Úc phải cảnh giác với căn cứ quân sự của Trung Quốc

Theo Nguyễn Hiền / Sức Khỏe Cộng Đồng 06:40 16/07/2019

Cái giá để giữ Trung Quốc tránh xa Nam Thái Bình Dương là quá lớn đối với Úc, và nước này buộc phải xây dựng lực lượng để đối phó với thực tế đó.

uc-phai-canh-giac-voi-can-cu-quan-su-cua-trung-quoc
Úc phải cảnh giác với căn cứ quân sự của Trung Quốc.

Đó là bình luận trên tờ Guardian về mối quan hệ giữa Úc và Trung Quốc, những đối tác kinh tế và cũng tồn tại nhiều khác biệt trong câu chuyện chính trị.

Tác giả cho rằng: “Chúng ta phải nhìn nhận thật thẳng thắn rằng Úc không có mấy thời gian dành cho những láng giềng của họ tại Nam Thái Bình Dương”.

Nhóm những quốc đảo nằm ở phía nam và tây nam của Úc, kéo dài từ Papua New Guinea cho tới Vanuatu, Fiji và xa hơn thế, tuy gần về mặt địa lý, nhưng lại có mấy sức hút đối với quốc Trung Quốc.

Chỉ trừ một số trường hợp đặc biệt, người Úc gần như lãnh đạm với những người hàng xóm gần họ nhất, những người sống ở những điều kiện địa lý đặc biệt, có nền văn hóa đa dạng và độ thịnh vượng trung bình. Cũng vì thế, Úc không thấy nhiều cơ hội làm ăn cùng với các quốc gia này.

Tuy nhiên, “những người hàng xóm” lại thu hút Úc chỉ duy với một lợi thế chiến lược: những quốc đảo nằm rải rác khép vòng một vành đai bảo vệ phía nam châu Úc khỏi các cuộc tấn công quân sự.

Những hoạt động quân sự thường được điều khiển từ xa. Dù muốn đánh đắm một con tàu, dội bom một bãi đáp máy bay, chiếm một thị trấn hay, quan trọng hơn cả, chi phí cho kế hoạch đó đều phụ thuộc vào khoảng cách giữa mục tiêu và nơi chúng ta đóng quân.

Dọc chiều dài lịch sử, khoảng cách địa lý luôn là một lợi thế của Úc. Quốc gia này luôn an toàn vì nằm ở khu vực “hẻo lánh”. Thế nhưng, Úc sẽ mất đi lợi thế này, nếu những cường quốc hung hăng có thể triển khai quân lực gần lãnh thổ của họ hơn.

Hồi chuông báo

 “Chúng tôi sẽ nhìn nhận việc hình thành bất cứ căn cứ quân sự nào tại các đảo quốc Thái Bình Dương và các quốc gia láng giềng, như một mối lo ngại đáng kể”. Đó là lời tuyên bố của thủ tướng Úc đương nhiệm Malcolm Turnbull vào tháng 4-2018.

Tuyên bố này được ông đưa ra nhằm phản ứng lại các thông tin về việc Trung Quốc muốn xây dựng căn cứ hải quân tại Vanuatu vào thời điểm đó.

Thông tin này sau đó nhanh chóng bị cả Bắc Kinh và Port Vila bác bỏ. Ngoại trưởng Úc Julie Bishop cũng gần như phớt lờ câu chuyện.

Dù đây có thể chỉ là báo động giả, dường như Canberra đã nhận được các chỉ báo đáng tin, rằng Trung Quốc thật sự đang lùng sục địa điểm cho căn cứ quân sự của họ trên khắp Nam Thái Bình Dương.

Và nếu điều đó xảy ra, thật khó lòng mà bỏ qua sự hệ trọng của diễn biến phía sau. Đấy sẽ là lần đầu tiên kể từ khi Nhật Bản bị đuổi khỏi châu lục này trong chiến tranh, một cường quốc không phải là đồng minh của Úc lập căn cứ quân sự gần với nước này.

Việc thành lập một căn cứ tại khu vực Nam Thái Bình Dương vốn là một lựa chọn ít tốn kém và rủi ro thấp dành cho Trung Quốc, để phô trương sức mạnh quân sự và vươn dài tầm ảnh hưởng ngoại giao của họ. Hơn thế, bằng cách những lời phản đối từ phía Mỹ, Bắc Kinh sẽ thể hiện rằng họ sẵn sàng đối diện Washington bất kì lúc nào.

Điều này cũng ngầm gửi thông điệp tới Canberra, rằng Bắc Kinh bác bỏ thầm ảnh hưởng của Úc tại Nam Thái Bình Dương, cũng như sẵn sàng trừng phạt Úc nếu liên kết cùng Mỹ và Nhật Bản để khiêu khích họ.

Từ bỏ tầm ảnh hưởng?

Hiện Úc có một chọn lựa là xây dựng lại tất cả mối quan hệ và vai trò của mình tại Nam Thái Bình Dương, nhằm kéo những hàng xóm của mình lại gần.

Thế nhưng, lựa chọn tốt hơn được cho là lùi lại, vứt bỏ tất cả các cách làm cũ về việc hất cẳng những kẻ xâm phạm khỏi khu vực này. Đây thực tế là lựa chọn duy nhất.

Trung Quốc đang đặt ra một thách thức chưa từng có cho bất kì giả định chiến lược nào vốn là cơ sở hình thành chính sách của Úc kể từ thủa khai quốc. Quốc gia này chưa từng phải đối mặt với bất cứ quốc gia nào hùng mạnh như Trung Quốc hiện nay, cũng như có tiềm năng bành trướng lớn đến vậy trong vòng một thập kỷ tới.

Chi phí cho việc đẩy Trung Quốc ra khỏi khu vực lân cận đối với Úc gần như là không tưởng. Nói chính xác hơn, việc xây dựng khả năng quân sự để cân sức lại với các căn cứ của Bắc Kinh ở Nam Thái Bình Dương rẻ hơn nhiều so với việc ngăn cường quốc này xây dựng chúng ở thời bình.

Việc xây dựng lực lượng có thể đáp trả lợi Trung Quốc có thể khiến Úc bớt phần lo lắng về việc hình thành các căn cứ quân sự trên. Đây cũng là phương án “dễ thở” hơn để duy trì tầm ảnh hưởng của Úc.

Kế hoạch đó không đồng nghĩa với việc bỏ mặt toàn bộ lợi ích của các quốc gia lân cận, và duy trì sự thờ ơ vốn làm mối quan hệ giữ Úc là những nước này yếu đi. Ngược lại, Úc cần nỗ lực hơn nữa nhằm tối đa hóa vai trò và sự hiện diện của mình như một trong những đối tác lớn của họ.

Viễn cảnh của một nước Úc chủ động tham gia vào khu vực mà không nhằm loại trừ Trung Quốc hay bất cứ thế lực nào là hoàn toàn khả thi. Úc có thể cùng phối hợp hoặc đối phó với những thế lực như thế khi cần để bảo vệ lợi ích riêng, cũng như lợi ích chung với các láng giềng của họ.

Có một sự thật không mấy dễ chịu rằng việc duy trì tầm ảnh hưởng tại khu vực Nam Thái Bình Dương, trong khi phải đối chọi với một cường quốc như Trung Quốc, là không tưởng. Càng cố đẩy Trung Quốc khỏi khu vực, Úc có nguy cơ càng giảm tầm ảnh hưởng của mình.

Bài bình luận kết lại rằng, nếu nghiêm túc về vấn đề Nam Thái Bình Dương như tuyên bố, Thủ tướng Úc Scott Morrison nên bắt đầu từng bước bỏ đi ý tưởng về một vùng ảnh hưởng riêng. Sau đó, ông nên giúp người Úc hiểu rằng đã đến lúc họ phải nhìn nhận cả lợi ích của các nước láng giềng của mình.

 

Indonesia tuyên bố gửi trả hơn 200 tấn rác thải cho Australia

Indonesia quyết định chuyển các container rác thải độc hại, không thể tái chế về Australia để bảo vệ môi trường và cộng đồng.

 

Cận cảnh sức mạnh tàu đổ bộ, tàu hộ vệ tên lửa Australia thăm Việt Nam

Tàu đổ bộ Canberra và tàu hộ vệ tên lửa Newcastle là hai con tàu hiện đại của lực lượng Hải quân Hoàng gia Australia đã cập Cảng Quốc tế Cam Ranh - Khánh Hòa trong sáng 7/5.

Tin khác