Khắp châu Âu, châu Mỹ và châu Á, từ Mỹ, Canada, Áo tới Trung Quốc đang hứng chịu cái rét kỷ lục. Những ngọn thác, con sóng đóng băng, cá mập chết vì quá lạnh là những minh chứng rõ ràng nhất cho thấy cái lạnh cực độ của mùa đông năm nay. Tuy nhiên, trớ trêu thay, nhiệt độ trái đất lại đang tăng. Vì sao?

 

Vì sao mùa đông năm nay lạnh kỷ lục dù nhiệt độ trái đất tăng?
Khắp thế giới đang hứng chịu mùa đông rét kỷ lục.

Theo đài CBS (Mỹ), trong khi nước Mỹ và nhiều quốc gia khác đang có nhiệt độ âm, đang phải chịu cái rét kỷ lục thì theo tính toán của Viện Biến đổi Khí hậu thuộc Đại học Maine, nhiệt độ trên toàn trái đất đang cao hơn so với mức thông thường. Ví dụ ngày 3/1, nhiệt độ trên toàn cầu cao hơn bình thường 0,9 độ F. Đặc biệt, nhiệt độ khu vực Bắc Cực đã ấm hơn 6 độ F so với bình thường.

Tuần trước, nhà khoa học khí quyển, giáo sư Đại học Columbia Adam Sobel cho hay: "Nếu bạn nhìn vào bản đồ nhiệt độ trái đất hiện giờ, bạn sẽ thấy phần còn lại của hành tinh đang nóng hơn mức trung bình lịch sử ngoại trừ miền Đông Mỹ, Canada. Ngoài ra, ba năm vừa qua 2014, 2015 và 2016 là ba năm liên tục nóng kỷ lục.

Theo CBS, nước Mỹ bị lạnh như vậy bởi không khí siêu lạnh của Bắc cực đã “thoát khỏi nhà tù khí quyển chuyên giam giữ cái lạnh khủng khiếp nhất”. Sau đó, nó chạy theo hướng nam tới miền Trung và miền Đông nước Mỹ. Và điều này đã xảy ra thường xuyên hơn trong thời gian gần đây, các nhà khoa học cho biết.

Không khí siêu lạnh thường bị khóa ở Bắc Cực trong xoáy vùng cực. Xoáy vùng cực mạnh sẽ hút không khí lạnh vào và giữ ở đó. Nếu xoáy vùng cực bị yếu, nó sẽ giống như một cái đập bị vỡ, không khí lạnh sẽ phóng về phía nam.

Ông Judah Cohen, chuyên gia nghiên cứu bão mùa đông tại Công ty Nghiên cứu Môi trường khí quyển ở Boston, cho biết: "Khi nó suy yếu, nó sẽ giống như một cái đập đập vỡ", và không khí lạnh hướng về phía nam như Canada, Alaska hoặc bắc Siberia.

Có gì bất thường?

Theo các chuyên gia thời tiết, mức lạnh khủng khiếp mà nhiều nước đang hứng chịu là một hiện tượng bất thường. Tuy nhiên, điều bất thường hơn là về khoảng thời gian mỗi đợt lạnh (khoảng 10 ngày) và mức độ lạnh.

Hôm 3/1, Boston đã hứng chịu 7 ngày lạnh kỷ lục liên tiếp, nhiệt độ dưới 20 độ F (dưới -6,6 độ C), mức kỉ lục được xác lập cách đây 100 năm. Nhiều nơi khác của nước Mỹ và châu Âu cũng hứng chịu cảnh tương tự.

Tại Ohama, Nebraska, nhiệt độ đã xuống mức -29 độ C, phá vỡ kỷ lục trong vòng 130 năm qua. Bang Minnesota ghi nhận thời tiết lạnh kỷ lục với mức nhiệt độ -37 độ C. Tại thành phố Watertown, New York, nhiệt độ giảm xuống còn -35 độ C.

anh-song-dong-bang-khi-nhiet-do-xuong-cuc-thap-va-bao-tuyet-o-my
Băng tuyết từng mảng lớn ở thành phố New York, Mỹ.

Trước đó, thời tiết ở Canada khiến chim cánh cụt thậm chí bị sốc lạnh và phải tìm chỗ trú ẩn. Nhiều nơi, tuyết dày đến gần 1 mét và nhiệt độ giảm đến mức -30 độ C.

Điều gì làm cho xoáy vùng cực yếu đi?

Đây là lĩnh vực tranh luận và nghiên cứu nóng bỏng giữa các nhà khoa học và có thể là sự kết hợp của biến đổi khí hậu do con người tạo ra và sự biến đổi tự nhiên. Sự biến đổi khí hậu có thể không làm cho xoáy vùng cực khắc nghiệt hơn nhưng nó có thể làm cho xoáy vùng cực di chuyển nhiều hơn khiến thời tiết dường như cực đoan hơn.

Một nghiên cứu gần đây của nhà khoa học về khí hậu Marlene Kretschmer thuộc Viện Potsdam cho thấy, xoáy vùng cực đã suy yếu và dao động thường xuyên hơn kể từ năm 1990.

Dù nhiều nước đang co rúm vì lạnh kỷ lục, nhiều chuyên gia khí hậu cho rằng, mọi người không quá lo ngại và đừng nhầm lẫn giữa thời tiết - vài ngày hoặc vài tuần trong một khu vực - với khí hậu kéo dài hàng thập kỷ và trên toàn cầu. Thời tiết giống như tâm trạng của một người, thay đổi thường xuyên, trong khi khí hậu giống như nhân cách của người đó, mang tính dài hạn.

Chuyên gia khí tượng thủy văn Furtado cho hay: "Một vài ngày lạnh không làm thay đổi khí hậu. Giống như một vài ngày tồi tệ trên thị trường chứng khoán không có nghĩa là nền kinh tế đang sụp đổ”.

 

Ngỡ ngàng nhìn sóng đóng băng khi nước Mỹ hứng chịu đợt bão tuyết, rét kỷ lục

Theo Daily Mail, nước Mỹ đang phải hứng chịu một trận bão tuyết khổng lồ, đợt lạnh kỷ lục. Khắp nơi bao phủ bởi băng đá và những lớp tuyết dày. Theo thông tin ban đầu, đã có ít nhất 17 người thiệt mạng khi nhiệt độ xuống quá thấp. Hàng nghìn chuyến bay đã bị hủy.