Vàng ô là gì và chất cấm vàng ô nguy hiểm thế nào

Vàng ô là gì và chất cấm vàng ô nguy hiểm thế nào đang được rất  nhiều người quan tâm. Thời gian gần đây người dân rất hoang mang bởi thông tin người sản xuất thức ăn và chăn nuôi trộn chất vàng ô vào sản phẩm tiêu dùng - một loại chất độc hại và không nằm trong danh mục được phép sử dụng sản xuất thức ăn và chăn nuôi.

Vàng ô là gì và chất cấm vàng ô nguy hiểm thế nào. Đặc điểm nhận biết vàng ô

Chất này được nhập khẩu từ nước ngoài, có công dụng để nhuộm màu sợi vải, giấy hoặc được sử dụng làm nguyên liệu ve quét tường trong ngành xây dựng. Chất này có tên là Auramine O, tên hóa học là Diarylmethane, tồn tại dưới dạng huỳnh quang, hạt mạ vàng dễ tan trong nước và cồn.

Công thức hóa học của chất Vàng ô: C17H22ClN3.

Vàng ô là gì và chất cấm vàng ô nguy hiểm thế nào. Vàng ô chỉ được sử dụng trong công nghiệp

Vàng ô không được phép sử dụng trong thực phẩm vì nó rất độc hại cho sức khỏe của con người, theo Cơ quan nghiên cứu ung thư quốc tế của Tổ chức y tế thế giới (WHO/IARC), chất vàng ô là chất đứng hàng thứ 5 trong 116 chất gây ung thư hàng đầu trên thế giới. Tuy nhiên, vì lợi nhuận trước mắt, nhiều người kinh doanh thực phẩm đã dùng chất vàng ô để nhuộm màu cho thực phẩm như măng tươi, hoặc thịt gà, làm tăng màu vàng, nhìn cho đẹp mắt để có thể bán thực phẩm với giá cao.

Auramine O được khuyến cáo chỉ dùng trong công nghiệp, tuyệt đối không được dùng trong thực phẩm hoặc làm chất phụ gia trộn vào thức ăn cho người và động vật.

Độc tính của chất Auramine O

Parodi (1982) nghiên cứu trên động vật cho thấy chất Auramine O gây ung thư ở chuột cống và chuột nhắt. Nó cũng được báo cáo là gây thiệt hại DNA trong tế bào gan, thận và tủy xương khi thí nghiệm trên thú sống.

Hư hại DNA của một dòng tế bào của người cũng được ghi nhận sau khi thí nghiệm trong ống nghiệm.

Như vậy, nếu chất Auramine O được trộn vào thức ăn cho gà ăn và pha nước nhúng gà sau khi đã giết mổ để tạo màu vàng hấp dẫn của da và chân gà thì người ăn vào đều có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.

Vàng ô là gì và chất cấm vàng ô nguy hiểm thế nào. Thịt gà được tẩm vàng ô có màu vàng hấp dẫn

Ở Việt Nam năm 2015, tại cuộc họp báo thường kỳ Bộ NN&PTNT chiều 6/10, ông Phạm Tiến Dũng, Trưởng phòng Thanh tra chuyên ngành (Thanh tra Bộ NN&PTNT) cho biết, qua đợt thanh tra đột xuất về chất cấm (thời gian qua chủ yếu là chất tăng trọng - Salbutamol), cơ quan chức năng đã phát hiện ra một chất độc hại mới là vàng ô.

“Theo các nhà khoa học, vàng ô là chất tồn dư có thể gây ung thư trên động vật thực nghiệm. Chúng tôi đã đề nghị Bộ có văn bản, tìm phương pháp kỹ thuật để phát hiện chất vàng ô khi các đối tượng trộn vào thức ăn chăn nuôi”, ông Dũng nói.

Theo ông Nguyễn Xuân Dương, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT), vàng ô là một hóa chất nhập nước ngoài về, được sử dụng phổ biến trong nhuộm vải sợi và xây dựng (như làm ve trên tường), không được dùng trong thực phẩm.

Tuy nhiên, ông Dương cho biết, vàng ô không nằm trong số 22 chất cấm sử dụng trong sản xuất thức ăn chăn nuôi (TACN), nên không gọi là “chất cấm”. “Có người lý sự “không cấm thì được sử dụng”, nhưng thực tế, chất này cũng không nằm trong danh mục nguyên liệu TACN được phép sử dụng, bất lợi cho sức khỏe”, ông Dương cho hay.

Lãnh đạo Cục Chăn nuôi cho rằng, chính tập quán tiêu dùng của người Việt (ưa màu mè), khiến người dân Việt Nam gặp không ít “phiền hà”. Chẳng hạn, so với các nước không quan tâm đến màu thịt, lòng đỏ trứng, da gà, vỏ trứng…, thì giá thành cám của Việt Nam bị đội lên 4-5%.

Vàng ô là gì và chất cấm vàng ô nguy hiểm thế nào. Măng được trộn vàng ô vàng rộm

Một cân cám khoảng 10 nghìn đồng, đã mất 400-500 đồng cho “màu mè”. Trong khi, những chất tạo màu đó không có tác dụng về dinh dưỡng, chỉ tạo hấp dẫn về màu sắc và nhiều trường hợp còn gây hại cho người sử dụng.

Theo ông Dương, năm 2014, cơ quan chức năng đã phát hiện chất vàng ô tại Hải Phòng. “Còn vụ vừa phát hiện nói trên, chúng tôi đang cho tiếp tục phân tích, điều tra. Không chỉ có vàng ô, có thể phát hiện thêm những chất độc hại khác”, ông Dương nhận định.

Chất vàng ô đang được sử dụng bừa bãi trên thị trường như thế nào?

Ở Việt Nam, hàng loạt cơ sở sản xuất măng tươi tại Đà Nẵng, Nghệ An đã bị các cơ quan điều tra phát hiện có sử dụng các loại phụ gia bị cấm dùng cho thực phẩm.

Chỉ cần một lượng nhỏ vàng ô, các cơ sở sản xuất đã có thể “phù phép”, biến măng kém chất lượng thành măng tươi, giòn, màu vàng sẫm để qua mắt người tiêu dùng.

Về phía người tiêu dùng, măng là món ăn dễ chế biến, ăn kèm rất hợp với cơm nên được nhiều gia đình sử dụng để chế biến. Khi sự việc măng ngâm hóa chất bị phát hiện, người tiêu dùng mới hoảng loạn về món ăn “tử thần” mà mình vẫn thường ăn…

Theo Cơ quan nghiên cứu ung thư quốc tế của WHO (IARC), đây là chất đứng hàng thứ 5 trong 116 chất gây ung thư hàng đầu trên thế giới. Nếu tiếp xúc với chất vàng ô, người tiêu dùng có thể gặp những triệu chứng như nôn, tiêu chảy, tổn thương gan và thận. Vùng da tiếp xúc trực tiếp có thể bị sưng phồng, rộp, đau hay tấy đỏ... Nếu hít phải chất này có thể gây khó thở.

Đáng nguy hiểm hơn, chất vàng ô còn là thứ hóa chất độc hại được xếp vào hàng gây ung thư nhóm thứ 3, tức khả năng gây ung thư cao. Mặc dù vậy, măng không rõ nguồn gốc vẫn được bán tràn lan ngoài chợ còn chất lượng thì chưa được bất kì cơ quan nào kiểm định.

Những cơ sở sản xuất măng tươi, vì hám lợi mà vẫn ngang nhiên sử dụng hóa chất độc hại, làm “ngơ” trước tính mạng của người tiêu dùng. Người tiêu dùng thì ngày càng được cảnh báo trước các căn bệnh nguy hiểm mà không hề hay biết nguyên nhân là do những thực phẩm vẫn được sử dụng hàng ngày.

Chị N.T.H (Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết: “Bình thường mình vẫn hay mua măng tươi ngoài chợ về chế biến. Nhưng hôm qua xem tivi mới biết là măng toàn ngâm hóa chất cho tươi nên chắc giờ nhà mình chẳng dám ăn măng nữa”.

Còn chị L.T.D (Từ Liêm, Hà Nội) thì vô cùng bức xúc: “Trước giờ mình vẫn rất cẩn thận trong việc lựa chọn thực phẩm sạch cho gia đình vì trong nhà cũng có người thân mắc bệnh ung thư. Nhưng bây giờ có cẩn thận thì cũng chẳng biết đâu được bởi những người tiêu dùng như mình thì làm sao có thể biết được mánh khóe của người sản xuất”.

Không chỉ chị H và chị D mà tất cả người tiêu dùng đều đang vô cùng bức xúc và hoang mang trước những vụ việc thực phẩm ngâm hóa chất.

Tại Việt Nam, mỗi năm có từ 130.000 đến 160.000 trường hợp mắc ung thư vì thực phẩm bẩn, trong đó có khoảng 85.000 đến 115.000 người tử vong do căn bệnh này.

Vàng ô là gì và chất cấm vàng ô nguy hiểm thế nào. Vàng ô được sử dụng rất nhiều trên thị trường

Trước sự việc trên, nhiều chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng nên cẩn thận trước mặt hàng măng tươi bày bán trên thị trường. Măng ngâm hóa chất thường có màu vàng sậm, có độ bóng, giòn, miếng măng nguyên vẹn và ít giập nát.

Còn măng tươi thì thường có màu trắng đục hoặc hơi vàng nhạt, miếng măng mềm, không có độ giòn và bóng, thường bị giập nát. Tuy nhiên, nhiều người tiêu dùng vẫn còn e ngại vì việc phân biệt măng tươi và măng ngâm hóa chất không phải ai cũng biết.

Do đó rất cần sự vào cuộc tích cực và có hiệu quả của các cơ quan chức năng để quyền lợi người tiêu dùng cũng như trên hết là sức khỏe con người được đảm bảo.

Gần đây nhất, Quảng Trị đã thu giữ 1 tấn măng nhuộm chất vàng ô vào ngày 13/4.

Chi cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản Quảng Trị lập biên bản, niêm phong và thu giữ 15 thùng nhựa chứa 1 tấn măng có sử dụng hóa chất nhuộm vàng Auramine (vàng ô) của hộ kinh doanh Trần Thị Xuân ở chợ Đông Hà.

Bà Xuân cho hay số măng này được mua nhiều ngày trước từ một cơ sở khác ở thị trấn Khe Sanh (huyện Hướng Hóa), chứ bà không sử dụng hóa chất để nhuộm măng.

Một tuần trước, nhà chức trách Quảng Trị lấy 7 mẫu măng tại chợ Đông Hà, Gio Linh và thị xã Quảng Trị đi xét nghiệm. Kết quả cho thấy có 5/7 mẫu, gồm 3 ở chợ TP Đông Hà, 2 ở Gio Linh và thị xã Quảng Trị dương tính với chất nhuộm vàng măng. Tuy nhiên, ở các điểm kia, khi ngành chức năng quay trở lại thì số măng đã được bán hết.

Điều này cho thấy việc sử dụng chất cấm này trong việc ngâm tẩm măng, dưa là rất phổ biến. Số lượng măng có chất vàng ô nói trên sẽ được niêm phong, tiêu hủy theo luật định và điều tra ai là người bỏ vàng ô vào măng để xử phạt. Báo Công an TP. HCM thông tin.

Ông Lê Quang Biên, Trưởng phòng Thanh tra Chi cục quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản Quảng Trị cho biết, vào ngày 6/4 lực lượng đã thực hiện chuyên đề kiểm tra, giám sát việc sử dụng chất vàng ô trên địa bàn và lấy mẫu măng đi kiểm tra.

Vàng ô là gì và chất cấm vàng ô nguy hiểm thế nào. Lực lượng quản lý thị trường kiểm tra chất lượng sản phẩm

Mẫu măng tại điểm buôn bán của bà Xuân được phát hiện là dương tính với chất vàng ô. Bà Trần Thị Xuân cho biết, số măng này được nhập lại từ một đại lý có tên Hương Tuấn trú ở thị trấn Khe Sanh (huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị).

Trong thời gian tới Chi cục quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản Quảng Trị sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát, tuyên truyền người dân không sử dụng chất vàng ô cho vào măng.

Vàng ô không chỉ được sử dụng riêng với măng mà còn được sử dụng với rất nhiều những thực phẩm khác như: tẩm thịt gà, thịt vịt, dưa cải muối để tạo màu vàng hấp dẫn bất chấp hậu quả xấu đem lại.

Cách nhận biết vàng ô như thế nào?

Trong khi chưa có những công cụ test nhanh, việc phân biệt thực phẩm có chứa chất vàng ô đang được người dân hết sức quan tâm.

Theo nhiều chuyên gia, việc phân biệt các loại thức phẩm như thịt gà, măng tươi hay dưa cải muối có chứa chất vàng ô hay không không phải là quá khó khăn, có thể thực hiện được thông qua những cảm quan thông thường.

Vàng ô là gì và chất cấm vàng ô nguy hiểm thế nào. Bảng phân biệt măng có và không dùng vàng ô

Đối với thịt gà, nếu sử dụng thức ăn có chứa chất vàng ô trong quá trình nuôi, miếng thịt sẽ có màu vàng ươm bắt mắt. Do đó, khi mua gia cầm thịt sẵn, nên chọn những con có da màu vàng nhạt hoặc trắng ngà, nhưng cánh, ức, lưng vàng đậm, mỡ màu vàng. Miếng thịt cũng phải nhìn thấy tươi, không có mùi kháng sinh hoặc mùi hôi, da không có vết tụ máu hay bầm tím.

Để an toàn, người mua hãy chọn gà có thương hiệu, nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Nên mua gà trong các siêu thị, cửa hàng tin cậy, có giao kèo để lựa chọn và có con có dấu kiểm dịch của cơ quan thú y.

Vàng ô là gì và chất cấm vàng ô nguy hiểm thế nào. Nhiều loại thực phẩm khác cũng dùng vàng ô

Với những con gia cầm nghi ngờ bị nhuộm màu bằng hóa chất, người tiêu dùng có thể dễ dàng phận biệt khi nhìn, bởi trong khi da gà có màu vàng óng đẹp và đều thì phần mỡ lại trắng. Ngoài ra, có thể thử bằng cách vắt ít nước cốt chanh hoặc nước muối vào. Nếu da gà bị nhuộm sẽ đổi màu.

Đối với các loại măng hay dưa cải bị ngâm hóa chất, có thể phân biệt bằng cách ngửi mùi. Măng ngâm vàng ô hoặc lưu huỳnh khi ngửi sẽ bị sặc mùi hóa chất lên mũi, đặc biệt là các mùi diêm sinh.

Quan sát bằng mắt thường, các loại măng không hóa chất sẽ có màu hơi thâm đen, trong khi măng ngâm hóa chất có màu trắng phau, hoặc màu vàng đậm do được ngâm bột vàng. Khi thấy măng có bề ngoài nhẵn, bóng thì không nên mua.

Đối với dưa cải muối, tuyệt đối không mua những sản phẩm được muối trong các thùng sơn, đặc biệt là những loại dưa muối có màu vàng ruộm, bắt mắt. Sau khi mua, không nên ăn sống các loại thực phẩm này mà cần nấu chín trước khi sử dụng.

Cách phòng tránh vàng ô trên thị trường

Người tiêu dùng cần thay đổi thói quen

Sở dĩ vàng ô được trộn vào thức ăn chăn nuôi, một phần nguồn từ thị hiếu của người Việt Nam là thích gà có màu vàng đẹp mắt. Để đáp ứng nhu cầu, một số người chăn nuôi đã trộn chất này vào thức ăn chăn nuôi, kích thích gia cầm ăn vào cho màu da vàng đẹp, bắt mắt, dễ bán.

Điều đáng nói là, vì vàng ô hầu như không bị phân giải trong quá trình sinh trưởng của vật nuôi, cho nên nó gây ra những nguy hiểm cho sức khỏe của người tiêu dùng khi ăn phải thực phẩm có chứa chất này.

Cụ thể như bị dị ứng, ngộ độc, ảnh hưởng đến gan, hệ thần kinh và thận, lâu ngày có thể gây ung thư. Với trẻ nhỏ hấp thụ quá nhiều chất này có thể bị các chứng kích thích, hiếu động thái quá, lơ đãng, thiếu tập trung...

Theo ông Nguyễn Xuân Dương, Phó cục trưởng Cục Chăn nuôi cho biết, người tiêu dùng cũng cần phải thay đổi thói quen của mình, nên là người tiêu dùng thông thái, lựa chọn những gì tốt cho sức khỏe. Khi thấy da gà có màu vàng khác thường (vàng ươm, đồng đều toàn thân) thì không nên mua.

Hãy chọn gà có thương hiệu, nguồn gốc xuất xứ rõ ràng... Khuyến khích mua gà trong các siêu thị, mua gà ở các cửa hàng tin cậy, có giao kèo để lựa chọn. Với thịt gà làm sẵn, nên chọn những con có dấu kiểm dịch của cơ quan thú y.

Khi mua gia cầm thịt sẵn nói chung, nên chọn con có màu vàng nhạt, nhưng cánh, ức, lưng vàng đậm, mỡ màu vàng. Thịt nhìn thấy tươi, không có mùi kháng sinh hoặc mùi hôi. Da không có vết tụ máu, hay bầm tím, khi sờ không bị màu dính ra tay. Nên chọn gia cầm sống, mổ tại chỗ để mua được gia cầm tươi ngon.

Vàng ô là gì và chất cấm vàng ô nguy hiểm thế nào. Vàng ô dùng tràn lan cũng do nhu cầu người dân

Có một cách rất dễ để người tiêu dùng phân biệt gà, ngan, vịt nhuộm màu độc hại là da của nó có màu vàng óng đẹp và đều, nhưng phần mỡ lại trắng (do bên trong của những con gia cầm này không bị chuyển màu) hoặc có thể thử bị nhuộm hóa chất bằng cách: Vắt ít nước cốt chanh hoặc ít nước muối vào, nếu da gà bị nhuộm sẽ đổi màu.

Hiện nay, Cục Chăn nuôi đang phối hợp với cơ quan chuyên ngành hóa chất để tìm các giải pháp tăng cường nhận diện chất vàng ô nói riêng, các chất cấm trong chăn nuôi nói chung.

Ông Dương cho biết, vừa qua Cục Chăn nuôi cùng một số nhà khoa học trong nước đã nghiên cứu thành công que thử chất cấm tồn dư trong gia súc, gia cầm.

Với việc sử dụng chất cấm tràn lan trong chăn nuôi như hiện nay thì việc sử dụng que thử trực tiếp trên nước tiểu vật nuôi mà không cần qua phòng thí nghiệm tỏ ra khá tiện lợi.

Theo đó, người dùng chỉ cần nhúng que thử vào nước tiểu của vật nuôi khoảng 5 phút, khi chữ T trên que thử mất đi có nghĩa là trong vật nuôi đó vẫn tồn dư các chất cấm.

Hiện giá thành sản phẩm khoảng 70.000 đồng đến 100.000 đồng/que thử. Các đơn vị phối hợp nghiên cứu đang tiến hành hoàn thiện sản phẩm và hạ giá thành để có thể đưa sản xuất đại trà. Sản phẩm này sẽ giúp giảm thiểu các chi phí kiểm nghiệm, đặc biệt là tại các vùng sâu, vùng xa nơi không có phòng thí nghiệm.

Sự vào cuộc của các cơ quan chức năng

Để kiểm soát được nạn nuôi gà bằng hóa chất vàng ô nói riêng và sử dụng cấm trong chăn nuôi nói chung, Cục phó Cục Chăn nuôi cho rằng, quan trọng nhất là phải có sự vào cuộc của các cơ quan Trung ương và địa phương đặc biệt là 4 ngành: Nông nghiệp, Công thương, Y tế và ngành Công an.

“Cần đấu tranh với những hành vi sản xuất, lưu thông, buôn bán, sử dụng những chất cấm này như đấu tranh với chất ma túy”, ông Dương quả quyết.

Bên cạnh đó, ông cũng nhấn mạnh, phải tổ chức tuyên truyền thật mạnh trên các phương tiện thông tin báo, đài về sự nguy hại của việc sử dụng chất cấm trong chăn nuôi với sức khỏe cộng đồng, với nòi giống người Việt và với hình ảnh của ngành chăn nuôi Việt Nam, phát động dư luận xã hội tố giác các hành vi vi phạm thì sẽ kiểm soát được tình hình.

Ngoài ra, cần thông tin lên các phương tiện đại chúng về các cơ sở, các hộ đã sử dụng chất cấm để nhân dân tẩy chay, lên án hành vi này vì đây không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà đây còn là hành vi vi phạm đạo đức của con người.

Vàng ô là gì và chất cấm vàng ô nguy hiểm thế nào. Ông Nguyễn Xuân Dương phát biểu quan điểm

“Anh kinh doanh mà làm cho sức khỏe cộng đồng nguy hại như thế thì rõ ràng anh là người không có lương tâm và đã làm cho hình ảnh Việt Nam xấu đi. Sản phẩm chăn nuôi trong nước bị người tiêu dùng tẩy chay thì ngành chăn nuôi cũng sẽ bị phá sản, chính người chăn nuôi mà vô trách nhiệm, vô lương tâm đã làm hại cả ngành chăn nuôi chứ không phải chỉ có người tiêu dùng”, ông Dương nhấn mạnh.

Đồng thời, ông Dương cũng kiến nghị phải xử lý thật mạnh, hết khung xử phạt hành chính đối với những hành vi vi phạm.

Ngoài khung xử lý hành chính ra có một quy định hình sự có thể áp dụng được đó là điều 155 trong Bộ Luật Hình sự có quy định: Tổ chức, cá nhân có hành vi tàng chữ, sản xuất, vận chuyển, kinh doanh hàng cấm, gây hậu quả nghiêm trọng thì có thể bị phạt từ 10 - 50 triệu, phạt tù từ 6 tháng - 5 năm hoàn toàn có thể áp dụng với trường hợp này bởi đây là hàng cấm, hàng có chất cấm là hàng cấm, gây hậu quả nghiêm trọng.

“Tôi cho rằng nếu trường hợp tái phạm và cố tình vi phạm có thể hình sự hóa, về lâu dài chúng tôi cũng kiến nghị cụ thể hơn trong bộ luật hình sự để dễ áp dụng, dễ truy tố những hành vi tái phạm hoặc cố tình vi phạm này”, ông Dương bức xúc.

Mặt khác, Cục phó Cục Chăn nuôi cũng cho rằng, thông báo đến người tiêu dùng biết mức độ nguy hiểm của việc sử dụng thực phẩm có chứa chất cấm như thế nào để tránh, để tẩy chay nhưng cũng đừng thông tin nhũng nhiễu gây hoang mang quá mà khiến người dân quay lưng lại với sản phẩm chăn nuôi của Việt Nam.

• Mã tiền là gì và mã tiền có độc không

• Hashtag là gì và Hashtag có ý nghĩa như thế nào

• Ấu dâm là gì và ấu dâm là tội hay ấu dâm là bệnh

• Ngày cá tháng tư là gì và ngày cá tháng tư có phải ngày nói dối

• Streamer là gì và Streamer có những hệ lụy xã hội nào

• Xoài lắc là gì và cách làm món xoài lắc

• Tết bánh trôi bánh chay có quan trọng không

• Tết Hàn thực có ý nghĩa gì

• Văn khấn Tết Hàn thực đúng truyền thống

• Tết Hàn thực là gì và Tết Hàn thực ngày bao nhiêu