Từ vai trò nhà quản lý trong các vụ Khaisilk, Asanzo, Sunhouse... đến mánh khoé tinh vi của doanh nghiệp

06:50 29/06/2019

Vụ việc như Asanzo, Khaisilk, Sunhouse… bị phát hiện hành vi gian dối hầu hết do người tiêu dùng, cơ quan báo chí phát hiện. Vậy cơ quan quản lý nhà nước ở đâu, lực lượng quản lý thị trường đang làm gì khi để doanh nghiệp qua mặt một cách dễ dàng?

tu-khaisilk-asanzo-den-sunhouse-dau-la-manh-khoe-cua-doanh-nghiep
Từ Khaisilk, Asanzo đến Sunhouse…, đâu là mánh khóe của doanh nghiệp? Ảnh minh họa

Vụ việc Khaisilk trà trộn khăn lụa hàng Trung Quốc và cài mác “Made in Vietnam” vẫn chưa được xử lý dứt điểm, lại đến nghi vấn Asanzo bán tivi Trung Quốc nhưng gắn mác hàng Việt Nam. Sunhouse - một thương hiệu lớn về đồ gia dụng tại Việt Nam cũng bị người tiêu dùng phát hiện bán nồi cơm điện Trung Quốc dán nhãn hàng Việt khiến dư luận hết sức bất bình và mất lòng tin vào thương hiệu Việt.

Từ những câu chuyện trên có thể thấy chuyện đánh tráo nguồn gốc xuất xứ hàng hóa diễn ra ngang nhiên, dễ dàng mà không bị phát hiện. Một điều đáng buồn hấu hết vụ việc doanh nghiệp sai phạm, gian dối nguồn gốc xuất xứ do người tiêu dùng, cơ quan báo chí phát hiện ra.

Vậy cơ quan quản lý nhà nước ở đâu, lực lượng quản lý thị trường đang làm gì?

Trách nhiệm cơ quan quản lý

Ông Vũ Vinh Phú, nguyên Chủ tịch Hiệp hội siêu thị Hà Nội đặt câu hỏi: Tại sao có nhiều cơ quan chức năng tham gia quản lý các sản phẩm hàng hóa từ khâu sản xuất, tới phân phối, lưu thông, vậy mà một doanh nghiệp như Khaisilk, Asanzo, Sunhouse vẫn có thể qua mặt được để lừa dối người tiêu dùng một cách trắng trợn như vậy?.

Theo ông Phú, một phần của câu chuyện này nằm ở trách nhiệm của nhà quản lý.

Chuyên gia kinh tế, TS. Lê Đăng Doanh cho rằng, cần phải nghiêm túc nhìn lại công tác quản lý thị trường cũng như hoạt động thanh kiểm tra doanh nghiệp của các cơ quan chức năng trong thời gian qua.

Lê Đăng Doanh nhìn nhận, những vụ việc này có dấu hiệu sai phạm khá nghiêm trọng, nhưng vấn đề là tại sao một doanh nghiệp hoạt động lâu như thế và trên quy mô lớn như vậy lại không bị phát hiện? Các cơ quan quản lý thị trường đã hoạt động như thế nào? Những doanh nghiệp này đã bị kiểm tra bao nhiêu lần mà ko bị phát hiện, phải để đến khi người tiêu dùng tố cáo cơ quan chức năng mới phát hiện ra?

Đề nghị làm rõ để vấn đề xuất xứ hàng hóa không chỉ dừng lại ở vấn đề nghi vấn, PGS.TS Bùi Thị An – nguyên đại biểu Quốc hội Khóa XII cho rằng, nếu có việc doanh nghiệp nhập nhèm hàng xuất xứ Trung Quốc và hàng Việt Nam cơ quan quản lý nhà nước cần vào cuộc, kiểm tra, làm rõ công bố dư luận.

“Ở đây, nếu doanh nghiệp sai, cố tình nhập nhèm phải kiểm tra xử lý nghiêm. Trong bối cảnh chúng ta đang xây dựng thương hiệu hàng hóa cho Việt Nam khi hội nhập. Hành vi gian dối, nhập hàng nước khác dán mác hàng Việt không khác gì hành vi phá hoại nền kinh tế”, PGS.TS Bùi Thị An nói.

tu-khaisilk-asanzo-den-sunhouse-dau-la-manh-khoe-cua-doanh-nghiep
Vụ việc như Asanzo, Khaisilk, Sunhouse… bị phát hiện hành vi gian dối hầu hết do người tiêu dùng, cơ quan báo chí phát hiện. 

Theo PGS.TS Bùi Thị An, khi xử lý doanh nghiệp phải xem xét, xử lý trách nhiệm cơ quan quản lý thị trường nơi doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh. “Vi phạm nếu có của doanh nghiệp không phải ngày một, ngày hai mà kèo dài, tại sao không phát hiện ra? Trách nhiệm cơ quan quản lý về thị trường cần phải được đặt ra”, PGS.TS Bùi Thị An nêu quan điểm.

Không đồng tính cách làm gian dối của doanh nghiệp bán hàng Trung Quốc “đội lốt” hàng Việt Nam. Ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho rằng, không phủ nhận thực tế là có một số doanh nghiệp làm ăn kiểu “treo đầu dê bán thịt không phải dê” bằng cách nhập nguyên chiếc rồi về tháo rời từng phần linh kiện về để lắp ráp tại Việt Nam, dán mác hàng Việt Nam chất lượng cao, xuất xứ tại Việt Nam, thậm chí đề nghị cấp giấy chứng nhận xuất xứ để xuất khẩu sang các thị trường khác.

“Đó là cách họ đánh vào tâm lý ủng hộ hàng Việt Nam của người dân, vi phạm đạo đức kinh doanh. Điều 10 Luật bảo vệ người tiêu dùng đã quy định cung cấp sai thông tin, làm người dùng nhầm lẫn là hành vi vi phạm.

Nhưng ai sai thì phê phán, việc gì sai thì lên án, chúng ta không đánh đồng tất cả.

Điều quan trọng nhất bây giờ là cơ quan chức năng phải đẩy mạnh kiểm tra, rà soát, xử lý hành vi vi phạm, bảo vệ doanh nghiệp làm ăn chân chính, thúc đẩy môi trường kinh doanh lành mạnh, tạo công bằng cho tất cả các doanh nghiệp, doanh nhân” - Ông Hoàng Quang Phòng nói.

Mánh khóe doanh nghiệp

Nói về mánh khóe doanh nghiệp Việt Nam trong câu chuyện gian dối xuất xứ hàng hóa, trả lời báo chí, CEO Vinalink Hà Anh Tuấn cho biết, khoảng 90% sản phẩm hàng hóa tại Việt Nam có xuất xứ Trung Quốc . Không chỉ hàng tiêu dùng, hầu hết dây chuyền, máy móc tại Việt Nam cũng đều từ nước này.

Câu chuyện xuất xứ Trung Quốc không có gì lạ và chúng ta phải thừa nhận. Vì nền sản xuất của chúng ta còn thiếu và yếu, chi phí giá thành cao, giá bán cao. Trong khi đó, hàng Trung Quốc “thượng vàng hạ cám”, giá nào cũng có, đáp ứng được nhu cầu mọi lĩnh vực từ sản xuất đến tiêu dùng, ở hầu hết phân khúc.

tu-khaisilk-asanzo-den-sunhouse-dau-la-manh-khoe-cua-doanh-nghiep
Ảnh minh họa

Theo ông Hà Anh Tuấn các doanh nghiệp Việt Nam thường tìm mọi cách hạ giá tối đa sản phẩm, do đó hàng Trung Quốc đến tay người tiêu dùng Việt Nam, một tỷ lệ lớn là chất lượng kém. Vậy nên, vấn đề là sự lựa chọn của các doanh nghiệp, thương nhân Việt Nam chứ không phải “lỗi” do nhà sản xuất Trung Quốc như phần lớn người tiêu dùng vẫn “ác cảm” lâu nay.

Cũng theo ông Tuấn, một doanh nghiệp Việt Nam, khi bắt tay kinh doanh xe đạp điện chẳng hạn, sẽ có hai cách để “làm ăn”. Cách thứ nhất, sẽ lựa chọn một mẫu xe “vừa mắt” đã và đang phân phối tại thị trường Trung Quốc rồi đàm phán nhập nguyên chiếc. Tuy nhiên, để có thể cạnh tranh và tối đa hóa lợi nhuận, doanh nghiệp sẽ phải “mặc cả” với đối tác Trung Quốc, mức giá chỉ bằng một nửa so với mức giá họ đang bán. Giá giảm, đương nhiên chất lượng phải giảm! Nhà sản xuất Trung Quốc giỏi ở chỗ đó, giá nào họ cũng làm được.

Cách thứ hai là đặt hàng đối tác sản xuất sản phẩm mang thương hiệu riêng do mình đặt ra, rồi truyền thông cho thương hiệu đó. Sau một thời gian đặt hàng nguyên chiếc, doanh nghiệp có thể tự sản xuất những sản phẩm đơn giản như xoong, chảo. Còn những sản phẩm có “dính” đến điện tử như: Máy lạnh, điều hòa, máy xay sinh tố… thường thì họ vẫn đặt hàng phần lớn linh, phụ kiện, chỉ sản xuất một vài bộ phận đơn giản còn lại và “biến” nó thành sản phẩm, thương hiệu của Việt Nam.

Một chiêu trò khác mà doanh nghiệp thường sử dụng là thành lập công ty, đăng ký thương hiệu, bản quyền ở nước ngoài, như Hàn Quốc chẳng hạn, rồi liên doanh hoặc có hợp đồng nhượng quyền thương hiệu cho doanh nghiệp Việt Nam. Và sản phẩm của doanh nghiệp này có thể “đàng hoàng” xuất hiện là của thương hiệu Hàn Quốc!

Tiếp theo là thuê doanh nghiệp, chuyên gia nước ngoài (thường là các nước có tên tuổi về công nghệ như: Nhật Bản, Đức, Australia…) quản lý, giám sát, xây dựng quy trình ISO… Như vậy, khi truyền thông có thể gọi là công nghệ Nhật Bản, hay công nghệ Đức.

Do vậy, đã không ít sản phẩm của những doanh nghiệp kiểu này tung ra thị trường có tới 4 quốc gia xuất hiện trong nhãn hàng hóa: Thương hiệu Hàn Quốc, công nghệ Nhật Bản, xuất xứ Trung Quốc, sản xuất tại Việt Nam... Tuy nhiên, chữ xuất xứ Trung Quốc thường có cỡ bé tí, thậm chí dán ở đáy sản phẩm, trong khi tên những quốc gia hoành tráng kia được in to, rõ ràng, nổi bật và dán ở vị trí dễ nhìn nhất.

 

Luật sư: 'Danh hài Trường Giang bị liên đới trách nhiệm nếu Asanzo vi phạm'

Theo luật sư, trong trường hợp Asanzo bị cơ quan chức năng kết luận có sai phạm "nhập hàng Trung Quốc dán mác Việt Nam", thì với cương vị đại sứ thương hiệu danh hài Trường Giang cũng có phần liên đới trách nhiệm.

 

Sunhouse lên tiếng về sản phẩm thương hiệu Việt Nam nhưng xuất xứ Trung Quốc và được Hàn Quốc kiểm định

Sunhouse đã phát đi thông cáo về việc sản phẩm được quảng cáo là thương hiệu Việt Nam, chuyên gia Hàn Quốc kiểm định nhưng lại có xuất xứ từ Trung Quốc đang khiến dư luận hoang mang.

 

Nhà máy Sunhouse từng bị người dân tố gây ô nhiễm môi trường?

Nhà máy sản xuất của Sunhouse tại Quốc Oai (Hà Nội) bị người dân phản ánh xả nước thải, khói gây ô nhiễm môi trường. Trong khi đó, trả lời báo chí, đại diện Sunhouse cho hay, hồ sơ nhà máy sản xuất của doanh nghiệp này tại Quốc Oai được đơn vị nộp để gửi đi chứng nhận DN đạt danh hiệu Hàng Việt Nam chất lượng cao (HVNCLC).

Tin khác