Thanh tra Chính phủ yêu cầu xem xét trách nhiệm của TP Bank tại dự án xây dựng đường cao tốc của khẩu Hữu Nghị - Chi Lăng

Chỉ đạo của Thủ tướng yêu cầu bố trí vốn, đẩy nhanh tiến độ

Theo Kết luận số 3225/TB-TTCP ngày 10/12/2025 của Thanh tra Chính phủ về Dự án tuyến cao tốc cửa khẩu Hữu Nghị - Chi Lăng. Dự án tuyến cao tốc của khẩu Hữu Nghị - Chi Lăng dài khoảng 43km được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư. Quá trình triển khai thực hiện từ năm 2016, đến tháng 7/2025 sau gần 10 năm dự án vẫn chưa hoàn thành, đang thực hiện việc thi công xây lắp (khối lượng hoàn thành đạt khoảng 30%). Trong quá trình thực hiện dự án đã gặp nhiều khó khăn, vướng mắc nên phải dừng thực hiện và thay đổi hình thức đầu tư (03 lần), thay đổi cơ quan chủ quản đầu tư (02 lần), cụ thể:

Thực hiện Văn bản số 961/TTg-CN ngày 14/10/2022 của Thủ tướng Chính phủ, UBND tỉnh Lạng Sơn đã thực hiện lựa chọn Nhà đầu tư đề xuất dự án. UBND tỉnh Lạng Sơn ban hành Quyết định số 688/QĐ-UBND ngày 11/4/2024 phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư và ký Hợp đồng số 12/HĐ.BOT-LANGSON ngày 14/4/2024: Nhà đầu tư là Liên danh Công ty CP Xây dựng Đèo Cả - Công ty CP Tập đoàn Đèo Cả - Công ty CP Xây dựng công trình 568 - Công ty cổ phần Lizen; Tổng mức đầu tư 11.024,7 tỷ đồng, trong đó: Vốn ngân sách nhà nước tham gia dự án 5.495,7 tỷ đồng (chiểm 49,85%); Vốn nhà đầu tư chịu trách nhiệm thu xếp khoảng 5.529 tỷ đồng (chiểm 50,15%); Thời gian xây dựng hoàn thành trong năm 2026. Thời gian thu phí và vận hành khai thác 25 năm 7 tháng 26 ngày.

Trong quá trình thực hiện, Công ty cổ phần cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng có văn bản gửi UBND tỉnh Lạng Sơn báo cáo về các khó khăn, vướng mắc trong việc thu xếp tín dụng tại dự án... và đề xuất điều chỉnh chủ trương đầu tư tăng tỷ lệ vốn ngân sách nhà nước lên 70% TMĐT để ngân hàng thực hiện tài trợ vốn cho dự án. Ngày 28/11/2024, Văn phòng Chính phủ có Thông báo số 536/TB-VPCP kết luận của Thủ tướng Chính phủ đồng ý với đề nghị của UBND hai tỉnh Cao Bằng và Lạng Sơn về tăng tỷ lệ vốn ngân sách nhà nước lên 70%.

Tuy nhiên, Kết luận của Thanh tra Chính phủ cho rằng, Ngân hàng TP Bank đã không thực hiện theo đúng cam kết bố trí vốn cho Nhà đầu tư và không thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, ảnh hưởng rất lớn đến việc triển khai thực hiện dự án.

Do vậy, cần có quy định, chế tài để xử lý trường hợp các tổ chức tín dụng, ngân hàng không thực hiện đúng cam kết bố trí vốn trong hồ sơ dự thầu của các Nhà đầu tư, tránh tái diễn tình trạng tương tự. Nhà đầu tư và Công ty cổ phần cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng không thực hiện được việc huy động vốn vay và các nguồn vốn khác theo Hợp đồng BOT đã ký kết.

Đến thời điểm thanh tra, UBND tỉnh Lạng Sơn chưa ban hành quyết định điều chỉnh dự án đầu tư. Bộ Tài chính đã tổng hợp dự án này vào danh sách các dự án gặp khó khăn, vướng mắc.

Để xảy ra các thiểu sót, sai phạm trong quá trình triển khai thực hiện dự án đã nêu cụ thể tại phần kết quả kiểm tra, xác minh của Kết luận thanh tra, trách nhiệm thuộc Bộ Xây dựng, HĐND tỉnh, UBND tỉnh Lạng Sơn, Sở Xây dựng tỉnh Lạng Sơn; Ban QLDA2 thuộc Bộ GTVT, Tổng công ty ĐTPT đường cao tốc Việt Nam (VEC); Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng tỉnh Lạng Sơn, Công ty cổ phân BOT Bắc Giang - Lạng Sơn - Hữu Nghị, Công ty cố phẩn cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng, Ngân hàng TPBank; các Nhà thầu thi công các Gói thầu EC01, EC02, EC03, EC04…

Kiến nghị Ngân hàng Nhà nước xử lý…

Do đó, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét, chỉ đạo: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xem xét trách nhiệm của Ngân hàng TP Bank về việc không thực hiện thu xếp tín dụng và giải ngân vốn theo cam kết, không thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu, ban hành theo thẩm quyền hoặc tham mưu cấp có thẩm quyền ban hành quy định, chế tài xử lý đối với các Tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại đã cam kết bố trí vốn cho Nhà đầu tư, Doanh nghiệp khi tham gia dự thầu các công trình, dự án nhưng sau khi trúng thẩu, trong quá trình thực hiện các công trình, dự án lại không thực hiện bố trí vốn theo cam kết.

TP Bank hiện do ông Đỗ Minh Phú làm Chủ tịch và ông Nguyễn Hưng làm Tổng giám đốc. Theo báo cáo tài chính hợp nhất Quý 3/2025, TP Bank hiện nợ xấu là gần 6,6 ngàn tỷ đồng (tăng thêm 3 ngàn tỷ đồng so với đầu năm), trong đó nợ có khả năng mất vốn là 1.848 tỷ đồng (tăng thêm 737 tỷ đồng so với đầu năm).

Vào ngày 30/5/2025, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước thông báo kết luận thanh tra về việc chấp hành chính sách, pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng tại Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank). Kết luận thanh tra nêu rõ, ngoài các phát hiện vi phạm về kinh doanh mua, bán vàng trang sức, hóa đơn, chứng từ, thuế…trong hoạt động kinh doanh vàng tại TPBank, đã báo cáo, trình Thống đốc Ngân hàng Nhà nước phê duyệt và có văn bản chuyển thông tin vụ việc vi phạm sang Bộ Công an để xác minh, điều tra, xử lý; TPBank còn có những thiếu sốt, vi phạm được Thanh tra chỉ ra.

Cụ thể, TPBank đã vi phạm về chấp hành chế độ báo cáo hoạt động kinh doanh mua, bán vàng miếng; về nhận dạng vàng miếng SJC của khách hàng gửi TPBank giữ hộ nhưng không thực hiện niêm phong, không ghi số series vàng nhận giữ hộ của khách hàng; có dấu hiệu đưa thông tin gây nhầm lẫn cho khách hàng về doanh nghiệp nhằm thu hút khách hàng của doanh nghiệp khác, liên quan đến hành vi cạnh tranh không lành mạnh.

Việc lập hồ sơ giữ hộ vàng tại TPBank được thực hiện chưa nhất quán với quy định, quy trình nội bộ giữ hộ vàng do TPBank ban hành; có một số ít trường hợp tính, thu phí thừa, thiếu; có trường hợp chứng từ kế toán ghi chưa đúng thông tin mệnh giá, số lượng, quy chuẩn, ngày tháng.

Thanh tra kết luận việc chấp hành quy định của pháp luật về phòng, chống rửa tiền tại TPBank còn để xảy ra một trường hợp thực hiện chưa đúng quy định pháp luật về phòng, chống rửa tiền do báo cáo không đầy đủ các giao dịch đáng ngờ liên quan đến rửa tiền, tài trợ khủng bố. Ngoài ra, TPBank đã vi phạm về lập hóa đơn bán vàng ghi không đầy đủ các nội dung bắt buộc trên hóa đơn quy định…

Vào tháng 7/2025, ông Đỗ Anh Tú - nguyên thành viên HĐQT Ngân hàng Tiên Phong (TPBank), nguyên Chủ tịch Chứng khoán TPS và ông Hồ Nam - nhà sáng lập Bamboo Capital đã bị khởi tố trong vụ án Lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Ông Tú từng giữ chức Chủ tịch Công ty cổ phần Chứng khoán Tiên Phong - TPS, doanh nghiệp do TPBank nắm 9% vốn.

Vào tháng 9/2025, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công thương) đã xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực cạnh tranh đối với TPBank số tiền 200 triệu đồng về hành vi đưa thông tin gây nhầm lẫn cho khách hàng về doanh nghiệp nhằm thu hút khách hàng của doanh nghiệp khác. Ngoài ra, TPBank còn bị buộc cải chính công khai thông tin gây nhầm lẫn cho khách hàng về doanh nghiệp trên trang thông tin điện tử của ngân hàng. Trong quá trình điều tra, TPBank đã tích cực phối hợp cung cấp thông tin, tài liệu cho Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia; đã có hành vi ngăn chặn, làm giảm bớt hậu quả của vi phạm.