Thế giới bàng hoàng khi Mỹ công nhận Jerusalem là thủ đô Israel

AFP dẫn tuyên bố của ông Donald Trump như sau: "Israel là một quốc gia có chủ quyền và như mọi quốc gia khác, Israel có quyền xác định thủ đô của mình. Đây là lúc để chính thức công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel".

Đồng thời ông Donald Trump cho biết đã yêu cầu Bộ ngoại giao Mỹ "Bắt đầu chuẩn bị để chuyển Đại sứ quán Mỹ từ thành phố Tel Aviv tới Jerusalem". Giải thích về việc công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, ông Trump cho rằng quyết định này sẽ có lợi nhất cho lợi ích của nước Mỹ cũng như việc tìm kiếm hòa bình giữa Israel và Palestine.

Ông nhấn mạnh việc công nhận Jerusalem là thủ đô Israel là khởi đầu cho cách tiếp cận mới của Mỹ đối với xung đột Israel - Palestine. Ông nói: "Tuyên bố của tôi hôm nay đánh dấu việc bắt đầu thực hiện một chiến lược mới đối với cuộc xung đột Israel - Palestine".

Tuy nhiên, việc ông Trump công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel đã gây ra nhiều phản ứng trên khắp thế giới, hầu hết, bao gồm cả các đồng mình của Mỹ như Anh, Pháp, đều cho rằng nó sẽ khiến xung đột Israel - Palestine cũng như tình hình Trung Đông thêm căng thẳng.

Ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel,  Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres tuyên bố không thể có giải pháp nào thay thế cho giải pháp hai nhà nước giữa Israel và Palestine, và Jerusalem là vấn đề quy chế cuối cùng cần phải được giải quyết thông qua đàm phán trực tiếp. Ông cho rằng tuyên bố của ông Donald Trump là hành động đơn phương,  đe dọa tới triển vọng hòa bình cho người Israel và người Palestine. Ông cam kết sẽ hỗ trợ các nhà lãnh đạo Israel và Palestine trở lại những cuộc đàm phán có ý nghĩa.

Tiếp đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khẳng định Pháp không ủng hộ việc Tổng thống Mỹ Donald Trump đơn phương công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, đồng thời kêu gọi khu vực Trung Đông bình tĩnh.

Ông khẳng định đó là một quyết định đáng tiếc, và Pháp không tán thành những hành động đi ngược lại luật pháp quốc tế và tất cả các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.

Thủ tướng Anh Theresa May cho biết sẽ nói chuyện với ông Donald Trump về quyết định trên. Trong khi đó Ngoại trưởng Anh Boris Johnson khẳng định Anh không có kế hoạch đưa Đại sứ quan từ Tel Aviv tới Jerusalem.

Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ cũng lên án mạnh mẽ quyết định của Mỹ và đây là hành động vô trách nhiệm. Thổ Nhĩ Kỳ kêu gọi Mỹ xem xét lại quyết định này.

Ai Cập nhấn mạnh nước này không chấp nhận việc Mỹ công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel.

Iran cũng kịch liệt phản đối. Bộ Ngoại giao Iran khẳng định nước này lên án quyết định chuyển Đại sứ quán tới Jerusalem của Mỹ và rằng đó là hành động vi phạm các nghị quyết của quốc tế.

Jordan khẳng định quyết định của Mỹ đã vi phạm luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc.

Ngoại trưởng Qatar Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani tuyên bố việc ông Trump quyết định chuyển Đại sứ quán Mỹ tới Jerusalem là "sự leo thang nguy hiểm và là án tử hình cho các tiến trình tìm kiếm hòa bình".

Palestine, nước có ảnh hưởng trực tiếp, đã chỉ trích gay gắt việc Mỹ công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel. Tổng Thư ký Tổ chức Giải phóng Palestine Saeb Erekat cáo buộc quyết định này đã làm tiêu tan mọi hy vọng về giải pháp hai nhà nước đối với cuộc xung đột Israel - Palestine.

Bộ Ngoại giao Pakistan cho rằng việc ông Trump quyết định chuyển Đại sứ quán Mỹ tại Israel tới Jerusalem là hành động bất hợp pháp. 

Đại diện Palestine tại Anh cho rằng quyết định của Mỹ đã giết chết các tiến trình hòa bình.