Thu phí môi trường phương tiện vào nội đô: Phải chăng ‘phí chồng phí’?

06:45 03/11/2018

Trên mỗi lít xăng thuế bảo vệ môi trường đang thu 3.000 đồng/lít sắp tới là 4.000 đồng/lít vậy nếu thu thuế môi trường phương tiện vào nội thành Hà Nội liệu có “phí chồng phí”?

thu-phi-moi-truong-phuong-tien-vao-noi-do-phai-chang-phi-chong-phi
Lãnh đạo Hà Nội tin rằng đề án thu phí môi trường phương tiện này sẽ trực tiếp tác động vào các chuyến đi của người tham giao giao thông có nhu cầu đi vào vùng cần hạn chế, qua đó giảm ùn tắc giao thông. Ả

Theo ông Vũ Văn Viện, Giám đốc Sở Giao thông vận tải Hà Nội, giai đoạn 2011- 2016, trên địa bàn thành phố có trên 5 triệu xe máy, gần 500 nghìn ôtô (chưa kể khoảng 1,2 triệu phương tiện từ các tỉnh, thành phố khác tham gia giao thông).

Tốc độ tăng trưởng giai đoạn 2011-2016 của ôtô là 10,2%/năm, của xe máy là 6,7%/năm. Chỉ tính đồng thời 60% số phương tiện cùng hoạt động đã chiếm dụng vượt 1,34 lần so với năng lực của hệ thống đường đô thị (trong khu vực trung tâm là 3,72 lần).

Dự báo với tốc độ tăng trưởng như hiện nay của ôtô và xe máy thì đến đến năm 2020 sẽ có hơn 800 nghìn ôtô; hơn 6 triệu xe mô tô, gắn máy. Đến năm 2030 số ôtô là gần 2 triệu; xe môtô, gắn máy là 7,5 triệu.

Do đó, TP Hà Nội đã có văn bản gửi Thủ tướng đề nghị sửa đổi, bổ sung một số quy định để thực hiện đề án tăng cường quản lý phương tiện giao thông trong nội thành thông qua việc thu phí phương tiện đi vào khu vực có nguy cơ ùn tắc giao thông.

Liên quan tới vấn đề này, Văn phòng Chính phủ vừa thông báo ý kiến của Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ về việc đồng ý để TP Hà Nội lập đề án thu phí phương tiện vào nội đô.

Lãnh đạo Chính phủ cũng yêu cầu UBND TP Hà Nội tiếp thu các ý kiến của Bộ Tài chính để lập “Đề án thu phí phương tiện cơ giới vào một số khu vực trên địa bàn thành phố có nguy cơ ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường để hạn chế số lượng xe cơ giới”, trình HĐND TP Hà Nội trước khi báo cáo Chính phủ theo đúng quy định tại Luật phí và Lệ phí.

Lãnh đạo Hà Nội tin rằng đề án này sẽ trực tiếp tác động vào các chuyến đi của người tham giao giao thông có nhu cầu đi vào vùng cần hạn chế. Người tham gia giao thông có sự cân nhắc lựa chọn chuyến đi, lộ trình và phương tiện di chuyển phù hợp.

Việc áp dụng đề án này là học hỏi từ một số nước trên thế giới, như: Anh, Singapore, Na Uy… Tuy nhiên, khi thực hiện ở Việt Nam vẫn còn nhiều băn khoăn.

buidanhlien
Ông Bùi Danh Liên

Ông Bùi Danh Liên – Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hà Nội cho rằng việc thu phí phương tiện vào nội đô là cần thiết. Đây được xem như một cách để giảm ùn tắc giao thông, giảm tải các tuyến phố trong nội thành.

“Vấn đề là thu thế nào, có thu được không, đảm bảo công bằng giữa các phương tiện giao thông hay không, khoản tiền thu đó sẽ được thành phố làm gì”, ông Liên đặt vấn đề.

Đề xuất thu phí phương tiện đi vào nội đô cũng vậy, nếu thu phí cần phải quy định thời gian không thể 24 tiếng đều thu phí. Do vậy cần quy định rõ mức phí lúc cao điểm, thấp điểm, miễn phí vào thời gian nào.

Về vấn đề phụ thu khí thải ô nhiễm môi trường, ông Bùi Danh Liên cho rằng có hai vấn đề cần làm rõ: Thứ nhất, chủ phương tiện giao thông đã phải đóng 3.000 đồng tiền thuế bảo vệ môi trường mỗi lít xăng, từ 1/1/2019 tăng lên 4.000 đồng/lít xăng khi mua và sử dụng. Như vậy việc phụ thu khí thải ô nhiễm môi trường với phương tiên là không đúng, có hiện tượng phí chồng phí.

Phân tích rõ hơn ông Bùi Danh Liên cho biết, trong phương tiện giao thông ví dụ như ô tô có quy định tiêu chuẩn mức xả thải ra môi trường như tiêu chuẩn Euro 2, Euro 1. Như vậy phụ thu khí thải ô nhiễm môi trường phại dựa vào tiêu chuẩn xả thải của phương tiện, phụ thuộc vào tuổi xe.

Thứ hai, trước khi phụ thu khí thải ô nhiễm môi trường cần làm rõ khí thải phương tiện tác động như thế nào đến môi trường của Hà Nội. Ví dụ Hà Nội đưa ra con số thu là 10.000 đồng phải chứng minh con số ấy dựa trên tính toán nào? So sánh tác động khí tải phương tiện giao thông lên môi trường với tác động từ vấn đề đô thị hóa, phát triển công nghiệp, xây dựng lên môi trường. Đồng thời khi ô nhiễm môi trường tăng tại sao nhiều khu vực cây xanh Hà Nội lại bị thay thế?

Trong khi đó TS Nguyễn Xuân Thủy – Chuyên gia giao thông đô thị cho rằng, ó 4 yếu tố dẫn đến việc chưa thể thu phí xe vào nội đô và phụ thu ô nhiễm môi trường theo mức khí thải của phương tiện.

Cụ thể, đời sống người dân còn rất khó khăn, việc phụ thu ô nhiễm môi trường theo mức khí thải của phương tiện cần xem lại bởi trong giá xăng đã bao gồm thuế bảo vệ môi trường. Nếu thu thuế bảo vệ môi trường từ xăng dầu, sau đó thu tiếp phí môi trường trên phương tiện có nghĩa thu phí hai lần.

ts-nguyen-xuan-thuy-hoc-sinh-van-loi-suoi-den-truong-xay-san-bay-sa-pa-lam-gi
TS Nguyễn Xuân Thủy – Chuyên gia giao thông đô thị

Ngoài ra, phương tiện giao thông công cộng chưa đủ đáp ứng người dân. Điều kiện cần đó là giảm phương tiện đi vào nội đô để từ đó giảm ùn tắc, giảm ô nhiễm môi trường…Điều đó là đúng. Nhưng đó mới là điều kiện cần, còn điều kiện đủ chính là đủ phương tiện giao thông công cộng thì TP Hà Nội chưa đáp ứng.

Hiện xe buýt chưa đáp ứng, di chuyển chậm, trong khi đường sắt trên cao thì chậm tiến độ, đội vốn nhiều năm nay. Nếu muốn người dân không dùng phương tiện cá nhân di chuyển vào trung tâm thành phố thì cần phải có phương tiện giao thông công cộng thay thế.

Bên cạnh đó vấn đề ùn tắc giao thông TP Hà Nội ngoài việc người dân sử dụng phương tiện cá nhân còn có nguyên nhân do hạ tầng giao thông chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển của xã hội.



Tin khác