Từ việc lãi suất cho vay 700%/năm có nên đặt trần lãi suất?

09:52 02/10/2018

Lãi suất cho vay trực tuyến với lãi suất cho vay 700%/năm đặt ra câu hỏi có nên có nên ap đặt trần lãi suất cho vay để hạn chế tín dụng đen?

tu-viec-lai-suat-cho-vay-700nam-co-nen-dat-tran-lai-suat-tai-hop-bao-chinh-phu-thuong-ky-thang-92018-vao-chieu-110-tra-loi-cau-hoi-bao-gioi-ve-van-de-lai-suat-cho-vay-truc-tuyen-ba-nguyen-thi
Từ việc lãi suất cho vay 700%/năm có nên đặt trần lãi suất?  Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9/2018 vào chiều 1/10, trả lời câu hỏi bao giới về vấn đề lãi suất cho vay trực tuyến, bà Nguyễn Thị. Ảnh minh họa

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9/2018 vào chiều 1/10, trả lời câu hỏi bao giới về vấn đề lãi suất cho vay trực tuyến, bà Nguyễn Thị Hồng - Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) biết, theo quy định, NHNN quản lý các hoạt động tín dụng của tổ chức tín dụng. Tuy tín dụng đen không thuộc quản lý NHNN.

Tuy nhiên, tình trạng tín dụng đen trực tiếp gây ảnh hưởng đến trật tự an toàn xã hội, vi phạm pháp luật. NHNN thời gian qua cũng tích cực phối hợp rà soát tình trạng này.

Theo Phó Thống đốc, NHNN đã kiến nghị lên Chính phủ để cùng các Bộ ban ngành quản lý chung hoạt động tín dụng để hạn chế tín dụng đen tràn lan.

Trước đó, báo chí phản ánh về tình trạng “nở rộ” cho vay trực tuyến với lãi suất lên tới 700%/năm. Ngoài việc lãi suất “cắt cổ”, các thủ tục vay trực tuyến cũng tương đối giống việc vay nặng lãi bên ngoài khi khách hàng cũng phải để lại số điện thoại đồng nghiệp, người thân để bên cho vay gọi điện xác nhận.

Trường hợp không liên lạc được với người vay, đây sẽ là những số điện thoại bị nhắc tới để đòi nợ. Thậm chí, toàn bộ thông tin cá nhân, số tài khoản ngân hàng, số chứng minh nhân dân, địa chỉ… của người đi vay cũng sẽ bị bên cho vay nắm giữ.

Theo ông Phạm Xuân Hòe, Phó Viện trưởng Viện chiến lược ngân hàng, thực chất hoạt động vay online hay vay trực tuyến là cho vay ngang hàng (Peer to Peer – P2P).

Hình thức P2P này đã xuất hiện tại Việt Nam từ lâu khi hai người cho nhau vay trực tiếp, nhưng bây giờ là 2 người kết nối với nhau qua một sàn ảo, số hóa hoạt động tài chính đó lên.

Ông Hòe cho biết, hiện có 2 loại hình doanh nghiệp cung cấp sàn cho vay ngân hàng. Một là chỉ cung ứng sàn, phần mềm giao dịch, phần xếp hạng tín nhiệm của người vay và gửi tới bên cho vay. Nếu được kết nối, 2 bên sẽ thỏa thuận trực tiếp với nhau về lãi suất, còn công ty chỉ ở giữa và hưởng phí giao dịch, thường là 1,5%.

“Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp lợi dụng cơ chế này rồi lách thêm nhiều loại phí dịch vụ từ đó đẩy chi phí khoản vay như báo chí nói lên tới 720%/năm. Còn xét về lãi suất, các bên sẽ thỏa thuận làm sao cho dưới 20%/năm để không vi phạm Bộ Luật dân sự năm 2015”, Zing.vn dẫn lời ông Hòe.

Bộ luật Dân sự 2015 một mặt quy định lãi suất tối đa cho các giao dịch dân sự thông thường ở mức 20%/năm, mặt khác không áp các quy định cứng về trần lãi suất cho vay của các tổ chức tín dụng (TCTD). Theo đó, thông tư 39 và 43/2016/TT-NHNN cho phép các TCTD và người vay vốn được tự do thỏa thuận lãi suất cho vay theo cung - cầu vốn vay của thị trường.

Câu hỏi được đặt ra là hình thức cho vay nặng lãi trong tín dụng tiêu dùng hiện nay có tác động tiêu cực đến nền kinh tế và cần phải loại hình thức này bỏ hay không. Vấn đề thứ hai là nếu làm như vậy, nó có thể khiến một nhóm đối tượng có mức độ rủi ro tín dụng cao không thể tiếp cận vốn vay từ hệ thống các TCTD và buộc phải tìm đến các hình thức tín dụng đen phi chính thức hay không.

Trước khi đi vào hai vấn đề nêu trên, cần phân biệt sự khác nhau giữa tính chất của trần lãi suất khi áp dụng với mục đích điều tiết mặt bằng lãi suất nói chung và mục đích chống cho vay nặng lãi. Việc áp trần để tạo lập mặt bằng lãi suất thường là công cụ thuộc chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương, đơn thuần mang tính chất điều hành kinh tế và không được áp dụng rộng rãi ở các quốc gia có thị trường tài chính phát triển.

Điểm khác biệt chính là ở độ cao của trần lãi suất. Với mục đích điều tiết và tạo lập mặt bằng lãi suất, mức trần áp dụng thường sẽ ở mức thấp hơn mức lãi suất thị trường của phần lớn các hợp đồng tín dụng, do đó có tác động lớn đến cung - cầu vốn vay. Ngược lại, với mục đích chống cho vay nặng lãi, mức trần thường cao hơn và ít tác động đến mức lãi suất trung bình thị trường.



Tin khác