Tứ động tâm là gì và tứ động tâm có ý nghĩa như thế nào

Tứ động tâm là gì và tứ động tâm có ý nghĩa như thế nào? Ấn Độ, một trong những cái nôi văn minh của nhân loại, là nơi khởi nguồn của Phật giáo. Vùng đất của bốn thánh tích linh thiêng và là di sản văn hóa thế giới luôn thôi thúc bước chân của những tín đồ hành hương trên khắp thế giới ao ước được một lần chiêm bái nơi này và một địa điểm không thể bỏ qua khi đến đây chính là Tứ động tâm.

Tứ động tâm là gì và tứ động tâm có ý nghĩa như thế nào

Tứ động tâm là bốn Thánh tích thiêng liêng của Phật giáo tại Ấn Độ, ghi dấu bốn sự kiện trọng đại trong cuộc đời và sự nghiệp hoằng hóa của Đức Phật Thích Ca. Tứ động tâm gồm: Lumbini (Lâm Tì Ni) nơi Phật đản sanh, Bodhgaya (Bồ Ðề Ðạo Tràng) nơi Phật thành đạo, Sarnath (Lộc Uyển) nơi Phật chuyển pháp luân - thuyết pháp lần đầu tiên cho năm anh em Kiều Trần Như và Kusinara (Câu Thi Na) nơi Phật nhập Niết bàn. Sở dĩ được gọi là động tâm vì bốn nơi này là Thánh địa rất linh thiêng, khiến cho khách hành hương xúc động, chấn động mạnh mẽ khi đến chiêm bái tại đây và từ đó tăng trưởng niềm tin, tinh tấn hơn trong sự nghiệp tu tập.

Tứ động tâm là gì và tứ động tâm có ý nghĩa như thế nào: Tứ động tâm là bốn Thánh tích thiêng liêng của Phật giáo tại Ấn Độ, ghi dấu bốn sự kiện trọng đại trong cuộc đời và sự nghiệp hoằng hóa của Đức Phật Thích Ca

Kinh Trường Bộ I (Đại Bát Niết Bàn), trước khi nhập diệt, Đức Thế Tôn đã có lời căn dặn như sau: “Này Ananda, có bốn Thánh tích, người thiện tín cư sĩ cần phải chiêm ngưỡng và tôn kính. Này Ananda, các thiện tín Tỷ kheo, Tỷ kheo ni, nam nữ cư sĩ sẽ đến với niềm suy tư: Đây là chỗ Như Lai đản sanh, đây là chỗ Như Lai chứng ngộ Vô thượng Chánh đẳng giác, đây là chỗ Như Lai chuyển Pháp luân vô thượng, đây là chỗ Như Lai diệt độ, nhập Vô dư y Niết bàn. Này Ananda, những ai trong khi chiêm bái những Thánh tích mà từ trần với tâm thâm tín hoan hỷ, thời những vị ấy, sau khi thân hoại mạng chung sẽ được sanh cõi thiện thú, cảnh giới chư Thiên”.

Lumbini - nơi đức Phật ra đời

Nằm dưới chân núi dãy Himalaya, Lumbini cách thành phố Kapilavastu khoảng 25km về hướng đông, là vùng đất hành hương linh thiêng của đạo Phật. Nơi đây hoàng hậu Mayadevi đã hạ sinh đức Phật Thích Ca, người đem lòng từ bi đến với muôn người. Tương truyền khi được sinh ra, đức Phật đã đứng vững bằng hai chân, mặt hướng về phía bắc đi bảy bước, mỗi bước đi của ngài đều được nâng bằng một tòa sen bên dưới.

Tứ động tâm là gì và tứ động tâm có ý nghĩa như thế nào: Nằm dưới chân núi dãy Himalaya, Lumbini cách thành phố Kapilavastu khoảng 25km về hướng đông

Lâm Tỳ Ni đã trở thành một thánh địa quan trọng hàng đầu đối với người Phật tử. Điểm nổi bật nhất của Lumbini chính là khu vườn thiêng rộng 2,56km2 với những thánh tích quan trọng như: hồ Puskarni, đền Mayadevi và đặc biệt là trụ đá vua Ashoka (A Dục). Đến đây du khách hành hương không khỏi nỗi niềm hân hoan khó tả. Nào là bãi cỏ xanh mướt với những thảm hoa khoe sắc và hàng ngàn lá cờ ngũ sắc phất phơ trong ánh nắng… Đây đó dưới những tán cây, các nhà sư áo đỏ ngồi thiền, các tăng ni, Phật tử đọc kinh, cầu nguyện trước trụ đá cạnh đền Mayadevi.

Bodh Gaya - nơi đức Phật thành đạo

Đây là nơi đức Phật đã tọa thiền suốt 49 ngày dưới gốc cây bồ đề bên cạnh dòng sông Ni Liên Thiền. Dưới cội bồ đề, người đã mở ra con đường giác ngộ và độ sanh, đã in đậm trong lòng mỗi người con Phật. Mặc dù ngài chứng đạo đã qua mấy ngàn năm, nhưng mỗi lần đến thăm, du khách vẫn cảm nhận được ánh từ quang giác ngộ tỏa chiếu, làm khơi dậy tính hướng thiện và lòng thanh tịnh trong mỗi con người.

Tứ động tâm là gì và tứ động tâm có ý nghĩa như thế nào: Đây là nơi đức Phật đã tọa thiền suốt 49 ngày dưới gốc cây bồ đề bên cạnh dòng sông Ni Liên Thiền

Tại Bodh Gaya, bạn có thể đến tham quan Việt Nam Phật Quốc Tự do thầy Huyền Diệu chủ trì. Đặc biệt, ngôi đền Mahabodhi là chốn linh thiêng, xây theo hình tứ giác cao 52m được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới. Ngôi chánh điện với pho tượng Phật mạ vàng uy nghiêm càng trở nên linh thiêng hơn trong niềm tin của hàng triệu tín đồ Phật tử đến lễ bái, dâng hoa, cầu nguyện… Có thể nói, Bodh Gaya đã trở thành một cái nôi của lịch sử văn hóa Phật giáo và các Phật tử đều ao ước được ít nhất một lần hành hương đến nơi này.

Sarnath - nơi đầu tiên đức Phật giảng pháp

Còn được biết đến với tên gọi vườn Lộc Uyển, Sarnath được xem là thánh địa của Phật giáo và là một trong những điểm hành hương không thể thiếu khi đến Varanasi. Theo ghi chép, sau khi đắc đạo dưới cây bồ đề, đức Phật đã thuyết giảng về quy luật tự nhiên của vạn vật cho năm vị tu sĩ khổ hạnh trong lần thuyết pháp đầu tiên. Ngài đã giác ngộ họ và Phật giáo bắt đầu từ đây được truyền bá rộng rãi. Đây cũng là trung tâm Phật giáo lớn nhất tồn tại hơn 1.500 năm sau ngày Phật nhập diệt và là nơi đức Phật trải qua mùa an cư kiết hạ đầu tiên.

Tứ động tâm là gì và tứ động tâm có ý nghĩa như thế nào: Còn được biết đến với tên gọi vườn Lộc Uyển, Sarnath được xem là thánh địa của Phật giáo và là một trong những điểm hành hương không thể thiếu khi đến Varanasi

Mặc dù bị tàn phá nhiều theo thời gian, nhưng Sarnath vẫn luôn tỏa sức hấp dẫn du khách muốn tìm về để tưởng nhớ đức Phật và giáo âm của ngài vẫn vang vọng bất diệt trong lòng người con Phật. Mỗi ngày, Sarnath đón hàng trăm lượt khách hành hương đến chiêm bái.

Kushinagar - nơi Đức Phật nhập niết bàn

Cũng như các thánh địa liên quan đến những biến cố của đức Phật, Kusinagara đã trở thành địa danh quan trọng để các Phật tử đến chiêm bái. Bởi đây chính là nơi đức Phật, sau 49 năm giáo hóa không mệt mỏi, đặt dấu chân lên khắp một vùng rộng lớn của lưu vực sông Hằng, ngài đã nhập vô dư y niết bàn. Đến với thánh địa này, khách hành hương thường chiêm bái những nơi thiêng liêng như: điện Mathakuar - nơi đức Phật thuyết bài pháp cuối cùng; chùa và tháp Đại bát Niết bàn - nơi đức Phật nhập diệt; tháp trà tỳ Angrachaya - nơi trà tỳ kim thân đức Phật; và tháp phân chia xá lợi Ramabhar, nơi làm lễ hỏa táng Đức Phật…

Tứ động tâm là gì và tứ động tâm có ý nghĩa như thế nào: Cũng như các thánh địa liên quan đến những biến cố của đức Phật, Kusinagara đã trở thành địa danh quan trọng để các Phật tử đến chiêm bái

Tứ động tâm là gì và tứ động tâm có ý nghĩa như thế nào

Như vậy, theo lời dạy của Đức Phật, những ai có đủ duyên lành hành hương chiêm bái, đảnh lễ Tứ động tâm thì được phước báo lớn. Đặc biệt, những vị hành giả nào trong và sau khi chiêm bái Thánh tích mà thành tựu được tâm tịnh tín, tức lòng tin kiên cố không lay chuyển, bất động vào Tam bảo cùng với tâm hoan hỷ, luôn vui vẻ và an lạc nhẹ nhàng, thì chắc chắn vị ấy sẽ được sanh vào các cõi lành. Đồng thời, nếu những vị ấy phát tâm cầu giải thoát, thì việc chiêm bái Tứ thánh tích sẽ trợ duyên cho các hành giả rất nhiều trong lộ trình tu tập, nhất là sự tinh tấn và nhiếp phục tâm.

Tứ động tâm là gì và tứ động tâm có ý nghĩa như thế nào: Ngày nay, tại các Thánh tích này, mỗi ngày có rất nhiều chư Tăng và Phật tử ở khắp nơi trên thế giới đến hành hương chiêm bái

Ngày nay, tại các Thánh tích này, mỗi ngày có rất nhiều chư Tăng và Phật tử ở khắp nơi trên thế giới đến hành hương chiêm bái. Mặc dù các Thánh tích Phật giáo tại Ấn đã theo thời gian trở nên hoang phế nhưng năng lượng tâm linh của Đức Phật và chư vị Thánh tăng ở những nơi ấy vẫn còn dào dạt, khách hành hương cảm nhận được sự hộ trì của Tam bảo rất rõ ràng. Đặc biệt, tại Thánh địa Bodhgaya (Bồ Ðề Ðạo Tràng) nơi Phật thành đạo dưới cội bồ đề, nhiều vị hành giả đã dừng chân khá lâu ở đây để miên mật dụng công tu tập. Theo kinh nghiệm riêng của họ, được tu tập ngay trên Thánh địa là một phước duyên, vì họ nhận được rất nhiều sức gia trì và hộ niệm của Đức Phật.

Nếu hội đủ duyên lành hành hương chiêm bái Tứ động tâm với tất cả sự khát ngưỡng của một cuộc hành trình tâm linh thì chắc chắn bạn sẽ gặt hái được nhiều phước báo. Chính sự chuyển hóa nội tâm sau cuộc hành hương sẽ làm thay đổi quan niệm sống, biết tỉnh thức trước tham ái, phiền não nên cải tạo được nghiệp lực. Một khi nghiệp nhân đã được thay đổi, chuyển hóa theo hướng thiện lành thì nghiệp quả sẽ tốt đẹp, viên mãn ngay trong đời này và những đời sau.

Tứ động tâm là gì và tứ động tâm có ý nghĩa như thế nào: Tại Thánh địa Bodhgaya (Bồ Ðề Ðạo Tràng) nơi Phật thành đạo dưới cội bồ đề, nhiều vị hành giả đã dừng chân khá lâu ở đây để miên mật dụng công tu tập

Điều cần thiết phải thành tựu trong lúc hành hương là ngoài việc thành tâm chiêm bái, đảnh lễ với hình thức bên ngoài thì trong tâm linh phải tiếp xúc và cảm nhận được sự gia trì và hộ niệm của Phật tổ. Một người hời hợt, chỉ chú trọng hình thức, tâm không chí thành, hành hương về đất Phật như một cuộc du ngoạn hay nghiên cứu lịch sử thì khó “động tâm” để thức tỉnh và chuyển hóa. Trong ý nghĩa đó, nếu chưa hội đủ duyên lành để thực hiện một chuyến hành hương về đất Phật, chiêm bái và đảnh lễ bốn Thánh tích thì chúng ta hãy hướng về Pháp thân. Pháp thân Phật có ở khắp nơi, chiêm bái và đảnh lễ Phật bằng tâm thanh tịnh của chính mình cũng giúp chúng ta thành tựu phước báo vô lượng và nhận được trọn vẹn sức gia hộ của chư Phật.

Tứ động tâm là gì và tứ động tâm có ý nghĩa như thế nào: Tứ động tâm, bốn thánh tích linh thiêng làm lay động lòng người

Tứ động tâm, bốn thánh tích linh thiêng làm lay động lòng người. Tận trong sâu thẳm của mỗi người con Phật ai cũng mong mỏi được ít nhất một lần trong đời chiêm ngưỡng và lễ bái bốn Phật tích, để tiếp nhận thêm niềm tin, sức sống và năng lượng yêu thương.

Cách đi đến Lumbini

Lumbini nằm thuộc bên nước Nepal, bên rìa phía Tây miền Trung của Nepal, gần sát bên thị trấn biên giới Sonauli của Ấn Độ. Việc đi đến nơi này cũng không hiện đại hay quá dễ dàng. Nơi di tích này cũng không thể tiếp nhận quá nhiều khách tham quan cùng một lúc. Hầu hết những người hành hương là người từ các nước Đông Nam Á, Nhật Bản và Tây Tạng, những người khách tham quan phương Tây cũng đến đây khá đều đặn.

Tứ động tâm là gì và tứ động tâm có ý nghĩa như thế nào: Lumbini nằm thuộc bên nước Nepal, bên rìa phía Tây miền Trung của Nepal, gần sát bên thị trấn biên giới Sonauli của Ấn Độ

Lumbini có một phi trường nhỏ mang tên Đức Phật Cồ-Đàm, là ‘Phi Trường Gautama Buddha’. Hãng hàng không ở đây cũng mang tên Đức Phật là ‘Buddha Air’ có nhiều chuyến bay trong ngày đi thủ đô Kathmandu và 9 tỉnh thành của Nepal, và 1 chuyến bay quốc tế từ Lumbini đến Lucknow, thành phố thủ đô của bang Uttar Pradesh của Ấn Độ.

Từ Việt Nam chúng ta cũng có thể đáp chuyến bay qua phi trường Tribhuvan Airport, thủ đô Kathmandu, Nepal và sau đó nối chuyến bay quốc nội từ Kathmandu đến Lumbini, dành cho những người hành hương muốn bắt đầu chuyến hành hương đến Lumbini rồi sau đó mới đi qua những thánh địa còn lại của Ấn Độ và như vậy chỉ cần xin Visa 1 lần vào Nepal và Ấn Độ, thay vì phải xin Visa 2 lần vào Ấn Độ nếu đi từ Ấn Độ qua Lumbini và quay về Ấn Độ nhập cảnh lần thứ hai. Nếu đi bằng máy bay vào Nepal, chúng ta có thể xin cấp Visa tại phi trường Nepal.

Tứ động tâm là gì và tứ động tâm có ý nghĩa như thế nào: Lumbini có một phi trường nhỏ mang tên Đức Phật Cồ-Đàm, là ‘Phi Trường Gautama Buddha’

Ngày nay, đa số các đoàn hành hương đều đi Lumbini từ Ấn Độ. Chúng ta có thể xin cấp Visa ở cửa khẩu Sonauli, Ấn Độ & Lumbini, Nepal. Từ biên giới, có một con đường tốt chạy đến Lumbini khoảng 20 km.

(Tuy nhiên, theo thỏa thuận giữa 2 nước Ấn Độ và Nepal, nếu bạn đã có visa vào Ấn Độ, khi thăm viếng Ấn Độ xong, bạn có thể từ Ấn Độ sang thăm Lumbini, Nepal trong vòng 3 ngày mà không cần phải xin visa Nepal. Do vậy, rất nhiều đoàn khách hành hương những vùng đất Phật thường khởi hành viếng những vùng đất ở Ấn Độ trước, rồi mới đến viếng Lumbini trong vài ngày).

Có khoảng 15 khách sạn tiêu chuẩn tốt và nhà khách yên tĩnh ở Lumbini xung quanh những di tích.

Ý nghĩa tôn giáo của Tứ động tâm

Sau khi đã tu tập chứng đắc 10 Pháp Hoàn Thiện (Paramis), tức 10 Ba-la-mật, trong bốn a-tăng-kỳ (asankheyya) và một trăm ngàn đại kiếp (kappa), vị Bồ-tát, hay Đức Phật Cồ-Đàm sau này, “thọ thai” vào bụng của Maya Devi, hoàng hậu của vua Suddhodana (Tịnh Phạn), người đứng đầu vương quốc cộng hòa Thích Ca (Sakyan), nằm ngang biên giới của Ấn Độ-Nepal ngày nay. Vào ngày Trăng Tròn của tháng Năm, năm 623 trước CN, Hoàng hậu Maya Devi đang trên đường từ kinh đô Kapilavatthu (thành Ca-tỳ-la-vệ) để đến Devadaha, quê cha mẹ của bà, để hạ sinh đứa con, theo phong tục truyền thống của xứ này.

Tứ động tâm là gì và tứ động tâm có ý nghĩa như thế nào: Nơi di tích này cũng không thể tiếp nhận quá nhiều khách tham quan cùng một lúc

Dọc đường, khi đi ngang qua Vườn Lumbini, một khu rừng Sala (Long Thọ) đang nở rộ những bông hoa. Đang chiêm ngưỡng phong cảnh cây, hoa tươi đẹp huy hoàng, hoàng hậu cảm thấy chuyển dạ rất nhanh để sinh thái tử. Hoàng hậu gọi những người hầu nữ che màn xung quanh. Một tay hoàng hậu nắm lấy cành cây Sala, bà hạ sinh thái tử trong tư thế đang đứng. Theo Majjhima Sutta No. 123 (Trung Bộ Kinh, kinh số 123), ngay sau khi Bồ-tát được sinh ra, Người bước 7 bước về hướng Bắc và tuyên bố về vị trí của mình trên thế gian như sau:

Aggo’ ham asmi lokassa – Ta là người đứng đầu trên thế gian.

Jetto’ ham asmi lokassa – Ta là người thượng đẳng nhất thế gian.

Setto’ ham asmi lokassa –Ta là người cao quý nhất thế gian.

Tứ động tâm là gì và tứ động tâm có ý nghĩa như thế nào: Hầu hết những người hành hương là người từ các nước Đông Nam Á, Nhật Bản và Tây Tạng, những người khách tham quan phương Tây cũng đến đây khá đều đặn

Ayam antima jati – Đây là lần tái sinh cuối cùng.

Natthi dani punabbhavo – Bây giờ không còn tái sinh nữa đối với ta!.

Ngay khi Bồ-tát được sinh ra, một luồng đại hào quang tỏa sáng bao trùm lên tất cả những hào quang của những vị trời, thần vừa xuất hiện, luồng hào quang chiếu sáng khắp nơi, kể cả những nơi tăm tối mà ánh sáng mặt trời, mặt trăng không thể chiếu sáng đến được. Mười ngàn thế giới rung chuyển và âm vang và rồi một luồng hào quang lớn chiếu sáng như để báo tin về sự đản sinh của Bồ-tát, vị Phật tương lai.

Là cái nôi của văn minh nhân loại là nơi khởi nguồn của Phật giáo, Ấn Độ nói chung và Tứ động tâm nói riêng luôn đón chào phật tử đến tham quan chiêm bái với lòng thành kính.

• Nam mô A Di Đà Phật là gì