'Vàng mã không phải là giấy...'

10:54 10/02/2018

Với bà, đồ mã không phải là giấy. Cũng không chỉ là một nghi thức tinh thần để khẳng định sự hiện diện mãi mãi của người đã khuất.

vang-ma-khong-phai-la-giay

1.Tôi đọc "Trần sao âm vậy" của đồng nghiệp Đức Hoàng và nghĩ đến mẹ tôi.

Ký ức về bà, đậm đặc nhất, có lẽ là chuyện khói nhang. Mẹ tôi nghèo, đến nỗi tận bây giờ, khi đã vào tuổi xưa nay hiếm, bà vẫn giữ thói quen đi chợ trưa. Ở con ngõ nhỏ nơi gia đình tôi cư ngụ, cái chợ cóc ấy chỉ họp đến tầm 12 giờ trưa là tan. Mẹ tôi bấy nhiêu năm chỉ nhằm giờ tan chợ mà đi. Bởi, những món hàng còn lại cuối cùng ấy, thường là ế ẩm - tôm cá đã ươn, rau củ đã héo, hoa quả chỉ còn loại không sâu, thối thì cũng giập - sẽ được bán với giá rẻ. Bà là người tiết kiệm đến hà tiện xuyên thế kỷ - từ khi phải sống eo hẹp với đồng lương công nhân ít ỏi chật vật nuôi con cho đến khi các con phương trưởng.

Ấy thế mà, cho dù tằn tiện với đồ ăn nhưng bà lại rộng rãi với đồ mã. Những thứ ăn được thì bà dè sẻn nhưng vàng mã đốt đi thì bà hào phóng. Sau này khi đã tha phương kiếm sống, có lần trở về nhà thăm mẹ, tôi đã khóc khi thấy bà tủ lạnh trống trơn mà vàng mã thì chất cả bao ở dưới tủ thờ. Nếu cứ nhìn qua "lăng kính vàng mã", theo cách gọi của đồng nghiệp Đức Hoàng, thì cuộc sống của mẹ tôi thịnh vượng, trái ngược hoàn toàn với thực tế.

2. Tôi còn nhớ rằm tháng Bảy đầu tiên khi anh trai tôi mất, cháu tôi điện thoại kể: "Bố cháu lúc sống thì nghèo, lúc chết thì giàu, cô ạ".Thì ra, mẹ tôi đốt cho anh tôi cả một lượng mã khổng lồ - nhà 3 tầng, xe máy đẹp, quần áo hàng hiệu, tủ, giường bàn ghế và lý giải, "sắm mới cho nó, nó mới xuống dưới ấy, chỉ có bộ quần áo táng theo chứ làm gì có gì". Hai chị em tôi ngày ấy, thuộc dạng tư duy coi đồ mã chỉ đơn thuần là giấy, đã tỏ ý không đồng tình với sự lãng phí của bà. Chính tôi đã từng bực bội nói rằng, nếu "trần sao âm vậy" thị sao nhà mình cấp 4 mà mẹ lại đốt cho anh í nhà 3 tầng? và rồi, chính tôi lại ân hận vô cùng khi bà nói, đó là khát vọng của bà. Rằng, đồng lương công nhân quá eo hẹp khiến bà đến cuối đời vẫn không thể xây nổi một ngôi nhà 3 tầng đẹp đẽ cho các con bà (trong đó có anh tôi) ở thì khi anh tôi mất, ngôi nhà mã 3 tầng ấy là một cách hiện thực hóa mơ ước của bà.

Với bà, đồ mã không phải là giấy. Cũng không chỉ là một nghi thức tinh thần để khẳng định sự hiện diện mãi mãi của người đã khuất.

Mà, còn hơn thế, là cách đơn giản hơn để hiện thực hóa ước mơ. Tôi cứ nghĩ, Hải Phòng quê tôi nếu như Hồng Koong, nếu đồ mã có cả thức ăn và thực phẩm chức năng dạng viên nén thì mẹ tôi cũng sẽ sẵn sàng nhịn ăn để dành tiền mua đốt. Cho dù, hơn 70 tuổi bà mới lần đầu tiên biết đến những viên nén bổ dưỡng được mang về từ Mỹ. Không phải chỉ là để chăm sóc sức khỏe cho anh tôi theo cách "trần sao âm vậy" mà là để giải tỏa những day dứt, thậm chí dày vò của một người mẹ nghèo khó bấy nhiêu năm nuôi con trong thiếu thốn, bần hàn đến cơm cũng thiếu.

3. Vì thế, đã từ lâu, tôi không còn khó chịu với mẹ khi bà nhịn ăn để đốt mà trái lại, tôi thấy vui khi nhìn bà hạnh phúc sắp đặt la liệt đồ mã nơi ban thờ trước khi hành lễ một cách nghiêm cẩn. Tôi cũng không còn cái gọi là sự "xung đột cảm xúc", theo chữ dùng của Đức Hoàng, khi mà đời sống của bà không hề thịnh vượng như cái cách mà "lăng kính vàng mã" mô tả. Thế cho nên, khi bà châm lửa đốt, khi những đồ mã cháy bừng lên trong mắt bà, thì đó không chỉ là thói quen, cũng không chỉ là nghi lễ mà là hạnh phúc

 

Cách sắm lễ và bài văn cúng tạ đất tại nhà cuối năm

Lễ cúng tạ đất (hay còn gọi là lễ tạ thần linh thổ địa) nơi gia đình sinh sống là một trong những nghi lễ rất quan trọng đối với các gia đình Việt Nam. Xin được giới thiệu để bạn đọc tham khảo cách sắm lễ và bài văn khấn tạ đất.

 

Làng vàng mã lớn nhất Hà Nội ảm đạm trong mùa Tết

Không khí Tết đã tràn về trên khắp các con phố ở Thủ đô, thế nhưng tại làng làm vàng mã lớn nhất Hà Nội – Phúc Am (Thường Tín) lại diễn ra khung cảnh hiu hắt và ảm đạm bao trùm.



Tin khác