TS. Nguyễn Xuân Thủy: ‘Đề xuất mở làn, là động thái sửa sai của dự án BRT’

Ưu tiên nhiều nhưng hiệu quả không tương xứng

Xung quanh ý tưởng mở làn đường dành riêng cho buýt nhanh BRT từ 23h-4h của Trung tâm Quản lý giao thông đô thị Hà Nội đang gây tranh cãi PV đã có cuộc trao đổi cùng TS. Nguyễn Xuân Thủy - Nguyên Giám đốc Nhà xuất bản GTVT (Bộ GTVT), chuyên gia 40 năm nghiên cứu về giao thông đô thị.

Nguyễn Xuân Thủy nhìn nhận: Như tôi từng phân tích nhiều lần, xe buýt nhanh BRT ở Hà Nội hiện nay đang có những yếu điểm, chưa phù hợp với điều kiện hạ tầng và không mang lại hiệu quả tương xứng với việc đầu tư.

Với kinh nghiệm 40 năm nghiên cứu về giao thông đô thị TS. Thủy cho rằng: Hà Nội là một thành phố có đường phố chật hẹp, đặc biệt với các tuyến đường như Tố Hữu, Láng Hạ, Lê Văn Lương, Giảng Võ… mặt đường rất hẹp lại luôn là điểm nóng giao thông, vì việc phải dành riêng làn đường cho BRT chạy và cấm các phương tiện khác là sự bất hợp lý và lãng phí quá nhiều hạ tầng giao thông.

“Họ áp dụng nguyên mô hình BRT của nước ngoài trong khi hạ tầng giao thông của TP không phù hợp. Hơn nữa ở các nước khác, xe buýt nhanh (BRT) của họ chỉ chạy cách nhau khoảng 1 phút/chuyến với lượng khách vận chuyển cực lớn. Ở ta buýt nhanh (BRT) dù được ưu tiên dành riêng làn đường nhưng hiệu quả kém, người đi không đạt như kỳ vọng và hiệu quả không tương xứng với số tiền dành để đầu tư. Phải 5-10 phút mới có 1 chuyến nên khoảng trống giao thông cực lớn trong khi các phương tiện phải chen chúc trong một làn đường chật hẹp”, vị chuyên gia giao thông phân tích.

Phản bác lại quan điểm của Hà Nội khi cho rằng buýt nhanh (BRT) đã đạt hiệu quả, TS. Nguyễn Xuân Thủy phân tích: “Đối với xe buýt thường ở nước ta một tuyến chạy hết công xuất có thể vận chuyển được 5 ngàn hành khách/1 giờ. Trong khi đó, lượng người đi xe BRT không cao, đường được dành riêng 1 làn”.

“Hiệu quả kém không tương xứng với số tiền đầu tư đó là điều ai cũng nhận thấy. Vậy phải chăng họ đang “cố đấm ăn xôi” để chứng minh hiệu quả của dự án này?”, TS. Nguyễn Xuân Thủy bày tỏ.

Tán đồng đề xuất cho xe thường chung làn với BRT, TS. Thủy nhìn nhận: “Động thái cho xe thường chạy chung làn với BRT có thể là sự sửa sai với dự án kém hiệu quả. Mặc dù vậy, theo tôi thời gian mở làn phải thay đổi bởi từ 23h-4h thì việc mở làn chẳng có ý nghĩa gì về mặt chống ùn tắc”.

“Mở làn là thất bại của BRT”

Trong khi đó, nhìn nhận về đề xuất này PGS.TS Bùi Công Minh - chuyên gia nghiên cứu về giao thông đô thị (trường ĐH Bách Khoa TP.HCM) cho rằng việc mở làn BRT có thể coi là một thất bại.

“Việc Trung tâm Quản lý và điều hành giao thông đô thị đề xuất cho phép xe buýt thường và các phương tiện khác dùng chung làn với xe BRT cũng có thể coi là thất bại ban đầu của loại hình buýt nhanh này tại Hà Nội.

Làn dành riêng cho buýt nhanh mà để các phương tiện khác đi vào sẽ mất ý nghĩa ban đầu của BRT. Khi đó buýt nhanh trở thành tuyến buýt bình thường và chắc chắn sẽ không hấp dẫn. Để có các phương tiện khác đi vào làn BRT là sự thất bại, càng nhiều phương tiện đi, thất bại càng lớn hơn", PGS.TS Bùi Công Minh cho hay.