Tổng thống Mỹ được định danh trong học thuyết kinh tế mới

Có lẽ mọi sự chú ý đang đổ dồn vào nền kinh tế Mỹ trong năm 2018. Với việc thay đổi lãnh đạo Cục dự trữ liên bang FED cùng các gói cải cách thuế, nền kinh tế nước Mỹ trong năm 2018 được dự đoán là một chuyến phiêu lưu đầy sóng gió. Hiệu quả các chính sách kinh tế của Trump hay còn gọi là Trumponomics cũng sẽ được trả lời trong năm 2018.

Nếu tại Nhật Bản, ông Abe đã và đang tạo ra những bước tiến với Abenomics thì ở Mỹ, ông Trump cũng đang thực hiện những nỗ lực tương tự.

Chính sách kinh tế của Trump hay còn được biết đến với tên gọi Trumponomics là một thuật ngữ được ghép bởi tên của vị Tổng thống Mỹ Donal Trump và “economics” - kinh tế.

Kể từ khi tranh cử tổng thống cho đến nay, ông Trump vẫn luôn hứa hẹn về một kế hoạch có quy mô đáng kể để chấn hưng nền kinh tế Mỹ.

Dưới một góc độ nào đó, Trumpnomics và Abenomics có nhiều nét tương đồng với nhau. Ba trụ cột căn bản trong Abenomics là chính sách nới lỏng tiền tệ, chính sách thúc đẩy chi tiêu công và chính sách tăng trưởng sâu rộng, với mũi tên chủ đạo là hạ giá đồng nội tể và mở rộng tín dụng trong nền kinh tế. Trong khi đó, nội dung trọng tâm của Trumponomics là cắt giảm thuế đối với các tập đoàn, doanh nghiệp và các hộ gia đình, đồng thời tăng chi tiêu trong một số lĩnh vực như cơ sở hạ tầng, quốc phòng.

Tác động đến sự thành bại của Trumponomics bao gồm nhiều yếu tố, trong đó phải kể đến vai trò của FED. Theo dự đoán của nhiều chuyên gia, Trumpnomics và cả Abenomics sẽ gặp chung một thách thức đó chính là nợ chính phủ tăng lên nhanh chóng. Trong khi ở Nhật Bản, ngân hàng trung ương có quan hệ thân thiết với chính phủ hơn thì tại Mỹ, FED lại không chịu  nhiều sự chi phối của Nhà Trắng. Và vì thế những đề xuất của Trumponomics sẽ gặp nhiều trở ngại.

Rõ ràng Mỹ sẽ phải đối diện với rất nhiều khó khăn và thách thức trong năm 2018, nhưng dường như thực tế đang bị thổi phổng. Trong kinh tế, rủi ro là yếu tố không thể tránh khỏi nhưng chúng ta cũng không nên bỏ qua ảnh hưởng của những tín hiệu tích cực tiềm năng. Vai trò của chính sách cải cách thuế và FED trong bức tranh kinh tế Mỹ năm 2018 vẫn còn là một câu hỏi, nhưng hai yếu tố này có thể được xem là tín hiệu tiềm năng cho tăng trưởng kinh tế

Việc bổ nhiệm Jerome Powell, 65 tuổi, vào vị trí chủ tịch Cục Dự trữ liên bang sẽ có những tác động quan trọng đến FED và từ đó ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế năm 2018. FED luôn là một mối de dọa đối với việc mở rộng nền kinh tế  thông qua các chính sách thắt chặt tài chính. Tuy nhiên, trong năm 2018, không có nhiều lí do để FED thắt chặt chính sách. Bên cạnh đó, dù đang nắm giữ trong tay quyền hạn to lớn, ông Powell không phải là người độc đoán trong chính sách tài chính.

Powell đã tuyên bố rằng lãi suất sẽ tăng "một chút" và điều này có vẻ như không thực sự nổi bật. Nhận được nhiều sự chú ý hơn là những nhận xét của ông về việc FED giảm mức nới lỏng định lượng trong bảng cân đối kế toán. Thay vì tuyên bố thu hẹp đáng kể bảng cân đối kế toán, quay trở về mức trước khủng hoảng, trong phiên điều trần phê chuẩn, Powell đã xác nhận rằng bảng cân đối sẽ được giảm xuống còn 2,5-3 nghìn tỷ USD. Quá trình này cần khoảng bốn năm để hoàn thành, và sẽ để lại nhiều tài sản trên bảng cân đối kế toán nhiều hơn dự kiến.

Với mức lãi suất cao hơn một chút và một bảng cân đối lớn, FED thực sự có thể duy trì sự mở rộng đủ lâu đối với nền kinh tế để có được tạo ra áp lực tăng lương và giữ cho lạm phát ổn định.  Lạm phát ổn định sẽ giúp Fed tự tin hơn vào khả năng tăng lãi suất trong năm 2018.  

Tuy nhiên chính sách tiền tệ của FED trong năm 2018 cũng phụ thuộc vào chất lượng chính sách cải cách thuế. Một chính sách thuế đáng thất vọng sẽ khiến FED phải từ bỏ lập trường về chính sách tiền tệ năm 2018.

Với khung thời gian hoàn thành dự luật cải cách thuế khá sát sao và gấp rút, các thành viên Đảng cộng hòa đang nỗ lực bắt kịp tiến độ. Vẫn còn rất nhiều chi tiết cần phải thống nhất lại giữa Hạ viện và Thượng viện, nhưng các chi tiết này cũng không đáng kể, và dự luật dự kiến sẽ được hoàn thành trước cuối năm nay.

Lợi ích của kế hoạch thuế rõ ràng là nghiêng về các doanh nghiệp, tập đoàn của Mỹ. Các công ty Mỹ thường phải trả mức thuế cao hơn nhiều so với các đối thủ là tập đoàn đa quốc gia. Một khoản giảm thuế doanh nghiệp 20% sẽ là một sự thúc đẩy đáng kể.

Canaccord Genuity ước tính rằng thuế suất doanh nghiệp giảm 20% sẽ làm tăng chỉ số S&P 500 của nhóm ngành năng lượng lên hơn 20% và của nhóm ngành tài chính hơn 18% vào năm 2018. Chỉ số thu nhập S&P 500 tổng thể được ước tính tăng 10,5% vào năm 2018

Các cá nhân sẽ hưởng được ít lợi ích hơn từ chính sách giảm thuế. Trong ngắn hạn, chính sách này sẽ tăng 1,5% tổng thu nhập sau thuế vào năm 2019. Tác động này sau đó sẽ giảm dần vì các khoản thuế hiện tại sẽ bị loại bỏ.

Điều này cũng hàm ý rằng, tăng trưởng tiềm năng sẽ phụ thuộc vào các nguồn đầu tư kinh doanh. Chênh lệch giữa thu nhập của các doanh nghiệp tập đoàn và các cá nhân là rất lớn.

Vì thế ảnh hưởng của chính sách thuế mới do ông Trump khởi xướng đối với các cá nhân là tương đối ít, và khả năng thúc đẩy thị trường phụ thuộc vào cách các doanh nghiệp phản ứng lại như thế nào. Thành công hay thất bại của kế hoạch thuế phụ thuộc vào các doanh nghiệp, tập đoàn lớn.