Vay tiêu dùng: Lợi nhuận cao luôn song hành với rủi ro

15:25 23/01/2019

Mức đóng góp của các công ty tài chính cho vay tiêu dùng tại các ngân hàng năm 2018 sút giảm mạnh là “khoảng lặng” cần thiết để kiểm soát, nâng cáo chất lượng dịch vụ này.

vay-tieu-dung-het-thoi-tang-truong-nong
Mức đóng góp của các công ty tài chính cho vay tiêu dùng tại các ngân hàng năm 2018 sút giảm mạnh là “khoảng lặng” cần thiết để kiểm soát, nâng cáo chất lượng dịch vụ này. Ảnh minh họa

Theo thống kê lợi nhuận của nhiều ngân hàng năm 2018 tăng nhưng tính riêng trong quý 3 và quý 4 năm 2018 sút giảm. Điều này có chút khác biệt với mọi năm khi lợi nhuận các nhà băng thường thấp ở những tháng đầu năm và bắt đầu bứt phá vào nửa cuối năm nhờ vào mùa kinh doanh.

Điển hình HDBank lợi nhuận quý 3/2018 của nhà băng này chỉ đạt 821 tỷ, giảm 20% so với cùng kỳ và cũng thấp hơn so với 2 quý đầu năm.

Nguyên nhân sút giảm của HDBank được cho do các công ty tài chính cho vay tiêu dùng của ngân hàng này sụt giảm. Theo tính toán của chứng khoán Bản Việt VCSC, 9 tháng đầu năm, HD Saison chỉ còn đóng góp khoảng 21,4% vào lợi nhuận hợp nhất của HDBank.

Việc sụt giảm lợi nhuận ngân hàng do các công ty tài chính phát triển chậm lại được cho là cần thiết. Thực tế lĩnh vực cho vay tiêu dùng giai đoạn 2015 – 2017 tăng trưởng nóng tiềm ẩn rủi ro.

Về bản chất cho vay tiêu dùng hay còn có các tên khác như vay mua hàng trả góp, vay tín chấp tiêu dùng… là một nghiệp vụ cho vay dựa trên uy tín cá nhân có thể đánh giá được của một tổ chức tín dụng thương mại dành cho một khách hàng mà không cần phải thế chấp tài sản.

Đó là những giao dịch dân sự mà ở đó mỗi bên đều tìm kiếm để thoả mãn lợi ích của mình. Trong trường hợp này người tiêu dùng được hưởng lợi là có ngay hàng hoá, dịch vụ để sử dụng, tiêu dùng mặc dù trong túi chưa có đủ tiền. Số tiền còn vay nợ lại sẽ được trả dần phù hợp với thu nhập.

Hiện nay, người tiêu dùng thường hướng nhu cầu của mình tới các công ty tài chính bởi thủ tục của các công ty này thường nhanh gọn, đơn giản hơn nhiều so với các ngân hàng.

Lãi suất các khoản vay tiêu dùng trên thị trường được các công ty tài chính áp dụng thường dao động từ 1,6 - 7%/tháng. Sự chệnh lệch lãi suất này tuỳ thuộc từng đối tượng khách hàng thoả mãn được nhiều hay ít các điều kiện cho vay.

Các khoản vay tiêu dùng của các công ty tài chính thường có mức lãi suất cao hơn mức cho vay thông thường của các ngân hàng thương mại, bởi phân khúc khách hàng mà công ty tài chính hướng đến phục vụ là những người không có đủ điều kiện (khách hàng dưới chuẩn) tiếp cận tín dụng từ ngân hàng và hình thức cho vay tiêu dùng là cho vay tín chấp (không tài sản đảm bảo) trong khi đó, vay ngân hàng thường là vay thế chấp.

Và rõ ràng, rủi ro tín dụng đến từ lãi suất cao. Chỉ trong thời gian ngắn, đã có một số vụ việc được đưa ra cơ quan tố tụng với nhiều góc độ khác nhau. Có trường hợp rủi ro đến từ sự gian dối của khách hàng, có trường hợp nhân viên câu kết với các đối tượng bên ngoài gây ra thiệt hại cho công ty tài chính, có trường hợp chính cán bộ tín dụng chiếm đoạt tài sản của công ty…

Vào đầu năm 2018, Tòa án Nhân dân TP Hà Nội đã đưa ra xét xử bị cáo Phạm Văn Quang, người sử dụng giấy phép lái xe và chứng minh nhân dân của nhiều người để làm hồ sơ ký hợp đồng mua hàng trả góp, vay tiền của một công ty tài chính 100% vốn nước ngoài.

Bị cáo này đã thay ảnh của mình vào các giấy tờ như giấy phép lái xe, chứng minh nhân dân của người khác và đến các trung tâm điện máy, các siêu thị lớn mua hàng và đề nghị cho vay trả góp. Nhiều hợp đồng đã thực hiện trót lọt và đối tượng này đã nhận tiền nhưng sau đó không trả lãi và gốc theo đúng thỏa thuận.

Theo đánh giá những rủi ro trong cho vay tiêu dùng tín chấp là chuyện không tránh khỏi. Có rủi ro khách hàng không trả nợ và rủi ro liên quan đến vi phạm pháp luật của cả khách hàng lẫn nhân viên. Vay tín chấp thì rủi ro cao hơn, tương ứng với lãi suất cũng sẽ cao. Những sản phẩm an toàn hơn, như trái phiếu chính phủ thì lãi suất lại thấp. Tương tự, doanh nghiệp hoạt động hiệu quả, có uy tín, nhiều ngân hàng muốn cho vay thì lãi suất phải thấp.

Với các khoản vay nhỏ như vậy, quá trình cho vay không thể đòi hỏi thẩm định, theo dõi chặt chẽ như với khách hàng truyền thống bởi nếu mất nhiều thời gian, khách hàng không thể chờ đợi được. Vì vậy, công ty tài chính đều đưa ra các tiêu chí nhận dạng nhanh như tuổi tác, nghề nghiệp, hợp đồng lao động... và đưa vào máy tính chấm điểm theo một bảng điểm được định sẵn. Từ thông tin đơn giản như hóa đơn điện, nước có thể ước đoán được thu nhập của khách ....

Hiểu được thủ tục này, các đối tượng lợi dụng, sử dụng giấy tờ của người khác hoặc làm giả chứng từ chứng minh thu nhập để lừa đảo.

 

Sacombank còn gần 5.000 tỷ đồng nợ xấu

Ngân hàng Sacombank vừa có báo cáo tài chính quý IV/2018 với những con số tăng trưởng ấn tượng, tuy nhiên ngân hàng này con hơn 5.000 tỷ đồng nợ xấu.

 

‘Miếng bánh’ vay tiêu dùng ngày càng trở nên hấp dẫn

Cho vay tiêu dùng đang sôi động khi nhà đầu tư nhiều lĩnh vực đang quan tâm trong đó có cả EVN.

 

Ngân hàng VPBank: Nợ có khả năng mất vốn tăng mạnh, lương nhân viên sụt giảm

Báo cáo tài chính quý IV/2018 của Ngân hàng VPBank (Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng) cho thấy nợ có khả năng mất vốn của VPBank tăng mạnh.



Tin khác