Toàn cảnh vụ Vinasun kiện Grab

19:00 24/10/2018

Sau nhiều ngày xử án căng thẳng, vụ Vinasun kiện Grab sẽ được Tòa án kinh tế - TAND TP HCM đưa ra phán quyết cuối cùng vào ngày 29/10 tới, trong sự chờ đợi của dư luận.

toan-canh-dai-chien-vinasun-kien-grab
Cuộc chiến Vinasun kiện Grab thu hút sự chú ý của dư luận - (Ảnh minh họa).

Đòi bồi thường hơn 41 tỷ vì "đối thủ mạnh hơn mình"?

Theo tìm hiểu, đây vụ án dân sự yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng giữa nguyên đơn là Công ty cổ phần Ánh Dương Việt Nam - đơn vị sở hữu thương hiệu taxi Vinasun (gọi tắt Vinasun) và bị đơn là Công ty TNHH Grab Taxi Việt Nam (gọi tắt là Grab).

Vinasun kiện Grab vì cho rằng Grab đã có hành vi kinh doanh không lành mạnh. Vinasun cho rằng lợi nhuận bị sụt giảm trong giai đoạn từ ngày 1/1/2016 đến 30/6/2017 là do sự xuất hiện và phát triển của các nền tảng đặt xe công nghệ như Grab (và Uber) đã trở thành một nhu cầu thiết yếu trong cuộc sống hằng ngày của người tiêu dùng.

Theo đơn kiện (có bổ sung, thay đổi) ngày 15/11/2017 của Vinasun, Grab Việt Nam đã lợi dụng Quyết định số 24 của Bộ GTVT về “Kế hoạch thí điểm triển khai ứng dụng khoa học công nghệ hỗ trợ quản lý và kết nối hoạt động vận tải hành khách theo hợp đồng” (gọi tắt là “Đề án 24”), thực hiện nhiều hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực kinh doanh vận tải taxi, gây náo loạn thị trường vận tải hành khách bằng taxi.

Theo lập luận của Vinasun, dù tự nhận là “Công ty công nghệ không cung cấp dịch vụ vận tải”, Grab lại là doanh nghiệp kinh doanh vận tải taxi - một lĩnh vực cùng ngành nghề với Vinasun. Do Grab thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật đã gây thiệt hại nghiêm trọng về doanh thu, lợi nhuận cho Vinasun và doanh nghiệp (DN) này khởi kiện, yêu cầu bồi thường thiệt hại hơn 41,2 tỷ đồng. Hình thức là yêu cầu GrabTaxi bồi thường một lần.

Trao đổi với Zing.vn trong bài viết "4 vấn đề tranh cãi trong vụ Vinasun kiện Grab", ông Trương Đình Quý - Phó tổng giám đốc Vinasun cho biết, trước khi có sự xuất hiện của Grab, Uber (hai doanh nghiệp taxi công nghệ), tăng trưởng của doanh nghiệp này luôn ở mức 2 con số. Từ khi có sự xuất hiện của Grab, cụ thể là từ thời điểm Grab được thực hiện thí điểm Quyết định 24, lợi nhuận của hãng này liên tục lao dốc.

Đến hết quý II/2017, hơn 8.000 lao động của Vinasun phải nghỉ việc, hàng trăm đầu xe phải nằm bãi. Vinasun dẫn chứng thêm: "Báo cáo dự án nghiên cứu những thiệt hại của Vinasun từ chương trình khuyến mãi của Uber Việt Nam và GrabTaxi" do Công ty Nghiên cứu thị trường - Quảng cáo NBQ thực hiện xác định tỷ lệ thiệt hại mà GrabTaxi gây ra cho Vinasun từ tháng 1/2016 đến tháng 6/2017 là 52,52%.

Vinasun cũng nói dựa trên văn bản của Sở GTVT TP HCM, Grab có rất nhiều ưu thế hơn nếu tính từ thời điểm áp dụng thí điểm gọi xe hợp đồng. Tại thời điểm đó, Grab có gần 13.000 xe hoạt động, Vinasun chỉ có xấp xỉ 6.000 xe nhưng số thuế nộp ngân sách Nhà nước năm 2017 của Vinasun rất lớn, trong khi Grab chỉ nộp khoảng 10 tỷ đồng. Điều này là không công bằng và vi phạm các vi phạm các quy định về kinh doanh theo pháp luật Việt Nam.

Trong khi đó, trong văn bản gửi báo chí chiều 6/2, ngay sau phiên xử đầu tiên, Grab Việt Nam cho rằng: Việc một doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả hay thua lỗ phụ thuộc vào chiến lược, chất lượng dịch vụ kinh doanh và quy định quản lý riêng của doanh nghiệp.

"Các doanh nghiệp nói chung, đặc biệt là các công ty đại chúng có vốn hoá thị trường lớn như Vinasun, giả sử có giảm sút về doanh thu hoặc lợi nhuận, thì nên tập trung nghiên cứu, đổi mới cách thức kinh doanh và nâng cao chất lượng dịch vụ, quản lý doanh nghiệp.... Việc đổ lỗi cho khách quan, có các thông tin sai lệch, bôi xấu các đơn vị khác và về bản chất là không hợp lý trong cơ chế thị trường và sự phát triển của nền kinh tế hiện đại, hướng đến công nghiệp 4.0", thông cáo này nhấn mạnh.

Báo Dân trí trong bài viết "Vụ VinaSun kiện GrabTaxi: Toà án triệu tập GrabTaxi" có nêu: Về cơ sở pháp lý chính cho nội dung khởi kiện, ông Tạ Long Hỷ, Giám đốc điều hành Taxi Vinasun, cho biết phía Vinasun dựa trên quy định của Nghị định 37/2006/NĐ-CP. Chẳng hạn như, trường hợp cạnh tranh thông qua hình thức phá giá, nghị định này có quy định rõ về việc khuyến mãi không quá 90 ngày/năm, một chương trình không quá 40 ngày. Tuy nhiên, theo ông Hỷ: “Grab liên tục khuyến mãi, sáng có, trưa có, chiều cũng có khuyến mãi là không đúng.”

Về phía Grab Taxi, họ khẳng định việc đưa ứng dụng dịch vụ công nghệ thông tin đã tạo điều kiện cho khách đi lại dễ dàng, tạo cạnh tranh giữa các hãng truyền thống, những hãng này phải đưa ứng dụng công nghệ thông tin vào phát triển doanh nghiệp trong đó có Vinasun.

Luật sư của Grab Taxi nhấn mạnh nguyên đơn không đưa ra được chứng cứ chứng minh Grab Taxi vi phạm. Đối với đề án thí điểm nếu Vinasun cho rằng vi phạm thì cần khiếu nại lên Bộ GTVT. Ngoài ra, cách tính toán thiệt hại của Vinasun là không có cơ sở, đồng thời không có quan hệ nhân quả giữa vi phạm của Grab Taxi (nếu có) và thiệt hại của Vinasun.

Vinasun thắng kiện Grab phải bồi thường hơn 41 tỷ?

toan-canh-dai-chien-vinasun-kien-grab
Đại diện Vinasun và Grab tại toà - (Ảnh: Tiền phong).

Theo báo Dân trí, đại diện Viện KSND TP HCM cho rằng, trong đăng ký doanh nghiệp của Grab có ngành nghề kinh doanh là vận tải hành khách đường bộ, trừ vận tải bằng xe buýt. Thực tế hoạt động khẳng định Grab không đơn thuần là đơn vị cung cấp dịch vụ kết nối vận tải. Grab đã lợi dụng đề án 24 để điều hành vận tải taxi, có hành vi xác định giá cước, tăng giảm chiết khấu, thưởng phạt, mua bảo hiểm dân sự tự nguyện cho hành khách,… Đây là các hành vi mà Grab không được phép làm.

Từ đó, Viện KSND TP HCM xác định Grab kinh doanh vận tải taxi, Grab đã kê khai không trung thực, có hành vi vi phạm về khuyến mãi, theo giám định thì 74% khách hàng chuyển từ Vinasun sang Grab do giá cước rẻ, doanh thu của Grab mỗi năm mỗi tăng, tốc độ tăng nhanh. Từ năm 2014 đến năm 2017, Grab lỗ 1.700 tỉ, chủ yếu do khuyến mãi. Trên thực tế, giá cổ phiếu của Vinasun giảm. Cụ thể ngày 30/6/2017, giá cổ phiếu của Vinasun là 21.900 đồng/cổ phiếu (giảm 2.200 đồng/cổ phiếu), tương ứng với giá trị 149 tỉ đồng.

Đại diện Viện KSND TP HCM cho rằng có cơ sở khẳng định Grab đã gây thiệt hại cho Vinasun và đề nghị HĐXX chấp nhận toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn, buộc Grab bồi thường cho Vinasun 41,2 tỉ đồng, bồi thường 1 lần.

Sau phiên tòa, ông Jerry Lim, đại diện Grab chia sẻ Grab cảm thấy thất vọng với ý kiến của đại diện Viện KSND TP HCM và mong rằng HĐXX sẽ có bản án khách quan, phù hợp.

Báo Tuổi trẻ trong bài viết "Đại chiến Vinasun - Grab: Nhiều HTX nói Grab xác định giá cước" có nêu thông tin: Tại tòa, đại diện Grab cho biết Grab hoạt động ở 8 nước Đông Nam Á và hơn 100 thành phố.

Trả lời câu hỏi của HĐXX về tình hình kinh doanh có thua lỗ như Việt Nam không, ông Jerry Lim cho biết hoạt động của Grab ở một số nước bắt đầu có lợi nhuận và một số nước đang tiếp tục đầu tư. Từ năm 2015-2016 Grab liên tục đầu tư vào các nước Đông Nam Á.

Tuy nhiên, khi HĐXX hỏi trong 7 nước mà Grab đầu tư có bao nhiêu nước có lợi nhuận thì đại diện Grab xin không trả lời câu hỏi này vì chỉ phụ trách thị trường ở Việt Nam, không có số liệu toàn vùng.

Grab cho biết ở các nước khác Grab chưa từng có tranh chấp tương tự như vụ tranh chấp với nguyên đơn. Hơn thế, Grab còn hợp tác rất tốt với các công ty vận tải khác. Trong đó 7 nước xác định Grab kinh doanh phần mềm công nghệ, trong đó có chính phủ Singapore, Malaysia... Việc đổi tên từ Công ty TNHH Grab Taxi thành Công ty TNHH Grab là do Grab còn hợp tác với nhiều đối tác trên nhiều lĩnh vực khác như giao đồ ăn, giao hàng chứ không chỉ lĩnh vực vận tải.

Điều gì xảy ra nếu Viansun thắng kiện?
 
Báo Thanh Niên trong bài viết mới đây đã dẫn bình luận của TS Lương Hoài Nam, chuyên gia về giao thông cho biết: Khi Tòa án Kinh tế - TAND TP HCM bác yêu cầu giữ bí mật kinh doanh của Grab, ông đã tỏ ra hết sức thất vọng.  "Chúng ta cực kỳ thành công trong việc tiêu diệt CM 4.0. Việc này rất khó, phải xuất sắc lắm mới làm được. Hiếm nước nào làm được như nước ta" - trên trang Facebook cá nhân của mình, ông Nam viết.
 
TS Lương Hoài Nam thẳng thắn cho rằng nếu toà xử cho Vinasun thắng kiện Grab thì đó sẽ là một cái tát vào mặt môi trường, văn hoá kinh doanh nói chung, vào chủ trương phát triển CM 4.0 nói riêng ở nước ta. Đối với tư pháp, nó sẽ tạo ra án lệ hủy hoại nhiều thứ tốt đẹp khác.
 
Các công ty taxi truyền thống khác sẽ kiện Grab cho đến khi Grab biến khỏi Việt Nam. Các khách sạn sẽ kiện Airbnb (mô hình kết nối dịch vụ thuê phòng,thuê nhà nghỉ, tương tự như Grab). Mọi nền tảng online đều có thể bị kiện, vì cái online nào cũng lấy bớt miếng bánh của cái offline.
 

Theo ông, Grab là công ty công nghệ, cung cấp kết nối giữa người vận tải và khách hàng. Nó không phải doanh nghiệp taxi hay bất kỳ doanh nghiệp vận tải nào khác. Nó không có phương tiện vận tải, chẳng có lái xe. Đánh tráo khái niệm, gọi Grab là "doanh nghiệp vận tải" chẳng khác nào gọi các công ty nước ngoài đang cung cấp hệ thống bán vé máy bay ở Việt Nam là các "hãng hàng không".

"Một doanh nghiệp kém cỏi có thể chết, nhưng không thể vì nó mà giết chết một môi trường kinh doanh, một môi trường kiến tạo phát triển, một văn minh" - ông Nam nhấn mạnh.

 

VKS đề nghị tòa tuyên buộc Grab bồi thường cho Vinasun

Sau bốn ngày xét hỏi và tranh luận, chiều 23/10, phiên tòa xử vụ Vinasun kiện Grab đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng 41,2 tỉ đồng đến phần đại diện VKS phát biểu quan điểm giải quyết vụ án.

 

Vinasun khó đòi Grab bồi thường 40 tỷ?

Lợi nhuận sụt giảm của Vinasun do nhiều yếu tố: Cung cầu thị trường, sự lựa chọn của khách hàng, các đối thủ cạnh tranh khác và cũng có thể từ chính chất lượng dịch vụ của Vinasun.

 

Tạm đình chỉ vụ Vinasun kiện Grab đòi 42 tỷ đồng

Tòa quyết định tạm đình chỉ vụ án để thu thập chứng cứ từ Sở kế hoạch đầu tư, Sở giao thông vận tải và Bộ giao thông vận tải.



Tin khác