Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc: Làm sao đừng để ‘người giàu giàu quá, người nghèo nghèo quá’

Đừng để ‘người giàu giàu quá, người nghèo nghèo quá’

Tại Hội nghị trực tuyến với 63 tỉnh, thành đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ năm 2017 và phương hướng, nhiệm vụ năm 2018 của ngành.

Bộ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Đào Ngọc Dung cho biết, ngành đã hoàn thành 100% các chỉ tiêu, nhiệm vụ đã đề ra, đặc biệt là chỉ tiêu Quốc hội, Chính phủ giao. Tỷ lệ thất nghiệp của lao động trong độ tuổi khu vực thành thị là 3,18%; tỷ lệ lao động qua đào tạo 56%, trong đó tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ là 22,5%; tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều giảm khoảng 1,35% (trong đó, các huyện nghèo giảm khoảng 5%)…

Về đào tạo nghề, Bộ LĐ-TB&XH cho biết, hiện cả nước có 1.974 cơ sở giáo dục nghề nghiệp, gồm: 388 trường cao đẳng, 551 trường trung cấp và 1.035 trung tâm giáo dục nghề nghiệp. Năm 2017 cả nước tuyển sinh các cấp trình độ khoảng 2,2 triệu người, đạt 100,2% kế hoạch.

Tạo việc làm, phát triển thị trường lao động: Ước cả năm, tạo việc làm cho trên 1,63 triệu người, đạt 102,48% kế hoạch. Trong đó, tạo việc làm trong nước trên 1,5 triệu người, đạt 100,7% kế hoạch. Tỷ lệ lao động làm công hưởng lương trên tổng số người có việc làm ước đạt trên 43%. Đặc biệt, lần đầu tiên đưa xuất khẩu lao động đạt 134.000 lao động, đạt 127,6% kế hoạch.

Về chính sách tiền lương, bảo hiểm xã hội: Đã trình Chính phủ ban hành Nghị định quy định mức lương tối thiểu vùng năm 2018.

Thu nhập bình quân tháng từ việc làm chính của lao động làm công hưởng lương quý III/2017 là 5,36 triệu đồng, tăng 434 nghìn đồng (tăng 8,8%) so với cùng kỳ năm 2016.

Cuối năm 2017 có trên 13,8 triệu người tham gia BHXH, đạt 25,2% lực lượng lao động (trong đó tham gia BHXH bắt buộc là 13,52 triệu người); có trên 11,4 triệu người tham gia bảo hiểm thất nghiệp….

Chúc mừng kết quả của ngành LĐ-TB&XH, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đánh giá các chỉ tiêu về thất nghiệp, lao động qua đào tạo, giảm tỷ lệ nghèo Bộ LĐ-TB&XH cũng đã làm tốt, nhất là việc xuất khẩu lao động được 134.000 người tới nhiều thị trường khó tính như Nhật Bản.

“Tôi đánh giá cao khi tỷ lệ nghèo mà Quốc hội giao là 1,35% mà chúng ta đạt đến ngày 31/12/2017 tới 1,51%, đặc biệt, các huyện nghèo giảm trên 4%, chúng ta có 64 huyện nghèo 60a nhưng nay đã giảm được 8 huyện nghèo, còn 56 huyện. Chủ tịch địa phương phải nắm được các giải pháp, làm thế nào để giảm nghèo. Làm sao để giảm khoảng cách giàu nghèo, theo tôi làm sao đừng để người giàu giàu quá, người nghèo nghèo quá….”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, Thủ tướng cũng đánh giá cao việc không chỉ giảm nghèo mà còn đề xuất những phương án giải quyết khó khăn cho người dân kịp thời. Năm nay có nhiều cơn bão lớn, chúng ta đã kịp thời xuất ra 130.000 tấn gạo, không để một người dân nào phải “màn trời chiếu đất”, đói cơm, nhạt muối, đứt bữa… Điều này thể hiện sự quan tâm rất đặc biệt của nhà nước và toàn xã hội đến người yếu thế, người nghèo, người dân ở vùng thiên tai.

“Chủ tịch địa phương phải nắm được các giải pháp, làm thế nào để giảm nghèo. Làm sao để giảm khoảng cách giàu nghèo, theo tôi làm sao đừng để người giàu giàu quá, người nghèo nghèo quá....”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Khoảng cách giàu nghèo gia tăng

Được biết Việt Nam nằm trong số 10 nước trên thế giới có khoảng cách giàu nghèo và số người siêu giàu tăng nhanh nhất. Trong khi tài sản ngày càng tích tụ vào một số rất ít người trong xã hội, thì tốc độ dịch chuyển thu nhập của nhóm người nghèo nhất lên các nhóm có thu nhập cao hơn, đang chậm lại.

Theo tính toán, người giàu nhất Việt Nam hiện nay có thu nhập một ngày cao hơn thu nhập của người nghèo nhất trong 10 năm.

Số liệu Ngân hàng Thế giới (WB) cho thấy bất bình đẳng thu nhập ở Việt Nam tăng trong hai thập kỷ qua và đáng chú ý hơn là số người giàu đang chiếm phần thu nhập quá lớn.

Vào năm 2012, tỷ lệ Palma của Việt Nam là 1,74 - nghĩa là nhóm 10% giàu nhất có thu nhập cao gấp 1,74 lần nhóm 40% thu nhập thấp nhất.

Đánh giá về chênh lệch giàu nghèo, thường cứ 2 năm một lần, Tổng cục Thống kê điều tra mức sống hộ gia đình. Dân số được chia làm 5 nhóm gọi là ngũ vị phân, mỗi nhóm chiếm 20%, lấy thu nhập của nhóm 5 (có thu nhập cao nhất) và nhóm 1 (thấp nhất) để tính ra sự chênh lệch.

TS Đào Quang Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học lao động và xã hội (Bộ LĐTB-XH), cho hay, chênh lệch nhóm 5 và nhóm 1 tăng qua các năm và tăng từ 8,4 lần (năm 2006) lên 9,8 lần (năm 2014). Theo Oxfam Việt Nam, năm 2014, Việt Nam có 210 người siêu giàu (có tài sản trị giá trên 30 triệu USD). Tổng tài sản của 210 người lên đến trên 20 tỷ USD, tương đương 12% GDP cả nước! Dự đoán năm 2025 con số này là 403 người. Điều đó chứng tỏ tài sản ngày càng tích tụ vào một số rất ít người trong xã hội.

Về mức độ chênh lệch, theo tính toán của Oxfam Việt Nam, tài sản của người giàu nhất Việt Nam lớn tới mức, nếu có thể tiêu một triệu USD (hơn 22 tỷ đồng) mỗi ngày thì tiêu trong 6 năm mới hết. Người giàu nhất Việt Nam hiện nay có thu nhập một ngày cao hơn thu nhập của người nghèo nhất trong 10 năm.

Trong một giờ, người giàu nhất có mức thu nhập cao hơn khoảng 5.000 lần số tiền mà 10% người nghèo nhất Việt Nam chi dùng hàng ngày cho các nhu cầu thiết yếu; tài sản của người giàu nhất có thể giúp tất cả người nghèo ở nước ta thoát nghèo.

Thạc sĩ Lê Văn Thành, Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM, cho hay, khoảng cách thu nhập tiếp tục gia tăng, năm 2013 là 6,5 lần; 2014 là 6,6 lần và 2015 đã là 7,37 lần.

Bất bình đẳng kinh tế đang bị trầm trọng hơn bởi tình trạng nghèo về tiếng nói và cơ hội. Theo TS Đào Quang Vinh, đáng quan ngại là sự chênh lệch giữa nông thôn và thành thị; giữa nhóm dân tộc; bất bình đẳng theo giới và đặc biệt là bất bình đẳng đáng kể về cơ hội và tiếng nói.