Vì sao 'không hợp nhau' ngay từ đầu, TT Trump vẫn chọn ông Bolton suốt 2 năm qua?

Theo Phan Tom / Sức Khỏe Cộng Đồng 19:00 11/09/2019

Ngay từ đầu, giới chức Mỹ đều thấy rõ những bất đồng giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và ông John Bolton trước khi ông nhậm chức Cố vấn An ninh Nhà Trắng vào tháng 3/2018.

co-van-an-ninh-my-john-bolton-bi-sa-thai-hay-tu-chuc
Ông John Bolton đã trở thành cựu Cố vấn An ninh Nhà Trắng.

Tổng thống Donald Trump bổ nhiệm ông Bolton làm Cố vấn An ninh Quốc gia vào tháng 3/2018. Quyết định này gây tranh cãi bởi ông Bolton là một trong những tiếng nói ủng hộ cuộc chiến tranh Mỹ phát động ở Iraq năm 2003, trong khi Tổng thống Trump từng cho rằng cuộc chiến này là một "sai lầm lớn".

Là người có quan điểm cứng rắn, ông Bolton bất đồng với Tổng thống Trump trong nhiều vấn đề, đặc biệt là chính sách với Iran và Triều Tiên. Trong khi ngài Trump ủng hộ đàm phán hướng tới phi hạt nhân hóa hoàn toàn bán đảo Triều Tiên, ông Bolton lại thiên về cách tiếp cận cứng rắn hơn và hối thúc Trump duy trì sức ép tối đa với Bình Nhưỡng.

Hai người cũng từng bất đồng về cách xử lý vấn đề Iran sau khi quốc gia Vùng Vịnh này ngày 20/5 bắn rơi một máy bay trinh sát không người lái Mỹ gần eo biển Hormuz, khiến căng thẳng giữa hai nước gia tăng.

Trong cuộc phỏng vấn hôm 23/6, Trump nói rằng Bolton "hoàn toàn là một con diều hâu" và cho biết nếu mọi việc phụ thuộc vào Bolton, "ông ấy sẽ cùng lúc đánh nhau với cả thế giới". Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ tuyên bố ông cần cả những con "diều hâu" lẫn "bồ câu" trong chính quyền của mình. Đây là lý do dù không hợp nhau, ông Trump vẫn chọn ông Bolton tham gia vào bộ máy của mình. 

Ông John Bolton đã trải qua 520 ngày giữ cương vị Cố vấn an ninh quốc gia cho tổng thống Mỹ. Ông là đời cố vấn an ninh thứ tư dưới thời ông Trump. Trước ông là các ông Michael Flynn và H.R. McMaster, ngoài ra còn có ông Keith Kellogg giữ cương vị quyền cố vấn an ninh quốc gia trong một thời gian ngắn.

Có thể nêu bật một số bất đồng giữa ông Trump và ông John Bolton như sau:

Afghanistan

Gần đây nhất, ông Bolton đã lên tiếng phản đối việc đàm phán kế hoạch hòa bình với Taliban - một đề xuất mà Tổng thống Trump và Ngoại trưởng Pompeo đều ủng hộ nhằm rút quân Mỹ khỏi Afghanistan sau gần 18 năm chiến tranh. Ông Trump thậm chí đã tiến xa hơn khi lên kế hoạch đàm phán với lãnh đạo Taliban ở Trại David.

Trong khi đó, ông Bolton nhận định rằng Mỹ có thể rút quân khỏi Afghanistan và thực hiện một trong những lời hứa tranh cử của Tổng thống mà không cần tiến hành một hiệp định với các thành viên của "nhóm khủng bố" này.

Ông Trump cuối cùng đã hủy bỏ cuộc gặp trên song các cố vấn ủng hộ tiến trình đàm phán này đã đổ lỗi cho ông Bolton về lập trường phản đối của ông.

Triều Tiên

Tổng thống Trump coi một trong những thành tựu về chính sách đối ngoại quan trọng của ông là làm dịu căng thẳng giữa Mỹ và Triều Tiên. Trong khi ông chủ Nhà Trắng nhiều lần tuyên bố rằng ông "không vui" khi Triều Tiên tiến hành các cuộc thử vũ khí hồi tháng 5/2019 song ông cũng khẳng định rằng các vụ thử này không dập tắt được sự lạc quan của ông về việc 2 nước có thể tiếp tục đàm phán nới lỏng các lệnh trừng phạt của Mỹ cũng như những nỗ lực phi hạt nhân hóa trên Bán đảo Triều Tiên.

Tuy nhiên, ông Bolton nhận định rằng "không có vùng xám" trong những vụ thử này, đồng thời tuyên bố các động thái đó đã vi phạm nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.

Sau khi Tổng thống Trump trở thành Tổng thống Mỹ đương nhiệm đầu tiên đặt chân tới Triều Tiên khi ông gặp nhà lãnh đạo Kim Jong Un hồi tháng 6/2019, ông Bolton đã phản ứng giận dữ trước một bài báo của New York Times về một thỏa thuận có thể diễn ra với việc Mỹ sẽ đưa ra nhượng bộ để đổi lấy việc Triều Tiên "đóng băng" các hoạt động hạt nhân.

Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ nhiều lần khẳng định rằng Triều Tiên nên dỡ bỏ toàn bộ chương trình hạt nhân trước khi nhận được bất kỳ sự nhượng bộ nào. Dù vậy, các quan chức Nhà Trắng khác, trong đó có Tổng thống Trump lại khá cởi mở với ý tưởng về một tiến trình đàm phán từng bước một.

Iran

Một thời gian dài trước khi trở thành Cố vấn An ninh Quốc gia dưới thời Tổng thống Trump, ông Bolton luôn ủng hộ các hành động quân sự nhằm chống lại Iran. Gần đây, Tổng thống Trump đang tập trung vào cách tiếp cận theo hướng ngoại giao với Iran khi nói rằng ông sẵn sàng gặp Tổng thống Iran Hassan Rouhani mà không cần điều kiện tiên quyết nào. Cuộc gặp này, nếu xảy ra, thì sẽ là cuộc gặp đầu tiên giữa 2 nhà lãnh đạo Mỹ-Iran kể từ cuộc khủng hoảng con tin Tehran xảy ra năm 1979 và kết thúc năm 1981.

Tuy nhiên, cả ông Trump và ông Bolton đều có cùng quan điểm về một quyết định quan trọng: Đó là rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran hồi tháng 5/2018. Căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo thang do quyết định trên và các lệnh trừng phạt mà Washington tái áp đặt lên nước cộng hòa Hồi giáo này. Tháng 6/2019, Tổng thống đã bác bỏ một kế hoạch do ông Bolton đề xuất cùng với các cố vấn khác về việc đáp trả bằng hành động quân sự trước việc Iran bắn hạ 1 máy bay trinh sát không người lái của Mỹ khi cho rằng cuộc tấn công này là không phù hợp.

Venezuela

Sau khi Mỹ và các nước đồng minh tuyên bố chính quyền Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro là bất hợp pháp, đồng thời ủng hộ phong trào của phe đối lập do ông Juan Guaido dẫn đầu, Tổng thống Trump ngày càng mất kiên nhẫn khi những nỗ lực buộc ông Maduro phải từ chức không đạt được thành công ngay lập tức.

Giữa bối cảnh phe đối lập do Nhà Trắng ủng hộ lâm vào "thế bí" trước chính phủ Tổng thống Maduro trong những tháng qua, Tổng thống Trump đang đặt câu hỏi về chiến lược của Mỹ tại đây, trong khi ông Bolton vẫn tiếp tục hối thúc gia tăng sức ép nhiều hơn nữa từ Mỹ khi khẳng định hồi tháng 8 rằng "bây giờ đã đến lúc phải hành động".

Nga

Chỉ vừa tháng trước, ông Bolton đã khẳng định với Ukraine rằng họ sẽ nhận được hỗ trợ trong cuộc xung đột với phe ly khai do Nga ủng hộ song Nhà Trắng hầu như có rất ít dấu hiệu cho thấy Mỹ sẵn sàng thực hiện lời hứa này. Trong những ngày gần đây, Mỹ cũng trì hoãn các gói hỗ trợ quân sự cho chính phủ Ukraine.

Ông Bolton cũng bất đồng với Nga về vấn đề can thiệp bầu cử - một chủ đề nhạy cảm liên quan trực tiếp đến Tổng thống Trump.

 

Cố vấn an ninh Mỹ John Bolton bị sa thải hay từ chức?

Những bất đồng quan điểm giữa ông và Tổng thống Donald Trump đã lớn đến mức dù bị sa thải hay tự từ chức cũng không còn quan trọng.

 

Tổng thống Venezuela có bằng chứng Cố vấn An ninh Mỹ chủ mưu vụ ám sát ông

Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro khẳng định có bằng chứng chứng minh Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ John Bolton đã chủ mưu vụ ám sát ông hồi năm 2018, Sputnik ngày 7/8 đưa tin.

Tin khác