Triều Tiên có gì để 'chơi' với Mỹ trong cuộc chiến ngoại giao?

09:32 29/08/2018

Nếu chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang liên tục gây áp lực lên đồng minh, lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un lại sẵn sàng mềm hóa quan hệ với những đồng minh ấy.

Tin vui cho những người muốn chứng kiến diễn biến tích cực trong quan hệ Triều Tiên – Nhật Bản: Bình Nhưỡng đã thả du khách người Nhật bị giam giữ.

trieu-tien-co-gi-de-choi-voi-my-trong-cuoc-chien-ngoai-giao
Khôn khéo, cứng rắn: Triều Tiên sẽ chọn biện pháp nào để đối đầu với Mỹ?

Điềm lành?

Trong thông báo dài chỉ hai dòng cuối ngày 26/8, hãng thông tấn trung ương Triều Tiên KCNA cho biết, công dân người Nhật Bản Tomoyuki Sugimoto đã được phóng thích. Người đàn ông này, vốn là một chuyên gia quay phim 39 tuổi, bị bắt vì đã ghi hình tại một địa điểm quân sự khi ông cùng đoàn du khách thăm thành phố cảng Nampo. Tại Triều Tiên, được biết việc chụp ảnh hoặc ghi hình ở những địa điểm cấm có thể bị coi là phạm pháp.

Hai chữ “bắt cóc” rất nhạy cảm với quan hệ Nhật Bản và Triều Tiên. Nhật Bản cáo buộc Triều Tiên bắt giam nhiều công dân nước này, và xem việc trả tự do cho những người đó là một phần trong tiến trình đi đến bình thường hóa quan hệ cũng như giải quyết cuộc khủng hoảng hạt nhân. Dù ngoại giao cỡ nào, chính quyền của Thủ tướng Shinzo Abe vẫn chịu áp lực lớn từ trong nước trong vấn đề này. Ngược lại, Triều Tiên bác bỏ, cho rằng đó là những cáo buộc vô căn cứ.

Trong thời gian qua, hai bên vẫn bắn những tín hiệu lạc quan về triển vọng của một cuộc gặp song phương, tương tự những cuộc gặp mà ông Kim Jong Un đã tiến hành với lãnh đạo Trung Quốc, Hàn Quốc và Mỹ năm nay. Ở lần gặp Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In trong tháng Tư, ông Kim Jong Un cũng nói rất sẵn lòng gặp Thủ tướng Abe “bất cứ khi nào”. Và trong khi vấn đề hạt nhân còn nhiều rắc rối, câu chuyện về “bắt cóc” có vẻ dễ hình dung, dễ xử lý hơn.

Berkshire Miller, nhà nghiên cứu tại Học viên Quan hệ đối ngoại Nhật Bản (trụ sở Tokyo, Nhật Bản), cho rằng trường hợp Sugimoto lần này có vẻ là động thái Bình Nhưỡng muốn “cho thấy thiện chí trước cuộc gặp cấp cao tiềm tàng với quan chức Nhật Bản”.

Chiến lược ngoại giao

Diễn ra âm thầm hơn, mối quan hệ Nhật Bản – Triều Tiên còn nhận được những dấu hiệu sáng sủa qua một cuộc trao đổi sinh viên vốn đã bị ngưng từ năm 2012 tới nay. Tờ Mainichi của Nhật cho biết chương trình trao đổi sinh viên Nhật – Triều do tổ chức dân sự tại Tokyo tổ chức đã diễn ra tại Bình Nhưỡng từ hôm 25/8, nơi sinh viên hai nước bày tỏ hy vọng cải thiện quan hệ song phương, trong lúc cùng thảo luận về vấn đề nhạy cảm như hạt nhân và bối cảnh tạo ra vết nứt lịch sử của hai bên giai đoạn 1910 – 1945.

trieu-tien-co-gi-de-choi-voi-my-trong-cuoc-chien-ngoai-giao
Ông Kim Jong Un đang ngày càng thể hiện bản lĩnh của một nhà lãnh đạo trong cuộc chiến ngoại giao với các quốc gia trước đây vẫn bị xem là thù địch.

Đó cũng chỉ là một biểu hiện nữa cho thấy Triều Tiên thời ông Kim Jong Un đang thể hiện cách thức ngoại giao khác biệt so với quá khứ.

Chỉ trong vòng vài tháng đầu năm 2018, giới quan sát toàn cầu đã biết thêm rất nhiều về ông Kim Jong Un và đất nước Triều Tiên. Chưa bao giờ quốc gia này – thường bị Mỹ gọi là “quốc gia cô lập” – lại ở vào trạng thái mở cửa như vậy. Ông Kim Jong Un thậm chí được báo giới phương Tây ca ngợi về phong thái của một nhà ngoại giao đích thực trong những lần hiếm hoi và cũng là đầu tiên xuất hiện trước công chúng ở nước ngoài.

Sự thay đổi này cũng kéo theo nhiều chuyển biến cho vị thế của Triều Tiên trên bàn đàm phán. Giờ đây, thay vì bị cho dính chặt với mối quan hệ thân cận cùng Trung Quốc, trong tay ông Kim Jong Un có nhiều lợi thế hơn để đặt lên bàn đàm phán với Mỹ.

Những tín hiệu tích cực từ mối quan hệ Triều Tiên – Hàn Quốc dĩ nhiên khiến Seoul càng lúc càng khó khăn trong việc hợp tác với đồng minh Mỹ ở chính sách gây áp lực tối đa lên Bình Nhưỡng.

Kết quả là sau khi Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo hủy bỏ chuyến đi Bình Nhưỡng tuần qua, phía Hàn Quốc khẳng định đây là động thái “ảnh hưởng” tới kế hoạch mở văn phòng liên lạc liên Triều sắp tới. Kim Eui Kyeom, người phát ngôn văn phòng Tổng thống Hàn Quốc nói: “Chúng tôi đang nghĩ về việc mở văn phòng liên lạc như một phần trong hàng loạt chương trình đã lên lịch một cách mượt mà, bao gồm chuyến thăm của Ngoại trưởng Pompeo tới Triều Tiên. Giờ trong lúc tình thế thay đổi, cần phải thẩm định lại nó một lần nữa”.

Trong chiến lược mở rộng quan hệ ngoại giao, Triều Tiên vẫn áp dụng phương pháp “nóng – lạnh” như tờ Japan Times phân tích. Bình Nhưỡng vẫn còn dè chừng và không muốn đánh mất lợi thế. Bất chấp đôi lúc phải “nhấp – nhả” bằng những tín hiệu có vẻ nhượng bộ, tuân thủ và cam kết, ông Kim Jong Un cũng đồng thời tuyệt đối cứng rắn trong việc không để Triều Tiên phải là bên nhượng bộ quá nhiều. Việc thi thoảng hãng thông tấn KCNA hay báo Rodong Sinmun có những bài bình luận chỉ trích các đối tác cũng phản ánh chiến lược ấy.

Thêm vào đó, khi đã xuất hiện những cam kết trước cộng đồng quốc tế, Triều Tiên quyết không để mất hình ảnh. Sebastian Maslow, nhà phân tích chuyên về quan hệ Nhật – Triều tại Đại học Tokyo, cho rằng Triều Tiên cố tình chọn thời điểm ngay sau khi ông Pompeo hủy chuyến thăm để thông báo việc thả du khách người Nhật.

Theo ông Maslow, đây là cách Triều Tiên thể hiện mình là một đối tác tin cậy, bất kể tình thế có chuyển biến theo hướng xấu. Ông nói: “Triều Tiên có vẻ sẽ dùng bất kỳ cơ hội nào để cho thấy rằng họ là một đối tác có trách nhiệm, và một sự sụp đổ nào đó trong tiến trình ngoại giao lúc này vì thế sẽ là lỗi của các bên khác, đặc biệt là Mỹ và Nhật Bản. Động thái này (thả người Nhật) là một phần trong nỗ lực ấy”.

Thành công của Triều Tiên về ngoại giao cho đến lúc này khiến Mỹ lo âu. CNBC dẫn lời ông Sean King, phó chủ tịch tại công ty phân tích chính sách công và phát triển doanh nghiệp Park Strategies nói: “Chúng ta đang ở vị trí tệ hơn so với thời điểm ông Trump và ông Kim gặp nhau (tại Singapore, tháng 6/2018), trong khi Trung Quốc và Nga đã giảm bớt áp lực trừng phạt lên Triều Tiên. Chúng ta cũng đơn phương hủy các bài tập trận với Hàn Quốc, và tổng thống của chúng ta thậm chí cho rằng các bài tập ấy là khiêu khích và chắc chắn làm Nhật Bản suy yếu”.

 

Báo Triều Tiên tố Mỹ ‘hai mặt’, đang ủ mưu tấn công Bình Nhưỡng

Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ hủy chuyến thăm của Ngoại trưởng Mike Pompeo, báo Rodong Sinmun của Triều Tiên cho rằng Washington hai mặt’, một mặt đàm phán, một mặt ủ mưu chống lại Bình Nhưỡng.



Tin khác