An ninh Hình sự
15/11/2017 15:55Phạt 1,12 triệu USD vì livestream phim lên Facebook
Những bộ phim mới ra mắt luôn thu hút được sự chú ý của khán giả, bên cạnh những người đến thưởng thức phim, thì điều đáng buồn đã và đang xảy ra chính là có một bộ phận người xem vào rạp chỉ trực chờ để quay lén lại nội dung.
Vậy nên, thời buổi này chỉ cần một chiếc smartphone có camera và kết nối 3G là khán giả có thể "bê" ngay một bộ phim là công sức của biết bao con người ra ngoài theo cách rất nhẹ nhàng, đơn giản.
Trong khi hiện nay ở tất cả các cụm rạp đều quy định rõ người xem không được quay phim, chụp ảnh trong phòng chiếu. Thông báo này được phát đi phát lại nhiều lần trước khi phim được chiếu, không những thế nhân viên rạp còn đi nhắc nhở tận nơi, vậy nên không thể đổ thừa cho vô tình, không biết và yếu tố quan trọng nhất chính là ý thức của người xem phim.
Mới đây nhất bộ phim "Cô Ba Sài Gòn" đã nhanh chóng gây sốt tại các phòng vé ngay khi vừa ra mắt. Người hâm mộ đều mong ngóng nội dung cũng như dàn diễn viên trong bộ phim bom tấn lần này của Ngô Thanh Vân. Thế nhưng ra rạp chưa lâu, "Cô Ba Sài Gòn" đã xuất hiện ngay bản quay lén khi bị livestream trái phép trên một trang phim.
Nhà sản xuất phim Ngô Thanh Vân đã rất bức xúc, "đả nữ" viết trên trang cá nhân của mình rằng: "Tôi cảm thấy thật bất lực trước ý thức của những người trẻ xem phim. Tôi đang khóc cho thành quả lao động của ê-kíp mình. Tôi thật sự nản các bạn à. Nó như cái tát vào mặt để tôi tỉnh lại.
Làm phim đã khó, thị trường phim thì gian nan. Đến với khán giả còn phải đối mặt với những người vô ý thức livestream như vậy. Mong hãy giúp report trang phim để những người giết phim Việt như thế này biến mất trên cõi đời này. Có lẽ đây sẽ là phim cuối cùng tôi sản xuất. Tôi quá thất vọng".
Chỉ vì hành động nhỏ của khán giả vô ý thức mà các nhà làm phim, nhà phát hành đã phải tổn thất rất lớn. Như đối với bộ phim "Cô Ba Sài Gòn", nếu tính ở mức trung bình khoảng có 5.700 người đã xem livestream này trong suốt 1 giờ đồng hồ, với mức giá vé trung bình của phim chiếu rạp hiện nay ở mức 60.000 đồng thì thiệt hại của phim sẽ là hơn 342 triệu đồng.
Trước đó, phim "Tấm cám: Chuyện chưa kể" của Ngô Thanh Vân cũng từng bị quay lén trong rạp ngay trong thời điểm vừa phát sóng. Nhưng ngay sau đó rạp phim đã kịp thời phát hiện và mời bạn nữ đã quay lén ra ngoài làm việc, đồng thời yêu cầu gỡ bỏ đoạn video và lập biên bản xử lý tại cụm rạp nếu không sẽ nhờ sự can thiệp của các cơ quan chức năng.
Cũng cách đây không lâu, bộ phim "Em chưa 18" của đạo diễn Lê Thanh Sơn và Charlie Nguyễn đã gây sốt tại các cụm rạp trên toàn quốc không chỉ ở khâu kịch bản hấp dẫn mà còn nhờ chọn được diễn viên mới mẻ và phù hợp. Bộ phim nhanh chóng được người hâm mộ săn đón trên mạng xã hội. Nhưng ngay sau đó ê-kíp cũng rơi vào tình huống dở khóc dở cười khi phát hiện ra bản quay lén do một cô gái đã livestream về cho gia đình và bạn bè cùng xem.
Các nhà làm phim "Lô tô", "Em là bà nội của anh", "Gái già lắm chiêu", "Chạy đi rồi tính", "Kong đảo đầu lâu"... cũng đều "ruột đau như cắt" khi thành quả lao động của mình bị quay lén và chia sẻ tràn lan khắp mạng xã hội. Họ đã bỏ ra hàng chục tỉ đồng, bao nhiêu tâm sức để sản xuất ra một bộ phim và nếu cứ bị quay lén như vậy không chỉ tổn thất tiền bạc mà còn tình cảm, tinh thần nữa.
Diễn viên Midu từng giận dữ khi bộ phim "4 năm 2 chàng 1 tình yêu" bị quay lén, lập tức cô viết trên trang cá nhân của mình rằng: "Mỗi bộ phim là tâm huyết và công sức của cả nhà sản xuất và ekip phim nên mỗi khán giả đến rạp hãy là một khán giả văn minh để nền điện ảnh nước nhà ngày càng phát triển. Mong rằng khán giả sẽ ra rạp ủng hộ phim Việt và đừng để những cá nhân quay lén, chụp lén phát tán phim làm ảnh hưởng nhà sản xuất nhé".
Thực tế cho thấy rằng, tình trạng quay lén phim diễn ra hết sức phổ biến và nó nhanh chóng trở thành một vấn nạn đáng báo động. Phim vừa ra rạp, khán giả đã ngay lập tức tìm kiếm được "bản cam" trên mạng xã hội để thưởng thức tại nhà, mặc dù hình ảnh mờ mờ, giật lắc nhưng sẽ khỏi mất tiền mua vé và mất công đến rạp.
Ở Việt Nam, có đến 40% các bộ phim chiếu rạp bị phát tán ngay khi công chiếu. Hành vi này ảnh hưởng mạnh đến doanh thu và có thể khiến đơn vị phát hành hay bản thân rạp chiếu bị phạt nặng vì vấn đề bản quyền.
Không chỉ riêng phim Việt mà hàng loạt bom tấn nước ngoài cũng từng bị quay lén dẫn đến thiệt hại nặng nề cho nhà sản xuất.
Năm 2012, Anton Vickerman, trưởng điều hành trang web Surfthechannel.com ở Anh, đã bị phạt hơn 93.000 USD và chịu án bốn năm tù giam vì phân phối bất hợp pháp phim ảnh và chương trình truyền hình.
Năm 2014, Philip Danks (Mỹ) bị kết án 33 tháng phạt tù khi quay lén bộ phim "Fast & Furious 6" tại rạp rồi phát tán. Bộ phim được hơn 700.000 lượt tải về và theo lời khai của Danks thì anh ta đã rao bán trên facebook giá 2,5 USD cho mỗi DVD copy bộ phim, thu được hơn 1.600 USD.
Hãng phát hành "Fast & Furious 6" là Universal Pictures cho biết rằng mức thiệt hại họ phải chịu là 3,8 triệu USD khi Danks tung phim này lên mạng. Không những thế, một người đàn ông khác là Michael Bell cũng bị phạt 120 giờ lao động công ích do liên quan đến vụ vi phạm bản quyền này vì đã giúp Danks trong quá trình đăng tải bộ phim lên mạng.
Trước đó ở Mỹ, cô gái Jhannet Sejas khi đi xem phim Transformers nhân sinh nhật của mình đã livestream đoạn phim khoảng 20 giây trên Facebook và bị phạt 2.500 USD cùng mức án một năm tù giam.
Dường như chúng ta có thể thấy rằng vi phạm ở nước ngoài sẽ bị phạt rất nặng. Tòa án liên bang California (Mỹ) tháng 9/2016 từng tuyên phạt William Kyle Morarity (31 tuổi), sinh sống tại Lancaster, bang California số tiền 1,12 triệu USD cùng án 8 tháng quản thúc tại nhà riêng, 24 tháng thử thách vì tung phim "The Revenant" (Người về từ cõi chết) và "The Peanuts Movie" (Snoopy) trái phép lên mạng vào năm 2015. Hơn 1 triệu người tải về 2 bộ phim trên đã khiến Hãng 20th Century Fox thiệt hại trên 1 triệu USD.
Mặc dù hiện tại đã ra nhiều luật, tổ chức bảo vệ bản quyền tác phẩm nghệ thuật, bảo vệ quyền nghệ sĩ nhưng vấn nạn vi phạm bản quyền vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại, thậm chí ngày càng phức tạp. Đã đến lúc cần xử thật nặng những hành vi quay lén phim chiếu rạp hay thông điệp nói không với quay lén phim chiếu rạp mà nhà sản xuất Ngô Thanh Vân đưa ra sau sự cố của "Cô Ba Sài Gòn".
Người quay lén có thể nghĩ đơn giản quay để câu view, câu like, nhưng chỉ vì vài phút lén lút giơ máy trong rạp mà họ đã "đạp đổ công sức" của biết bao nhiêu người. Vậy nên hãy là một khán giả thông minh và sáng suốt khi vào rạp nhé!
Theo Điều 27 Nghị định 131/2013/NĐ - CP về xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, người thực hiện hành vi sao chép bản ghi âm, ghi hình mà không được phép của chủ sở hữu, nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình sẽ bị phạt tiền từ 15-35 triệu đồng.
Ngoài ra, cá nhân vi phạm còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc dỡ bỏ bản sao bản ghi âm, ghi hình dưới hình thức điện tử, trên internet và kĩ thuật số hoặc buộc tiêu hủy tang vật vi phạm đối với hành vi xâm phạm quyền sao chép, ghi âm ghi hình.
Nếu đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm, người có hành vi vi phạm còn có thể bị xử lí hình sự. Điều 225 Bộ luật Hình sự năm 2015 nêu rõ, người nào không được phép của chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan mà cố ý sao chép tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình. Phân phối đến công chúng bản sao tác phẩm, bản sao bản ghi âm, bản sao bản ghi hình xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan đang được bảo hộ tại Việt Nam, thu lợi bất chính từ 50 - dưới 300 triệu đồng, hoặc gây thiệt hại cho chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan từ 100 - dưới 500 triệu đồng hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 100 - dưới 500 triệu đồng thì bị phạt tiền từ 50 -300 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm.
