Vi phạm hoạt động cho vay Vietcombank bị đề nghị xử lý

Trong kết luận thanh tra, Thanh tra Chính phủ nêu ra một loạt khuyết điểm của tổ chức tín dụng này trong hoạt động tín dụng, đầu tư tài chính, mua sắm tài sản, đặc biệt là cho vay, xử lý rủi ro, bán nợ, cơ cấu nợ, tăng và thoái vốn đầu tư…

Cụ thể, Thanh tra Chính phủ chỉ rõ một số hồ sơ tín dụng của Vietcombank có hồ sơ pháp lý khách hàng, pháp lý dự án không đầy đủ, thẩm định hồ sơ vay vốn, năng lực tài chính thiếu chính xác; báo cáo thẩm định chưa đánh giá phân tích khả năng trả nợ, nguồn trả nợ, hiệu quả dự án, phương án vay vốn; thẩm định xác định hạn mức tín dụng, vòng quay vốn, thời hạn cho vay, nguồn vốn tự có, vốn huy động khác chưa đủ cơ sở, thiếu chính xác.

Nhiều số hồ sơ tín dụng được Vietcombank giải ngân khi chưa đủ điều kiện theo phê duyệt, chứng từ giải ngân chưa đầy đủ. Thậm chí có trường hợp Vietcombank giải ngân nhưng không kiểm tra, kiểm soát các chứng từ, dẫn đến khách hàng giả mạo, sửa chữa nâng giá trị hóa đơn để rút vốn ngân hàng.

Việc kiểm tra quá trình sử dụng vốn ở nhiều dự án Vietcombank thực hiện chưa đầy đủ theo quy định hoặc kiểm tra còn sơ sài, chung chung, chưa kiểm tra đầy đủ sổ sách, kế toán…

“Chưa cập nhất các thông tin liên quan đến tình hình sản xuất kinh doanh, đánh giá dòng tiền giải ngân dẫn đến ngân hàng không kiểm soát được việc sử dụng vốn vay và khả năng trả nợ của khách hàng”, Kết luận của Thanh tra Chính phủ nêu rõ.

Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ cho rằng một số tài sản đảm bảo trong nhiều hồ sơ vay vốn của Vietcombank chưa đủ điều kiện như quy định. Vietcombank định giá tài sản đảm bảo chưa theo quy định, hợp đồng thề chấp tài sản không có công chứng, tài sản bảo đảm chưa mua bảo hiểm.

Thanh tra Chính phủ cũng nhận thấy, Vietcombank hướng dẫn mua bán nợ không rõ ràng, không cụ thể, trong quá trình thực hiện có sự nhầm lẫn giữa các bước. Vietcombank thực hiện không đúng việc bán nợ theo hình thức đấu giá.

Trong hoạt động đầu tư tài chính, Thanh tra Chính phủ chỉ ra khuyết điểm, vi phạm của Vietcombank là việc góp vốn, mua cổ phần chưa phù hợp với quy định tại khoản 1, khoản 2 điều 129 Luật Các tổ chức tín dụng và khoản 1, khoản 2, điều 18 Thông tư 36 của NHNN.

Vietcombank có cổ phần tại Gentraco từ tháng 7/2006 đến tháng 10/2014 và một ngân hàng là MB từ năm 1994 nhưng Gentraco hoặc công ty con của MB lại là cổ đông của Vietcombank là chưa đúng quy định tại khoản 5, điều 129, khoản 2, điều 135 Luật Các tổ chức tín dụng. Bên cạnh đó, Vietcombank còn chậm thoái vốn.

Theo Thanh tra Chính phủ hiệu quả đầu tư của ngân hàng chưa tương xứng với việc tăng vốn đầu tư trong giai đoạn 2014-2015. Chẳng hạn như giá trị đầu tư năm 2014 là hơn 5.170 tỷ đồng, năm 2015 là hơn 5.375 tỷ đồng nhưng thu nhập từ cổ tức lần lượt là hơn 438 tỷ đồng và hơn 265 tỷ đồng.

Trong hoạt động mua sắm tài sản, Vietcombank có một số khuyết điểm, vi phạm như quy trình, nội dung đầu tư, các yêu cầu về bảo mật, năng lực cán bộ thực hiện dự án... 2 gói thầu công nghệ thông tin. Điều này dẫn đến khi trúng thầu và các hợp đồng được ký thì các nhà thầu đã chuyển nhượng cho đơn vị khác thực hiện mà ngân hàng không nắm được.

Trước vi phạm này, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Chính phủ chỉ đạo Thống đốc Ngân hàng Nhà nước kiểm điểm các đơn vị, cá nhân vi phạm.

Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước xử lý cá nhân của VAMC và Vietcombank gây ra những sai phạm nêu trên. Vietcombank có vi phạm trong việc cấp tín dụng đối với hồ sơ bán nợ cần phải được làm rõ trách nhiệm để xử lý theo pháp luật.

Về phía Vietcombank Thanh tra Chính phủ đề nghị tổ chức tài chính này căn cứ vào kết luận thanh tra để kiểm điểm, xử lý cá nhân vi phạm đồng thời có giải pháp chấn chỉnh, khắc phục, xử lý những yếu kém, khuyết điểm. Đặc biệt Thanh tra Chính phủ yêu cầu Vietcombank phải chấn chỉnh ngay hoạt động cho vay và mua bán tài chính.

Trước kết luận của Thanh tra Chính phủ, trong thông cáo báo chí chính thức trên website Vietcombank cho rằng, thông báo kết luận, Thanh tra Chính phủ có chỉ ra một số thiếu sót, khuyết điểm, vi phạm tại một số đơn vị của Vietcombank. Đây là những tồn tại, sai sót trong một số nghiệp vụ của đơn vị phát sinh trong những năm trước đây.

Vietcombank khẳng định, trong quá trình thanh tra, Vietcombank đã tích cực phối hợp cung cấp kịp thời, đầy đủ hồ sơ chứng từ theo yêu cầu của Đoàn thanh tra. Hầu hết các tồn tại, sai sót mà Thanh tra Chính phủ đưa ra đã được Vietcombank chủ động phát hiện thông qua hoạt động kiểm tra, kiểm soát nội bộ, kịp thời có các biện pháp khắc phục, chấn chỉnh và xử lý nghiêm túc theo thẩm quyền.

Có những trường hợp Vietcombank chủ động cung cấp hồ sơ, phối hợp chặt chẽ với cơ quan công an, tòa án để đẩy nhanh tiến độ thu hồi nợ và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

"Đối với các kiến nghị của Đoàn Thanh tra, Ban Lãnh đạo Vietcombank nghiêm túc tiếp thu và tiếp tục chỉ đạo khắc phục trong thời gian sớm nhất", thông báo của Vietcombank nêu rõ.