Vì sao cúng bánh trôi, bánh chay vào Tết Hàn thực?

21:28 16/04/2018

Mặc dù có nguồn gốc từ Trung Quốc, nhưng Tết Hàn thực của người Việt vẫn mang những sắc thái riêng, mang đậm chất Việt. Trong ngày Tết Hàn Thực người ta thường ăn bánh trôi bánh chay thức ăn lạnh thay vì thổi lửa nấu nướng.

vi-sao-cung-banh-troi-banh-chay-vao-tet-han-thuc
Vì sao cúng bánh trôi, bánh chay vào Tết Hàn thực?

Vì sao cúng bánh trôi, bánh chay vào Tết Hàn thực?

Mặc dù có nguồn gốc từ Trung Quốc, nhưng Tết Hàn thực của người Việt vẫn mang những sắc thái riêng, mang đậm chất Việt. Trong ngày Tết Hàn Thực người ta thường ăn bánh trôi bánh chay thức ăn lạnh thay vì thổi lửa nấu nướng.

Bánh trôi - bánh chay: Đặc trưng của Tết Hàn thực

vi-sao-cung-banh-troi-banh-chay-vao-tet-han-thuc
Bánh trôi - bánh chay: Đặc trưng của Tết Hàn thực

Trong Tết Hàn thực, người ta thường chú ý nhất vào món ăn đặc trưng mang cả hương vị thanh trong của đất trời. Món ăn truyền thống không thể thiếu trong ngày này chính là bánh trôi, bánh chay.

Chúng đều được làm từ nguyên liệu chính là những hạt gạo nếp cái hoa vàng thơm lừng, ngây ngất. Với mùi thơm phức của đỗ xanh, đường mật, không khí tết dường như trở nên sôi động và ý nghĩa hơn.

Về phong tục cúng lễ trong ngày này, các sách như 100 điều cần biết về phong tục Việt Nam hay Văn khấn nôm tại nhà - Tập văn cúng gia tiên, hướng dẫn: "Mâm lễ cúng ngày Tết Hàn thực gồm hương, hoa, trầu cau và 5 hoặc 3 bát bánh trôi cùng 5 hoặc 3 bát bánh chay".

Ngoài bánh trôi và bánh chay, các gia đình cũng có thể mua thêm hoa quả và các thứ bánh trái khác tùy tâm. Sau khi bày lễ lên ban thờ, các gia đình thường thắp hương và khấn gia tiên theo bài cúng Tết Hàn thực được lưu truyền từ xưa đến nay.

Vì sao cúng bánh trôi, bánh chay vào Tết Hàn thực?

vi-sao-cung-banh-troi-banh-chay-vao-tet-han-thuc
Vì sao cúng bánh trôi, bánh chay vào Tết Hàn thực?

Tết Hàn thực của người Việt không liên hệ tới Giới Tử Thôi mà những món ăn ngày này làm ra đều được cúng gia tiên với ý nghĩa con cháu đều hướng về tổ tiên, nguồn cội. Và cũng trong dịp này, dù ai đi đâu, ở đâu đến ngày mùng 3/3 Âm lịch cũng cố gắng về với gia đình để được đi tảo mộ, để cùng nhau ngồi bên mâm cơm sum họp gia đình.

Theo các nhà nghiên cứu văn hóa, bắt đầu từ tháng 3 hằng năm, thời tiết dần nóng lên, cũng là thời điểm chuyển giao sang mùa hè. Vì thế, để đánh dấu thời điểm này, cứ vào ngày 3/3 Âm lịch, người dân làm bánh trôi, bánh chay để cúng tế đất trời, tổ tiên.

Hai thứ bánh trôi và chay đều làm từ bột gạo nếp thơm. Bánh trôi nặn viên nhỏ, ngoài trắng, trong nhân đường đỏ, thả luộc trong nồi nước sôi, khi bánh nổi lên mặt nước vớt ra vừa chín tới. Còn bánh chay thì nặn tròn dẹt, không nhân, đặt lên đĩa nhỏ, khi ăn đổ nước đường lên trên.

Ở một số vùng, người ta làm thêm món bánh nhót, cách làm tương tự bánh chay nhưng chỉ khác hình dáng được người dân nơi đây nặn giống như trái nhót lạ mắt.

Những điều kiêng kỵ trong ngày Tết Hàn Thực

vi-sao-cung-banh-troi-banh-chay-vao-tet-han-thuc
Những điều kiêng kỵ trong ngày Tết Hàn Thực

Kiêng lửa: Thời xa xưa trong ngày Tết Hàn thực, mọi nhà không đốt lửa nấu thức ăn nóng mà chuẩn bị sẵn đồ ăn nguội. Tuy nhiên ngày nay, người Việt vẫn nấu nướng bình thường và dùng bánh trôi bánh chay với ý nghĩa tượng trưng đó là những thức ăn nguội (hàn thực).

Kiêng chuyển nhà: Người Việt quan niệm rằng “trần sao âm vậy”, người thân thích sau khi qua đời thì vong linh của họ vẫn còn tồn tại theo sát người thân ở trên trần gian, việc di chuyển nhà cửa sẽ có ảnh hưởng tới “vong linh” người đã khuất. Bởi vậy nên trong ngày Tết Hàn thực (liên quan đến cả tiết Thanh minh) người Việt kiêng chuyển nhà.

Kiêng ăn mặn: Trong những ngày đầu tháng 3 âm lịch, các gia đình thường kiêng ăn mặn và ăn chay để không sát sinh, linh hồn người thân đã khuất sẽ dễ dàng siêu thoát.

 

Tết Hàn Thực là ngày gì nguồn gốc và ý nghĩa ngày Tết Hàn Thực

Tết Hàn Thực là một ngày tết vào ngày mồng 3 tháng 3 Âm lịch. "Hàn Thực" nghĩa là "thức ăn lạnh". Ngày tết truyền thống này xuất hiện tại một số tỉnh của Trung Quốc, miền bắc Việt Nam và một số cộng đồng người gốc Hoa trên thế giới



Tin khác