Thuốc thư là gì và những lời đồn về thuốc thư

Thuốc thư là gì và những lời đồn về thuốc thư liên tục xuất hiện trong những ngày gần đây, đặc biệt ở tỉnh Gia Lai nơi những vụ án mạng liên tiếp mới xảy ra có nguồn gốc từ “thuốc thư”. Vậy thuốc thư là gì, hãy cùng Mangtinmoi tìm hiểu.

Thuốc thư là gì và những lời đồn về thuốc thư

Thực chất lời đồn về thuốc thư đã có từ khá lâu và đã im ắng một thời gian, nhưng gần đây nó lại “bùng” lên, là nguồn cơn của những vụ án giết người dã man.

Vậy thuốc thư là gì? Đến nay vẫn chưa có lời giải đáp từ giới y học chuyên môn cũng như các cơ quan chức năng, tuyệt đối không có trong từ điển ngành y dược. Đi hỏi những người dân ở các địa phương ở Gia Lai thì cũng không ai biết. Nhưng có một điều “tự hiểu”, “tự nhận thức” đến ám ảnh của người dân nơi đây là ai có thuốc thư tức là người đó có loại thuốc hại người và cần phải bị loại bỏ khỏi cộng đồng như đánh, hủy hoại tài sản, thậm chí gây tử vong cho người đang nắm giữ “thuốc thư” với mục đích phải khai ra chỗ giấu “thuốc thư”.

Thuốc thư hại người ở chỗ: có thể quyến rũ người khác như một loại bùa mê, bùa ngải, hay có thể làm thuốc độc gây chết người qua nhiều đường uống, hoặc chỉ đơn giản là một câu nói sẽ gây ra ốm đau, bệnh tật cho người nghe thấy,… hoặc ăn uống chung với nạn nhân thì người đó đang khỏe mạnh sẽ đau ốm, càng chữa trị, bệnh càng nặng và chết.

Trường hợp này giống với chuyện thầy mo phán trong người có “con ma”, cần phải đánh đập người đang có con ma để đuổi con ma đi. Ở Gia Lai, dân địa phương gọi là “ma lai”.

Vì vậy mới sinh ra những thầy mo, thầy cúng để “giải thư”. Kẻ mang “thuốc thư” bị xem là người ác và bị dân làng ghét bỏ, xa lánh.

Theo lý giải của một số người Bana, Jarai: “ma lai” là một thứ ma không có hình thù, chuyên bay đi để ăn nội tạng của người hay súc vật. Người có “ma lai” làm ra “thuốc thư”, nếu ghét ai sẽ bỏ cho người đó đau ốm mà chết. Người bị nghi ma lai bị cộng đồng xa lánh, bị đuổi ra khỏi làng, thậm chí bị giết cả nhà.

Thuốc thư là gì và những lời đồn về thuốc thư – một số vụ án liên quan đến người bị cho là sở hữu “thuốc thư”

*Chiều ngày 15/10/2006, ở làng Khối Zét, xã Ia Tiêm, Chư Sê, Gia Lai, trên đường đi uống rượu về, Kpă Byêng gặp bà Thel (vợ Kpuih Hớt) nên đã trêu ghẹo, dùng tay đập vào người. Nghe vợ kể lại nên Kpuih Hớt đã “kết tội” ông Kpă Byêng dùng thủ thuật “thư” vợ mình. Ngày 16/10/2006, gia đình Kpuih Hớt kéo đến đánh Kpă Byêng. Tiếp đó, hàng chục người quá khích trong làng Khối Zét kéo đến đập phá nhà cửa, tài sản của gia đình con cái Kpă Byêng và bắt heo làm thịt ăn nhậu...

* Khoảng 21h, ngày 24/2/2007, một số thanh niên ở làng Ka, xã Ia Tiêm, Chư Sê, Gia Lai kéo đến nhà Kpă Ven (45 tuổi) ở cùng làng, tiến hành tra khảo đánh đập Ven và yêu cầu phải chỉ chỗ cất giấu cái gọi là “thuốc thư”.

Vì không chỉ ra được “thuốc thư” là gì nên Ven đã bị một số thanh niên trong làng đánh bị thương nặng và tử vong vào lúc 24h cùng ngày. Nguyên nhân vụ việc xuất phát từ năm 2006, tại các làng Hlũ, làng Ka và Khối Zét, xã Ia Tiêm, Chư Sê, Gia Lai, một số người đưa ra thông tin quy kết gia đình Rơ Lan Mlur có cái gọi là “thuốc thư” gây chết người.

*Vụ án xảy ra ở làng Đê Đoa, xã Đắk Sơ Mei, Đắk Đoa, Gia Lai. Khoảng 18h, ngày 9/3/2007, Chuưt (28 tuổi) cùng vợ Đreh (27 tuổi) tổ chức lễ cúng, uống rượu tại nhà. Đến 21h cùng ngày, khi mọi người về, Chuưt đóng chặt cửa rồi dùng rìu chém vợ Đreh chết và đánh chị ruột Vol (49 tuổi), cùng 3 đứa con là Chuim (9 tuổi), Chuem (7 tuổi), Chuẽm (4 tuổi) và cháu ruột Klưh (4 tuổi) bị thương nặng.

Theo khai nhận ban đầu, nguyên nhân dẫn đến hành vi phạm tội của Chuưt xuất phát từ việc dân làng nghi ngờ gia đình Chuưt có “thuốc thư”, Chuưt hoang mang lo sợ bị dân làng đánh và phá nhà cửa nên đã sát hại vợ con.

* Vụ án xảy ra ở làng Đắk Yă, xã Đắk Yă, huyện Mang Yang, tỉnh Gia Lai làm 3 người chết và nhiều căn nhà, tài sản bị đập phá.

Vụ việc xuất phát từ Duân và Kel đều 29 tuổi, trú ở làng Đắk Yă thường ngày có hành vi trộm cắp vặt, gây gổ với một số thanh niên trong làng. Từ những mâu thuẫn nhỏ nhưng không được giải quyết kịp thời nên dẫn đến việc những thanh niên trong làng đồn đại rằng Duân và Kel có “thuốc thư” có thể làm chết nhiều người, rồi chuyện ấy lan truyền nhanh đến tai già làng, thôn trưởng và cả dân làng.

Khoảng 21h, ngày 10/3/2007, hàng chục người dân trong làng đã kéo đến nhà Duân đập phá tang hoang nhà cửa, tài sản. Đến 23h cùng ngày, Duân đi uống rượu về thấy nhà mình bị phá nên đến nhà rông chửi bới, đe dọa những thanh niên đang ngủ ở đây.

Thấy Duân cầm dao rựa nên những thanh niên này đã bao vây, đánh Duân cho đến chết rồi kéo xác vứt ở khu nhà mồ của làng. Không chỉ dừng lại ở đó, khoảng 5h 30’ ngày 11/3/2007, hàng chục thanh niên trong làng lại tiếp tục kéo nhau đến đập phá nhà cửa, tài sản của gia đình Kel. Sau đó cả nhóm thanh niên dùng bụi than, bôi vào mặt với mục đích giả “những người bị thư chết về trả thù” rồi kéo lên khu rẫy Đắk Ram (Đắk Yă, Mang Yang, Gia Lai) đánh chết Kel cùng cha ruột Hnhêu (76 tuổi)...

Nay Loang và Ksor Cheo

Thuốc thư là gì và những lời đồn về thuốc thư – vụ án mới nhất về thuốc thư

Gần đây nhất là ngày 24/8/2015, ở xã Chư Ngọc, H.Krông Pa, Gia Lai, trong bữa nhậu tại nhà hàng xóm, anh Kpa Phu Phu rót rượu mời Nay Loang. Loang đổ rượu xuống đất thì ông Phu nói: “Mày coi chừng chết đó”. Nghe vậy, Loang sợ ông Phu sẽ bỏ “thuốc thư” nên nảy ý định giết gia đình ông Phu để trừ “hậu họa”.

Khoảng 22 giờ cùng ngày, Loang chở ông Phu và Ksor Cheo ra cầu 73 (xã Chư Ngọc) ngồi nhậu. Loang giả vờ bảo bạn nhậu nhóm lửa, còn mình chạy xe đi mua rượu và bắt gà, nhưng thực tế là chạy xe đến nhà ông Phu, nhặt đá đánh vợ con ông Phu thương tích. Bị người nhà ông Phu phát hiện, Loang bỏ chạy trở lại cầu 73, nhặt đá đánh nhiều cái vào đầu ông Phu. Cheo thấy vậy can ngăn nhưng Loang tiếp tục đánh cho đến khi anh Phu gục chết. Loang nhờ Cheo giúp đưa ông Phu ra xe máy rồi một mình điều khiển xe chở nạn nhân vứt xuống sông Ba. Sau đó, Loang quay lại chở Cheo đi tắm, rửa xe rồi về nhà. Đến sáng, người dân địa phương phát hiện xác của ông Kpă Phu trên sông Ba liền báo công an. Rạng sáng ngày 25/8/2015, Nay Loang và Ksor Cheo đã bị bắt giữ.

Ngôi nhà của anh Kpa Phu

Theo thông tin ban đầu, nhiều tháng trước đó giữa anh Kpa Phu và người dân tại buôn Chư Rết đã có mâu thuẫn liên quan đến “thuốc thư”. Người làng Chư Rết cho rằng anh Phu đã bỏ "thư” làm nhiều người trong làng đau ốm, có người bị chết (anh Kpă Vaih (người cùng buôn) do mắc bệnh ung thư gan, nên nảy sinh nghi kỵ, xa lánh.

Tại cơ quan điều tra, Loang khai nhận, trước đây giữa mình và anh Phu không có mâu thuẫn gì, chỉ vì nghi ngờ gia đình anh Phu có “thuốc thư” qua một câu nói bâng quơ của Phu mà Loang đã ra tay tàn độc.

Kher tại trụ sở ủy ban xã

Thuốc thư là gì và những lời đồn về thuốc thư – lợi dụng “thuốc thư” để cưỡng dâm

Kher (người làng Jơ Long, xã Hra, Mang Yang, Gia Lai) đã lừa được nhiều phụ nữ để thỏa mãn thú tính bằng chiêu bài dọa “thuốc thư”.

Từ năm 2003 đến nay, ít nhất đã có 7 phụ nữ trong làng buộc phải cho y quan hệ tình dục nhiều lần trong thời gian rất dài… Chuyện chỉ vỡ lở khi trong làng nhiều người bị bệnh. Họ rỉ tai nhau Kher bỏ thuốc thư và đe dọa giết họ…

Để bảo vệ tính mạng cho Kher, chính quyền buộc phải đưa Kher về trụ sở UBND xã Hra canh giữ; đồng thời, cơ quan công an cũng vào cuộc để điều tra về tội cưỡng dâm nhiều người của Kher…

Thuốc thư là gì và những lời đồn về thuốc thư

Thiếu tá Nguyễn Thanh Trí - Phó trưởng Công an huyện Đak Đoa - thông tin thêm: “Bị ruồng bỏ khỏi cộng đồng là hình phạt rất nặng. Trước đây thường có tục lặn nước để tìm người có “thuốc thư”. Dưới sự chứng kiến của dân làng, người bị nghi có “thuốc thư” sẽ lặn xuống nước với người ngang tuổi trong gia đình người bị “thư”, nếu bị nổi lên trước nghĩa là người đó... có “thuốc thư”! Để chứng minh mình vô tội, có người đã chịu chết đuối. Qua vận động, đấu tranh, hủ tục “lặn nước” hiện đã bị xóa bỏ”.

Thầy mo H'Nheo "bó tay" không biết thuốc thư là gì

Bà H’Nheo ở làng Đắk Trôk, xã Đắk Yă, người được coi là một thầy mo chuyên giải thuốc thư. Bà H’Nheo cho biết: “Mình có biết thuốc thư là gì đâu, dân làng ai đến nhờ mình cúng thì mình cúng thôi. Mỗi lần cúng xong, mình cho người ốm uống một cốc nước và ăn một quả trứng luộc, có người khỏi, có người không”.

Theo Thiếu tá Phan Thanh Hải, Phó trưởng Công an huyện Chư Sê: Tình trạng ma lai thuốc thư tại một số làng trên địa bàn huyện có chiều hướng diễn biến phức tạp ảnh hưởng tới an ninh, chính trị, sức khỏe và tính mạng người dân. Đặc biệt đã có vụ việc phải xử lý hình sự đưa đối tượng ra truy tố về các hoạt động nghi ngờ ma lai thuốc thư gây ra thiệt hại với người và tài sản.

Hủ tục Ma lai thuốc thư đã để lại những hậu quả đau lòng, gây chia rẽ đoàn kết trong nhân dân. Trước tình trạng này, rất cần có sự vào cuộc tuyên truyền, vận động của các ban ngành đoàn thể và chính quyền địa phương để người dân nâng cao ý thức, xóa bỏ hủ tục lạc hậu, phát huy những nét đẹp văn hóa vốn có của các buôn làng Tây Nguyên.

Thuốc thư là gì và những lời đồn về thuốc thư

Như vậy, có thể khẳng định rằng “thuốc thư” rồi “ma lai” đều là những thứ không có cơ sở khoa học để chứng minh nhưng vì sự thiếu hiểu biết, nhận thức lạc hậu đã dẫn đến nghi ngờ, thêu dệt, làm điều sai trái và vi phạm pháp luật. Việc xóa bỏ hủ tục này vẫn còn nhiều bất cập. Nó dường như đã đi vào tiềm thức, âm ỉ tồn tại trong suy nghĩ của một số đồng bào dân tộc thiểu số, như bóng ma vô hình bao phủ các buôn làng.

Đây là một hủ tục lạc hậu hết sức nguy hiểm cần phải nhanh chóng được loại bỏ khỏi đời sống xã hội người dân tộc thiểu số Tây Nguyên, để tránh những hậu quả thương tâm, đáng tiếc xảy ra. Bên cạnh công tác điều tra, một vấn đề quan trọng là phải đẩy mạnh công tác giáo dục, tuyên truyền, giúp đỡ người dân có nhận thức đúng, tránh tình trạng bị kẻ xấu xúi giục, kích động làm điều sai trái.