hẳn sự thăm hỏi nhau ngày Tết sẽ thật là quan tâm và chứa đựng những tình cảm tốt đẹp giữa người với người.

Tin khác