Vì sao người dân phản đối trạm thu phí BOT Quốc lộ 5?

Bức xúc vì không đi đường BOT vẫn trả phí

Đầu giờ sáng 18/9, một số lái xe đã tập trung đỗ tại trạm thu phí BOT Quốc lộ 5 (đoạn qua tỉnh Hưng Yên) để phản đối trạm thu phí này.

Nguyên nhân các lái xe, họ phản đối vì trạm này thu phí trên Quốc lộ 5 nhưng để thu hồi vốn cho tuyến cao tốc Hà Nội – Hải Phòng. Họ không sử dụng cao tốc, chỉ đi trên tuyến Quốc lộ 5 nên không đồng ý trả phí. Một số lái xe tập trung phản đối đã khiến trạm thu phí ùn ứ vài tiếng buổi sáng.

Theo đó sự việc xảy ra tại trạm thu phí Quốc lộ 5 bắt đầu từ sự việc xảy ra sáng 17/9.

Cụ thể, vào sáng 17/9, một xe ô tô con qua trạm không trả phí và đâm gãy barie chắn ở trạm. Lực lượng bảo vệ trạm thu phí đã chặn xe này và lập biên bản xử lý, nhưng lái xe vẫn không trả phí mà quay ra kêu gọi các lái xe khác cùng phản đối và đưa lên mạng xã hội.

Lái xe trên vẫn tiếp tục để xe lại trạm thu phí và lên mạng xã hội kêu gọi các lái xe khác cùng tập trung phản đối.

Đến 18/9, lái xe trên quay lại trạm cùng vài lái xe khác đỗ ở các lối vào quầy thu phí để gây cản trở giao thông. Sự việc đã khiến giao thông qua trạm thu phí Quốc lộ 5 ùn ứ trong vài tiếng buổi sáng.

Tuy vậy, theo Vidifi, việc thu phí vẫn được thực hiện chứ không xả trạm. 

Đây không phải lần đầu tiên xảy ra hiện tượng lái xe tập chung phản đối thu phí BOT trên Quốc lộ 5. Trước đó vào ngày 4, 5 và mùng 6/9/2017 tại trạm thu phí này, đã xảy ra hiện tượng xe tải dùng tiền lẻ mệnh giá 200, 500 đồng để trả tiền phí, gây ùn tắc cục bộ chiều từ Hải Dương đi Hà Nội.

Tình hình trở nên căng thẳng khi người dân một số xã của huyện Văn Lâm và Văn Giang kéo nhau ra chặn đầu các xe tải.

Người dân cho rằng phí qua trạm quá cao (40 nghìn đồng/lượt) nên xe tải đã tìm cách trốn trạm đi vào các đường liên xã, huyện, tỉnh. Tình trạng này kéo dài đã làm hỏng đường, tăng tai nạn giao thông.

Ngay sau đó, trạm đã mở cửa cho các phương tiện lưu thông trong khoảng thời gian khoảng 20 phút.

Vì sao không đi cao tốc vẫn phải thu phí?

Việc người dân phản đối thu phí 5 BOT trên Quốc lộ 5 vì cho rằng tuyến quốc lộ này được xây dựng bằng vốn ngân sách Nhà nước và đã thu phí nhiều năm. Tuyến đường này tưởng chừng sẽ dừng thu phí sau khi Quỹ bảo trì đường bộ đi vào hoạt động.

Trái ngược lại, không những không dừng thu, sau khi xây dựng tuyến cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, 2 trạm phí đặt trên Quốc lộ 5 còn thu cao gấp nhiều lần mức thu cũ (tăng từ 10.000 đồng lên 45.000 đồng/xe).

Trước những thắc mắc của người dân về sự vô lý của việc thu phí 2 trạm trên Quốc lộ 5 để hoàn vốn cho cao tốc Hà Nội-Hải Phòng, thời điểm đó trả lời báo chí Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông cho biết, Dự án BOT cao tốc Hà Nội - Hải Phòng có đặc thù khác các dự án khác.

Tuyến Quốc lộ 5 trước đây được đầu tư xây dựng bằng nguồn vốn Nhà nước đi vay, sau đó tiến hành thu phí để trả nợ cho ngân sách Nhà nước.

Ngày 29/11/2007, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 1621 về một số cơ chế, chính sách thí điểm đầu tư dự án đường ô tô cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, nhưng tới năm 2016 chủ đầu tư mới được thu phí chính thức.

Còn trước đó, việc thu phí trên Quốc lộ 5 là để nộp ngân sách Nhà nước.

Thứ trưởng Bộ GTVT lý giải, khi làm cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, lẽ ra Nhà nước phải bỏ ra một khoản tiền để giải phóng mặt bằng dự án, nhưng không có tiền nên Nhà nước phải góp vốn bằng cách cho thu phí trên Quốc lộ 5 để coi là vốn góp giải phóng mặt bằng cho cao tốc Hà Nội - Hải Phòng.

Dòng tiền thu phí từ Quốc lộ 5 trong thời gian qua chính là nguồn vốn hỗ trợ của Nhà nước tham gia vào dự án cao tốc Hà Nội - Hải Phòng.

Ông Đào Văn Chiến - Chủ tịch HĐQT Tổng công ty Đầu tư phát triển Hạ tầng và Đầu tư tài chính (VIDIFI) - chủ đầu tư BOT cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, đơn vị đang thu phí Quốc lộ 5 cho biết, tuyến cao tốc Hà Nội-Hải Phòng không phải là hình thức đầu tư BOT mà nó là hình thức đối tác công-tư (PPP), trong đó Nhà nước cam kết hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách 23%, thu từ các dự án phát triển 16% trong tổng mức đầu tư hơn 45.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, do không có tiền góp vốn cho doanh nghiệp, Chính phủ không có tiền mặt nên đối ứng bằng quyền thu phí Quốc lộ 5 để bù vào phần góp vốn này và thu hồi vốn cho dự án.

Như vậy, việc thu phí 2 trạm trên Quốc lộ 5 là để hoàn vốn cho dự án đầu tư đường cao tốc Hà Nội-Hải Phòng. Ngoài ra, thu phí trên Quốc lộ 5 là để hoàn vốn trực tiếp cho dự án cải tạo cho tuyến đường này.