Tục nhịn ăn tháng Ramadan của người hồi giáo

Tục nhịn ăn tháng Ramadan của người hồi giáo là nghi thức không thể bỏ qua của những người theo đạo Hồi thậm chí nếu bạn lấy một người theo đạo này bạn cũng phải tuân thủ tục đó cho đến khi bạn về với Chúa.

Tục nhịn ăn tháng Ramadan của người hồi giáo khiến nhiều người không theo đạo này thấy tò mò, Ramadan là gì và tại sao lại phải nhịn ăn trong tháng đó.

Ramadan là gì?

Ramadan là tên gọi tháng thứ 9 của âm lịch Ả Rập. Tháng Ramadan theo dương lịch thay đổi từng năm, không có ngày thống nhất.

Nhiều người gọi Ramadan một cách đơn giản là "tháng nhịn ăn" hoặc "tháng ăn chay", nhưng cả hai cách gọi đó đều không đúng, bởi vì các tín đồ chẳng ăn chay hoàn toàn, cũng không nhịn ăn hoàn toàn. Tên gọi tháng Ramadan là chính xác.

Trong suốt một tháng lễ này, tất cả các tín đồ đạo Hồi đều thực hiện nghiêm túc quy định: không ăn, không uống, không hút thuốc... nghĩa là không được đưa bất kể thứ gì vào miệng (kể cả không sinh hoạt tình dục), nhưng chỉ áp dụng vào ban ngày – cụ thể là từ lúc mặt trời mọc đến khi mặt trời lặn mà thôi.

Tục nhịn ăn tháng Ramadan của người hồi giáo: Ramadan là tên gọi tháng thứ 9 của âm lịch Ả Rập

Luật của đạo cũng quy định rõ: Cho những người đang ốm, phụ nữ có thai, trẻ em dưới 5 tuổi và những người đang đi du lịch ở nước ngoài mà nước này không lấy đạo Hồi làm quốc giáo, được miễn trừ.

Tại một số quốc gia theo đạo Hồi còn có quy định: Đối với học sinh nhỏ tuổi, binh lính và công nhân lao động nặng thì không phải nhịn. Khi chấm dứt tháng chay, người Hồi giáo có lễ Eid al-Fitr.

Ramadan mang một ý nghĩa rất thiêng liêng đối với người Hồi giáo, đối với họ nghi thức chuẩn bị cho tháng Ramadan rất trang trọng, thậm chí nó còn trở thành "chiến dịch truyền thông".

Khi chuẩn bị bước vào tháng Ramadan, báo chí các nước Ả Rập cũng như các nước theo đạo Hồi, đều có những bài viết nói rõ ý nghĩa của từng quy định nói trên. Thứ nhất, nhịn ăn uống là để có sự thông cảm với những người nghèo đói, những đồng đạo còn chưa đủ ăn, đủ mặc.

Thứ hai, hành động này nhằm luyện cho con người một sự tiết chế, chống những cám dỗ vật chất, để tạo thuận lợi cho việc sau này lên thiên đàng. Về điểm này, đây là có một sự rèn luyện rất kiên cường. Tại các nước Ả Rập, nước nào cũng có sa mạc; và thời tiết của xứ sa mạc thì nóng, khô... Nhưng suốt một ngày trong tháng Ramadan, không ai được động đến một giọt nước.

Tục nhịn ăn tháng Ramadan của người hồi giáo: Tháng Ramadan theo dương lịch thay đổi từng năm, không có ngày thống nhất

Các ngày trong tháng Ramadan được phân ra theo mức độ như sau: từ 1-10 Ramadan được coi là những ngày cầu nguyện để được "sự nhân từ của Allah" (God's Mercy), từ 11-20 Ramadan được coi là những ngày "Allah xoá tội" (God's Forgiveness), từ 20-30 Ramadan được coi là những ngày cầu nguyện để "tránh phải xuống Địa Ngục" (Salvation from Hellfire).

Các nước Hồi giáo đều là "xứ sở uống trà" nhưng đến các cơ quan làm việc trong tháng Ramadan, thì sẽ không có trà, thậm chí không có cả nước lọc.

Mỗi buổi chiều trong suốt cả tháng Ramadan này, ở các phường trong thủ đô và các thành phố lớn, đều tổ chức những bữa ăn từ thiện. Bàn ghế được kê thành từng dãy tại vườn hoa hoặc những vỉa hè rộng. Khoảng 17 giờ, những người nghèo mang theo cả con cái đến những tụ điểm này, ngồi vào bàn một cách rất trật tự. Mặc dù đã nhịn ăn, nhịn uống cả ngày, trước mặt lại là những hộp thức ăn đang tỏa mùi thơm và những ly nước lạnh rót sẵn, nhưng không một ai động đến, có người còn lẩm nhẩm đọc kinh Coran. Chỉ đến khi tiếng loa từ các giáo đường vang lên, đọc xong câu nguyện: "Không có thần linh nào xứng đáng để được tôn thờ ngoài Thượng Đế (Allah), và Muhammad là Thiên sứ của Ngài", mọi người mới bắt đầu ăn uống. Các gia đình khá giả thì tổ chức ăn ở nhà một cách linh đình. Sau khi ăn uống, mọi người đi chơi, hoặc ra vườn hoa ngồi nói chuyện râm ran. Phải thật khuya, mọi người mới về nhà nằm nghỉ. Khoảng 2 giờ - 3 giờ sáng, mỗi phố lại có một người mang một cái trống nhỏ, tiếng rất đanh, vừa đi thong thả vừa đánh theo nhịp ngũ liên, vừa hô to để đánh thức mọi người dậy lo nấu nướng, kịp ăn uống trước khi mặt trời mọc để sang một ngày nhịn mới.

Tục nhịn ăn tháng Ramadan của người hồi giáo: Một thống kê của nhà nước Ai Cập cho biết trong tháng Ramadan, lượng thực phẩm tiêu thụ trong dân thường gấp 2 hoặc 2,5 lần các tháng khác trong năm

Một thống kê của nhà nước Ai Cập cho biết trong tháng Ramadan, lượng thực phẩm tiêu thụ trong dân thường gấp 2 hoặc 2,5 lần các tháng khác trong năm. Tháng Ramadan là một trong năm tín điều bắt buộc của những người theo đạo Hồi. Đây là tín điều thứ tư, có nội dung là Phải thực hiện những quy định trong 30 ngày của tháng Ramadan.

Trong tháng Ramadan người ta ăn gì?

Trong tiềm thức của người theo đạo Hồi họ tin rằng nhà tiên tri Mohammed đã nhận được phần cuối của cuốn Khải Huyền từ Thượng đế và nó trở thành kinh Koran. Sự kiện này xảy ra vào tháng thứ 9 của lịch Hồi, vì thế các tín đồ cho rằng tháng đó rất linh thiêng, và tháng có tên là Ramadan. Với người Hồi giáo, đây là thời điểm để để sám hối và thanh tẩy tâm hồn.

Swam (nhịn ăn) là một trong năm trụ cột của đạo Hồi, được viết trong các văn bản Hồi giáo như một nghĩa vụ mà họ phải theo. Ngoài ra, trong tháng Ramadan, họ còn phải thực hiện các việc khác như cầu nguyện, làm từ thiện và hành hương đến thánh địa Mecca ở Arab Saudi.

Tục nhịn ăn tháng Ramadan của người hồi giáo: Swam (nhịn ăn) là một trong năm trụ cột của đạo Hồi, được viết trong các văn bản Hồi giáo như một nghĩa vụ mà họ phải theo

Suốt một tháng lễ này, tất cả tín đồ đạo Hồi đều thực hiện nghiêm túc quy định không ăn, không hút thuốc, không sinh hoạt tình dục trong khoảng thời gian giữa lúc mặt trời mọc và lặn.

Tuy nhiên có những người không buộc phải nhịn. Người đang ốm, phụ nữ có thai, cho con bú và trẻ em dưới 5 tuổi được miễn trừ. Ngoài ra, những ai đang đi du lịch ở nước ngoài mà ở đó không lấy đạo Hồi làm quốc giáo cũng không cần nhịn ăn.

Tuỳ thuộc vào múi giờ mà tín đồ Hồi giáo ở các nơi nhịn ăn theo thời điểm khác nhau. Tại London, nhiều người sử dụng thời gian biểu dựa vào lúc mặt trời mọc và lặn. Còn ở một số nơi khác, thời điểm nhịn ăn bắt đầu khi họ ngủ dậy.

Khi mặt trời lặn, một bữa ăn được gọi "iftar" sẽ kết thúc quá trình chay tịnh trong ngày. Đây là một bữa tiệc đa dạng, gồm các loại đồ ăn với số lượng lớn để cung cấp năng lượng cho các tín đồ.

Tục nhịn ăn tháng Ramadan của người hồi giáo: Khi mặt trời lặn, một bữa ăn được gọi "iftar" sẽ kết thúc quá trình chay tịnh trong ngày

Truyền thống Ramadan cũng chú trọng khái niệm “sadaqah”- tình nguyện và giúp đỡ những người nghèo khổ, được thực hiện bằng cách làm từ thiện hay thiết thực hơn là dọn rác. Với người Chăm Islam ở An Giang, nhiều gia đình giàu có còn chuẩn bị các suất ăn miễn phí để tặng người nghèo hay bất kỳ ai muốn ăn vào tháng Ramadan.

Tục nhịn ăn tháng Ramadan của người hồi giáo: Người Hồi giáo kiêng ăn từ hừng đông cho đến hoàng hôn trong tháng Ramadan

Tại Việt Nam cũng có một bộ phận nhỏ những người theo đạo Hồi, có những trường hợp lấy chồng hoặc vợ theo đạo Hồi và bắt buộc họ cũng phải học theo những nghi lễ, tục lệ của người Hồi giáo. Không ít người đã tỏ ra sốc khi vào tháng Ramadan họ phải nhịn ăn theo đúng tục lệ.

Tục nhịn ăn tháng Ramadan của người hồi giáo: Theo đạo Hồi phải học các nghi lễ của người hồi giáo

Chia sẻ về những ngày tập quen với những nghi lễ của người theo đạo Hồi, cô gái chia sẻ: "Nếu như lần nhịn ăn đầu tiên khiến tôi xây xẩm mặt mày vì đói, khát, người lờ đờ vì mất ngủ, đếm từng phút từng giờ qua đi thì đến nay, sau 6 lần như thế tôi đã dần thích nghi.

Tôi là P.T.Thảo (32 tuổi) đang sống ở thủ đô Male thuộc Maldives lấy chồng người Maldives và đã theo đạo hồi được 6 năm. Cũng giống như đạo Thiên Chúa Giáo, cô gái nào có người yêu theo đạo Hồi mà muốn lấy làm chồng thì mình cũng phải theo đạo Hồi mới được chấp thuận".

Thử thách đầu tiên mà các cô gái lấy chồng theo đạo Hồi phải trải qua đó là vượt qua tập tục nhịn ăn một tháng mỗi năm mà thôi. Cô gái kể: "Tôi còn nhớ, lúc đó, tôi chỉ học giáo lý ở nhà và sau đó đến một trung tâm tôn giáo của đạo Hồi để phỏng vấn, Người ta biết mình là người nước ngoài nên cũng chỉ hỏi vài câu cơ bản, vậy là tôi có bằng chứng nhận một cách dễ dàng.

Mọi thứ đối với tôi thật nhẹ nhàng, thoải mái. Tuy nhiên, chỉ đến khi thực hiện tập tục nhịn ăn một tháng theo quy định của người đạo Hồi thì tôi mới thật sự sốc. Đó là tháng nhịn ăn có tên Ramadan.

Tháng này được tính theo chu kỳ của trăng, thường là do Saudi tuyên bố, nó rơi vào các tháng 6,7, 8, 9… nhưng tháng Ramadan của năm sau cách năm trước khoảng 1 tuần.

Theo đó, từ lúc mặt trời mọc đến khi mặt trời lặn, con người không được ăn hay uống bất cứ thứ gì, có nghĩa là nhịn ăn, uống trong suốt mười mấy tiếng đồng hồ. 

Tục nhịn ăn tháng Ramadan của người hồi giáo: Từ lúc mặt trời mọc đến khi mặt trời lặn, con người không được ăn hay uống bất cứ thứ gì, có nghĩa là nhịn ăn, uống trong suốt mười mấy tiếng đồng hồ

Theo đó, từ lúc mặt trời mọc đến khi mặt trời lặn, con người không được ăn hay uống bất cứ thứ gì, có nghĩa là nhịn ăn, uống trong suốt mười mấy tiếng đồng hồ. Chỉ được ăn và ngủ lúc mặt trời lặn. Quy định rất nghiêm khắc, cảnh sát sẽ bắt nếu phạt hiện ai đang ăn hoặc uống (chỉ trừ người già, trẻ em và phụ nữ mang thai).

Nhưng vẫn phải làm việc, dù thời gian làm việc có rút ngắn hơn bình thường. Nếu bình thường làm 8 tiếng/ngày thì vào tháng nhịn ăn làm từ 4 - 5 tiếng/ngày.

Chỉ được ăn và ngủ lúc mặt trời lặn. Nên với chừng ấy thời gian, từ lúc mặt trời lặn đến mặt trời mọc lại, phải tranh thủ làm hai việc, kết quả là tôi đã không ngủ đủ giấc và không nạp đủ năng lượng, cộng thêm nhịp sinh học của cơ thể chưa quen nên mệt mỏi vô cùng.

Ban ngày vào công ty cứ ngủ gật và trông mau hết giờ để được về nhà ăn và ngủ. Nhưng quy định rất nghiêm khắc, cảnh sát sẽ bắt nếu phạt hiện ai đang ăn hoặc uống (chỉ trừ người già, trẻ em và phụ nữ mang thai).

Ngày đầu tiên nhịn ăn, uống với tôi khá vất vả. Buổi sáng, không thấy vấn đề gì lắm, nhưng đến trưa thì thấy… khát. Nhịn đói có thể uống nước đỡ đói nhưng nhịn khát là… cực hình.

Tục nhịn ăn tháng Ramadan của người hồi giáo: Việc biết chia sẻ cùng người nghèo là một trong những việc cần làm của người theo đạo Hồi

Còn nhớ, hôm ấy, đến chiều là tôi đã thấy rất mệt nên chồng đã chở sang nhà chị chồng ăn, nhà chị nấu rất nhiều món ăn truyền thống của người theo đạo Hồi. Vì đói và khát, tôi nhào vô ăn lấy ăn để, kết quả là ăn xong vẫn mệt và buồn ngủ.

Chồng hiểu nên sau đó chở tôi đi chơi, uống cà phê cho tôi vui và cố để tôi thức đến 12 giờ khuya rồi ăn lần nữa mới chính thức đi ngủ, nếu ngủ sớm tôi không ăn, hôm sau tôi sẽ… đuối hơn.

Nhưng do chưa quen nên sau khi ăn cữ khuya, tôi đã đẩy một giấc đến 9 giờ sáng, dù đến 4 giờ sáng cả nhà đã thức dậy ăn, uống cữ cuối cùng trước khi mặt trời mọc để chuẩn bị năng lượng cho cả ngày nhịn hôm sau, nhưng tôi không kiềm chế được cơn ngủ, vậy là tôi mắt nhắm mắt mở ngồi dậy uống hết một ly sữa tươi rồi ngủ tiếp mặc cho cả nhà kêu réo.

Và hôm sau, tôi tiếp tục chịu đựng một ngày mệt nữa, càng về chiều càng mệt nên tôi không thể nấu ăn nổi sau buổi chiều tan ca, vậy là suốt cả tháng chiều nào tôi cũng đi “ăn chực” nhà bà con họ hàng bên chồng hoặc bạn bè".

Khó khăn thử thách là vậy nhưng cô cho biết theo đạo Hồi, cô cũng nhận được nhiều thứ. Cái cô nhận được lớn nhất là việc biết chia sẻ cùng người nghèo.

Tục nhịn ăn tháng Ramadan của người hồi giáo: Để có thể nhận được sự cảm thông lớn, sâu sắc lớn từ ai thì tốt nhất hãy để người đó trải nghiệm…

Cô kể: "Nhưng sau 6 lần nhịn ăn nhịn khát như thế thì tôi cũng… quen và cũng dễ thực hiện hơn khi cảm nhận và hiểu được ý nghĩa, đồng thời tận hưởng được những “cái được” của tập tục đó.

Thậm chí, tôi giờ cũng đã bắt đầu trông chờ đến tháng… nhịn ăn như nhiều người dân nơi đây vì thấy nó… khá thú vị. Nhờ nhịn ăn nhịn khát như thế mà người theo đạo Hồi rất dễ đồng cảm với người nghèo.

Trong tháng nhịn ăn này, người ta làm được nhiều việc thiện. Đồng thời, đây cũng được xem là ngày lễ lớn nhất trong năm như Tết Nguyên đán ở VN nên những ai đi làm sẽ được thưởng khá nhiều…

Quy định này của người theo đạo Hồi giúp tôi chiêm nghiệm ra một điều: để có thể nhận được sự cảm thông lớn, sâu sắc lớn từ ai thì tốt nhất hãy để người đó trải nghiệm…"

• Thanh minh cần thủ tục gì và thanh minh làm lễ như thế nào