Vì sao Nga cấp S-300 cho Syria thật sự là ‘cơn ác mộng’ của Israel?

07:00 29/09/2018

Cho dù Israel có thể “vô hiệu hóa” hệ thống phòng không S-300 mà Nga cấp cho Syria việc Tổng thống Nga Putin ủng hộ Iran hơn vẫn là mối bận tâm rất lớn của Israel, tờ Haaretz của Israel bình luận ngày 25/9.

vi-sao-nga-cap-s-300-cho-syria-that-su-la-con-ac-mong-cua-israel
Các quân nhân Nga đang quan sát hệ thống tên lửa phòng không S-300 đang khai hỏa tại Thế vận hội Quân sự quốc tế 2016 tại thao trường Ashuluk, Nga.

Trong suốt thập kỉ qua, hệ thống phòng không tiên tiến S-300 của Nga luôn được cho là một lợi thế chiến lược, luôn được Iran và Syria tìm kiếm để chống lại sự thống trị của Israel trong không phận khu vực.

Nhiều năm qua, Israel vận động điện Kremlin không cung cấp S-300 cho Iran và Syria. Do vậy, mặc dù trả tiền mua từ năm 2007 nhưng mãi đến năm 2016, Iran mới nhận hệ thống S-300 đầu tiên. Đây cũng là hệ thống S-300 đầu tiên mà Syria nhận được dù đã đặt mua từ rất lâu.

Sau khi Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố cấp cho Syria hệ thống S-300 vì sự cố máy bay Il-20 bị bắn rơi ở Syria, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Avigdor Lieberman dọa rằng: “Có một điều nên được làm rõ. Chúng tôi sẽ tiêu diệt những đối tượng bắn máy bay của chúng tôi”.

Thông điệp của ông Lieberman rất rõ ràng: Không quân Israel không thể mất quyền tự do hoạt động trên không phận Syria, ngay cả khi có khủng hoảng ngoại giao với Nga.

Việc Không quân Israel (IAF) tiếp tục hoạt động trên không phận Syria là nguồn cơn căng thẳng mới nhất trong quan hệ giữa Israel và Iran. Quân đoàn Bảo vệ Cách mạng Hồi giáo Iran quyết tâm xây dựng các căn cứ lâu dài ở Syria như lời hứa của Tổng thống Assad để đổi lấy việc Tehran ủng hộ Tổng thống Syria trong cuộc nội chiến. Nhưng việc xây dựng không thể thực hiện khi Israel luôn rình rập đánh bom bất cứ căn cứ quân sự nào ở Syria.

Theo tờ Wall Street Journal, ngày 9/4/2018, Israel đã tấn công vào căn cứ không quân T4 của Syria – nơi đang có các Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đóng quân nhằm tiêu diệt một hệ thống phòng không Tor của Tehran. Nhưng hệ thống phòng không của Nga thì lại khác.

Chưa kể về mặt ngoại giao, các phiên bản tiên tiến của hệ thống phòng không S-300 có khả năng theo dõi hàng chục mục tiêu trên không cùng một lúc, cách đó hàng trăm cây số. Almaz-Antey, nhà sản xuất thuộc sở hữu nhà nước Nga, tuyên bố S-300 có thể bắn hạ các tên lửa hành trình và đạn đạo.

Sự kết hợp giữa các hệ thống phòng không sẵn có của Syria và S-300 sẽ cho phép theo dõi máy bay của Israel từ khi nó cất cánh từ căn cứ của nước này.

vi-sao-nga-cap-s-300-cho-syria-that-su-la-con-ac-mong-cua-israel
Hệ thống tên lửa phòng không S-300 trong một cuộc diễu hành quân sự tại Tehran, Iran, ngày 18/4/2018.

Tuy nhiên, theo nhiều ý kiến khác, một chiếc S-300 sẽ không thể khiến Israel bị mất lợi thế chiến lược. IAF được cho là đã nghiên cứu kỹ khả năng của S-300 và có thể “đánh lạc hướng” hệ thống này trong các bài tập chung với các nước đã mua S-300 từ Nga. Israel đã phát triển một loạt hệ thống chiến tranh điện tử để “vô hiệu hóa” S-300.

Do vậy, việc Nga chuyển S-300 cho Syria có thể sẽ không tạo ra một thay đổi lớn đối với môi trường chiến thuật mà IAF đang hoạt động. Tuy nhiên, nó có thể được cho là một tuyên bố chiến lược mạnh mẽ.

Cho tới bây giờ, Nga đã cố gắng tránh xa cuộc đối đầu giữa Israel và Iran tại Syria. Mặc dù có hợp tác với Iran để ủng hộ Tổng thống Syria Bashar Assad nhưng Moscow vẫn phối hợp chặt chẽ với Israel.

Động thái cân bằng của Nga ở Syria có nghĩa là một mặt không giúp Iran khi nước này cố xây dựng sự hiện diện lâu dài ở Syria, bao gồm cả Cao nguyên Golan; và mặt khác, không cản trở các cuộc không kích được cho là của Israel nhằm vào Hezbollah và các mục tiêu của Iran ở Syria.

Hành động cân bằng này đang trở nên khó khăn hơn bởi sự thù địch giữa Israel và Iran đang trở nên công khai hơn, cộng với việc máy bay Il-20 của Nga cùng 15 binh sĩ bị thiệt mạng khi Israel không kích Syria vừa qua. Theo nhiều chuyên gia, việc cung cấp S-300 cho chế độ Assad là dấu hiệu cho thấy ông Putin đang bước ra khỏi “hàng rào” và chọn ủng hộ Iran hơn Israel.

Ai là người dùng S-300 ở Syria?

Mặc dù Nga không nói sẽ cấp cho Syria phiên bản nào của hệ thống phòng không S-300, nhưng theo dự đoán, đó có thể là phiên bản S-300PMU-2 tương đối hiện đại. Sẽ phải mất ít nhất vài tháng để đào tạo quân nhân Syria vận hành hệ thống S-300 tinh vi này. Do vậy, nhiều người cho rằng, ban đầu có thể quân nhân Nga sẽ vận hành S-300 ở Syria, theo National Interest (NI).

"Tôi nghĩ rằng người Syria sẽ không sẵn sàng vận hành mà không có các cố vấn và hỗ trợ của Nga trong tương lai gần", nhà khoa học nghiên cứu Michael Kofman của Trung tâm phân tích hải quân cho hay.

NI còn cho rằng Nga có thể sẽ phần nào đó nắm phần kiểm soát phòng không Syria để đảm bảo rằng sẽ không có sự cố nào tương tự như máy bay Il-20 vừa qua.

Sự hiện diện của các lực lượng Nga trong bộ máy quản lý các hệ thống phòng không Syria sẽ làm phức tạp nỗ lực không kích của Israel nhằm vào Syria và các lực lượng Iran hoạt động bên trong Syria. Israel không thể hay không dám tấn công trực tiếp vào các mục tiêu phòng không của Syria nếu điều đó ảnh hưởng đến các lực lượng Nga vì điện Kremlin sẽ không bỏ qua điều đó. Do vậy, sự hiện diện của các lực lượng Nga chắc chắn sẽ hạn chế khả năng hành động của Israel bên trong Syria. Dù vô tình hay cố ý, động thái cấp S-300 cho Syria của Nga đem lại lợi thế cho Iran và có thể giúp nước này xây dựng căn cứ lâu dài tại Syria.

 

Israel sẽ làm gì để phá hủy S-300 Nga vừa chuyển cho Syria?

Sputnik dẫn lời nhiều chuyên gia quân sự cho rằng Israel có thể sẽ tìm cách phá hủy hay vô hiệu hóa hệ thống phòng không S-300 mà Nga vừa chuyển cho Syria sau vụ máy bay IL-20 bị bắn rơi.

 

Máy bay vận tải Nga hạ cánh, S-300 hay S-400 đến Syria?

Máy bay vận tải chiến lược An-124 của Nga được cho là đã hạ cánh xuống căn cứ không quân Hmaymim ở phía Tây Nam của tỉnh Latakia – Syria, hôm 20-4.



Tin khác