Trạm thu phí BOT Cai Lậy: Không xóa bỏ, tăng 5 năm thu phí

Ông Nguyễn Văn Huyện, Tổng cục trưởng Tổng cục Đường bộ (Bộ Giao thông Vận tải), cho biết cấp có thẩm quyền đã chấp thuận chủ trương giữ nguyên trạm BOT Cai Lậy (Tiền Giang) nhưng giảm mức phí cho phương tiện đi qua trạm.

Cụ thể, mức phí xe loại 1 (xe dưới 12 chỗ, ôtô tải dưới 2 tấn) sẽ giảm từ 35.000 đồng xuống còn 15.000 đồng. Các loại xe khác cũng giảm tương tự. Chính sách miễn giảm phí cho người dân địa phương cũng thay đổi theo hướng tăng bán kính lên 10 km quanh trạm thu phí (trước đây là 4 km).

Đi cùng với việc giảm phí, thời gian thu phí sẽ kéo dài từ 7 năm lên 13 năm.

Trước đó, Bộ GTVT đã trình lên Thủ tướng 5 phương án "giải cứu" BOT Cai Lậy sau khi trạm thu phí này vấp phải sự phản đối gay gắt của các tài xế. Bộ GTVT cũng đề xuất lựa chọn phương án giữ nguyên BOT Cai Lậy, đồng thời giảm mức phí.

Bộ GTVT cũng cân nhắc phương án xóa bỏ BOT Cai Lậy. Theo đó, Bộ sẽ đề xuất đàm phán nhà đầu tư chuyển đổi hình thức hợp đồng tương tự như hợp đồng BLT (Xây dựng - Thuê dịch vụ - Chuyển giao). Cách này sẽ dùng vốn Nhà nước thanh toán dần cho nhà đầu tư từ năm 2019 đến 2026. Tuy nhiên, số tiền thanh toán hàng năm có thể phát sinh lên hơn 2.000 tỷ đồng.

Trạm thu phí BOT Cai Lậy được lập ra để hoàn vốn cho Dự án cải tạo, tăng cường mặt đường 26,4 km quốc lộ 1 qua Tiền Giang, đoạn qua thị xã Cai Lậy dài 11,1 km, sửa chữa 14 cầu kết hợp xây dựng tuyến tránh thị xã Cai Lậy dài 12,1 km, với tổng mức đầu tư gần 1.400 tỷ đồng. Dự án do Công ty TNHH Đầu tư QL1 Tiền Giang làm chủ đầu tư.

Trạm này đi vào hoạt động từ 1/8/2018 và thu với mức phí từ 35.000 đến 180.000/lượt ô tô các loại, tình hình an ninh trật tự, ATGT diễn biến phức tạp, các tài xế khi qua trạm đã dùng tiền lẻ (mệnh giá 200, 500, 1.000 đồng) vo tròn, nhét vào chai nhựa, thấm nước... để trả phí qua trạm. Việc này đã gây khó khăn cho nhân viên thu phí, cố tình kéo dài thời gian qua trạm, gây ùn tắc giao thông.

Nguyên nhân khiến người dân và lái xe phản đổi BOT Cai Lậy là vị trí đặt trạm thu phí không đúng chỗ chứ không phải vấn đề có thu phí hay không thu phí. Bản chất của hình thức BOT là để người dân có quyền được lựa chọn đi hay không đi, nhưng ở BOT Cai Lậy thì người dân lại không có quyền lựa chọn, họ buộc phải đi và buộc trả phí mà không có sự lựa chọn nào khác.

Đoạn đường mà chủ đầu tư làm chỉ có 12 km nhưng lại tiến hành đặt trạm tại toàn bộ tuyến đường Cai Lậy là không ổn. Đây chính là ngọn nguồn của dự phản đối và chính là sự bất công trong dự án BOT.

Để chấm dứt sự phản ứng căng thẳng này thì chủ đầu tư cần đặt lại vị trí của trạm BOT về đúng vị trí của nó, có nghĩa là chủ đầu tư chỉ thu phí trên tuyến đường mà mình làm. Đồng thời, để người dân có quyền lựa chọn là đi hay không đi chứ không thể ép dân như vậy. Chỉ có làm như vậy thì tình trạng tài xế người dân phản ứng với BOT mới chấm dứt.