Na Uy bảo vệ hay đánh cắp trẻ em?

Đài CBS của Australia đặt câu hỏi: “Tại sao rất nhiều phụ huynh ở Na Uy cáo buộc Barnevernet bắt cóc con của họ?”. Trong khi đó, do số vụ bị tước quyền nuôi con ở Na Uy ngày càng tăng, đặc biệt là đối với những cặp vợ chồng nhập cư nên chương trình nổi tiếng Dateline của đài CBS đặt nghi vấn: “Những đứa trẻ đó đang được bảo vệ hay bị đánh cắp từ cha mẹ của chúng”.

Không chỉ các cha mẹ gốc Na Uy, rất nhiều cha mẹ ở nhiều quốc gia trên thế giới tới Na Uy sinh sống và làm việc cũng gặp tình huống tương tự. Điển hình là vụ việc xảy ra vào năm 2014 khi một cặp vợ chồng người Nga bị tước mất quyền nuôi con sau khi đứa trẻ nói rằng nó bị mẹ nhổ răng dù thực tế đó là cái răng sữa đã lung lay và sắp rụng.

Các cuộc biểu tình đòi lại quyền nuôi con, cáo buộc Barnevernet bắt cóc trẻ em đã nổ ra tại nhiều quốc gia trên thế giới trong nhiều năm qua. Những người phản đối cáo buộc Barnevernet không chỉ khiến các bậc cha mẹ đau đớn mà còn tước đi tuổi thơ của đứa trẻ bị tách khỏi gia đình.

Để độc giả có cái hiểu rõ hơn về chuyện tước quyền nuôi con ở Na Uy, chúng tôi xin lược dịch phóng sự của Georgina Davies, Catherine Scott, Joel Tozer thuộc chương trình Dateline về Barnevernet:

Cô Natasha Myra Olsen nói với Georgina Davies: “Chúng tôi được nhìn thấy các con trên máy siêu âm và cảm nhận được mọi cử động của các con trong bụng. Thật sự đau khổ khi không được bồng bế chúng trở về nhà".

Cuối năm 2015, ngay sau khi cô và bạn trai Erik (hai người sống chung không kết hôn) vừa hạ sinh được 2 bé gái sinh đôi, Cơ quan Bảo vệ Trẻ em của Nauy, Barnevernet, đã đến bệnh viện và đưa các con của họ đi.

Cô nói: "Đó là nỗi buồn và cảm giác mất mát không ai có thể thấu hiểu được".

Trong khi đó Tổng cục Na Uy về Nhi đồng, Thanh thiếu niên và Gia đình (NDCYF), cơ quan chủ quản của Barnervenet cho rằng có những tình huống cần hành động dứt khoát như vậy.

Ông Anders Henriksen từ NDCYF cho hay: "Chúng tôi đã nói chuyện với nhiều trẻ em, hấu hết những trẻ đã từng được trợ giúp đều hỏi tại sao chúng tôi không can thiệp sớm hơn. Đó là mặt khác của câu chuyện này”.

Theo Natasha và Erik, Barnevernet bắt con của họ với lý do có hồ sơ ghi sai lệch rằng Natasha bị thiểu năng trí tuệ mà không kiểm tra lại thông tin.

Natasha cho hay, cách đây nhiều năm, mẹ nuôi của cô đã báo cáo cô bị thiểu năng trí tuệ để lấy tiền trợ cấp.

Erik khẳng định: “Các con gái của tôi đã bị bắt cóc. Họ hoàn toàn không có lý do gì để làm như vậy”.

Trường hợp của Erik và Natasha chỉ là một trong nhiều trường hợp liên quan đến Barnevernet được đưa ra ánh sáng và dấy lên câu hỏi về cách hoạt động của tổ chức này.

Trong những năm gần đây, số vụ bị tước quyền nuôi con đã tăng tới 70%, mỗi năm có tới khoảng 1.500 trẻ đã bị tách khỏi cha mẹ ở Na Uy trong khi dân số của đất nước này chỉ khoảng hơn 5 triệu người.

Nhiều trường hợp bị tước quyền nuôi con chỉ vì cha mẹ có đánh mắng trẻ một chút – đều bị coi là bất hợp pháp ở Na Uy nhưng đối với nhiều nước khác trên thế giới, kể cả Australia thì không  phải như vậy.

Dù vậy, Anders Henriksen khẳng định: "Trẻ sẽ không bị đưa ra khỏi nhà chỉ vì bị cha mẹ tát hoặc có những hành động tương tự như thế. Chúng ta đang nói về những thiếu sót nghiêm trọng, chúng ta đang nói về những trẻ đang bị đặt trong tình huống nguy hiểm”.

Tuy nhiên, Einar Salvesen- một cựu chuyên gia tâm lý của Barnevernet cũng đã lên tiếng phản đối tổ chức này. Ông cho rằng chính sách bảo vệ trẻ em của Na Uy là sai lầm nghiêm trọng.

Einar cho biết: "Nếu bạn đánh con, con của bạn sẽ hoặc có thể bị tách khỏi bạn vĩnh viễn. Bạn chỉ được gặp chúng 2 lần một năm trong 2 giờ với những điều kiện hết sức nghiêm ngặt. Nếu may mắn, bạn sẽ được gặp 4 lần/năm. Chúng là những đứa trẻ bị đánh cắp”.

Một trường hợp khác bị tước mất quyền nuôi con cũng rất gây tranh cãi. Samson Dejene bị tước mất quyền nuôi 3 con từ năm 2014. Kể từ đó đến nay anh vẫn luôn đấu tranh để giành lại các con.

Samson cho rằng việc anh xuất thân từ Ethiopia (một quốc gia châu Phi) có ảnh hưởng tới việc Barnevernet cướp mất quyền nuôi con của anh.

Người cha đau khổ cho biết: "Xuất thân của tôi đóng một vai trò to lớn. Khi một người từ Châu Phi đến nhiều người sẽ nghĩ ngay rằng 'ồ những người này thường đánh con, nhưng không phải như vậy”.

Samson đã trải qua phần lớn cuộc đời ở Oslo và là từng là 1 nhân viên xã hội thậm chí còn từng làm việc cho Barnevernet.

Anh là người chăm sóc chính của các con sau khi chia tay vợ nhưng khi lũ trẻ về ở cùng mẹ, chúng bị Barnevernet đưa đi.

Samson nói: "Mẹ chúng thừa nhận có phát vào mông tụi nhỏ nhưng tôi chưa bao giờ làm thế, chưa bao giờ”.

Barnevernet không bình luận về từng trường hợp cụ thể nhưng phủ nhận việc phân biệt chủng tộc.

Gunnar Toresen từ Barnevernet nói: "Người ta nói rằng Barnevernet bắt cóc trẻ em nước ngoài. Theo tôi, cáo buộc liên quan đến các trường hợp bắt con của người nhập cư là sai”.

Trở lại câu chuyện về Natasha và Erik. Trong 1 lần đi thăm 2 con vào hồi tháng 6/2016, họ đã ôm con chạy trốn nhưng họ sợ sẽ bị Barnevernet bắt con lần 2 nên đã chạy sang Ba Lan để xin tị nạn. Sau đó họ kiện lên tòa. Luật sư đã chứng minh rằng Natasha không bị thiểu năng trí tuệ nhưng họ vẫn không thể quay trở lại vì bị cảnh sát Na Uy truy nã tội bắt cóc chính con đẻ của mình.

Trong khi đó, chuyên gia Gunnar Toresen từ Barnevernet nói: "Chúng tôi luôn coi mình là những người đứng về phía trẻ em. Tôi hiểu được rằng việc bị tách khỏi con là điều rất tồi tệ đối với các bậc cha mẹ. Tôi cũng hiểu rằng đôi khi công việc này rất khó khăn và chúng tôi có thể có sai sót”.