Việt Nam được công nhận 'xoá sổ' bệnh giun chỉ bạch huyết

Thông tin từ Bộ Y Tế cho biết, vào ngày 8/10, tại Manila, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới tại Geneva, TS. Tedros Adhanom Dhebreyesus và Trưởng đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (TCYTTG) khu vực Tây Thái Bình Dương, TS. Shin Young-Soo đã trao chứng nhận Loại trừ bệnh giun chỉ bạch huyết cho ba nước gồm Việt Nam, Palau, Wallis và Futuna được công nhận Loại trừ giun chỉ bạch huyết nâng tổng số nước đã công bố loại trừ bệnh này trong khu vực lên tới con số 11 nước.

Đại diện Bộ Y tế Việt Nam, bà Trần Thị Giáng Hương, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ Y tế Việt Nam đã lên nhận chứng chỉ. Đây là lần thứ 2 Việt Nam được công nhận loại trừ một bệnh truyền nhiễm tiếp theo của công bố loại trừ bệnh bại liệt vào năm 2000.

Đại diện Bộ Y tế nhận kết quả chứng nhận loại trừ bệnh giun chỉ bạch huyết.

Hoạt động Loại trừ bệnh giun chỉ bạch huyết (GCBH) ở Việt Nam đã nhận được hỗ trợ của TCYTTG từ năm 2001, với các hoạt động đã được thực hiện bao gồm điều tra dịch tễ trên toàn quốc, lựa chọn 6 huyện trọng điểm để đưa vào chương trình giám sát và điều trị toàn dân, đó là Bình Lục (Hà Nam), Phù Cừ (Hưng Yên), Khánh Vĩnh, Diên Khánh, Ninh Hoà (Khánh Hoà) và Bác Ái (Ninh Thuận). Giai đoạn từ 2002-2008, tại các huyện trọng điểm đã tiến hành 5 vòng điều trị toàn dân liên tiếp bằng Diethylcarbamazine phối hợp với Albendazole với tỷ lệ uống thuốc đạt trên 65% dân số.

Kết quả loại trừ giun chỉ bạch huyết của Việt Nam đã được TCYTTG xem xét và đánh giá theo các chỉ tiêu về Loại trừ bệnh Giun chỉ bạch huyết theo tiêu chuẩn của TCYTTG áp dụng trên toàn cầu. Theo đó, các hoạt động tuyên truyền, giám sát và phòng chống bệnh bệnh giun chỉ bạch huyết đã đạt và đáp ứng tất cả các chỉ tiêu về Loại trừ bệnh Giun chỉ bạch huyết ở cấp quốc gia.

Bệnh giun chỉ bạch huyết gây ra tình trạng "chân voi".

Bệnh giun chỉ bạch huyết do một số loài giun chỉ bạch huyết gây nên và được lây truyền bởi muỗi, rất phổ biến ở các nước nhiệt đới và cận nhiệt đới do điều kiện khí hậu nóng và ẩm. Tại Việt Nam, bệnh đã được biết đến từ lâu và đã từng là một trong những bệnh gây tàn phế hàng đầu cho người mắc bệnh.

Đây là bệnh nhiễm ký sinh trùng giun chỉ do muỗi lây sang cho người. Bệnh phá hỏng khả năng của cơ thể trong việc phân phối lại dịch bạch cầu, gây sưng phù biến dạng nặng và đau đớn ở chi, gây khó khăn trong sinh hoạt nên còn được gọi là bệnh phù chân voi.

Trước năm 1975, bệnh giun chỉ bạch huyết lưu hành rộng rãi trên toàn quốc, một số vùng có tỷ lệ nhiễm cao từ 5-10% dân số và có số lượng đáng kể phù chân voi, gây đau đớn, tàn tật do biến chứng và ảnh hưởng tới thẩm mỹ, khó hòa nhập cộng đồng của người bệnh. Giai đoạn từ 1976 -2002, với các tiến bộ về chẩn đoán, điều trị và phòng bệnh thì tỷ lệ mắc đã giảm xuống đáng kể chỉ còn 1-3% tại các vùng lưu hành nặng.

Từ năm 2002, Chương trình Loại trừ giun chỉ bạch huyết tại Việt Nam đã được triển khai và thực hiện trên toàn quốc theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế thế giới (TCYTTG), để điều tra lập bản đồ dịch tễ, tổ chức điều trị toàn dân (MDA) tại các vùng dịch tễ, tiến hành các vòng điều tra về sự lan truyền bệnh giun chỉ bạch huyết (TAS) và đánh giá kết quả thực hiện theo các tiêu chí của TCYTTG.

Kết quả từ năm 2013 - 2016 đã không phát hiện trường hợp nào dương tính. Năm 2018, Bộ Y tế đã tiến hành đánh giá kết quả thực hiện và thấy rằng Việt Nam đã loại trừ giun chỉ bạch huyết đạt tiêu chuẩn của TCYTTG và lập hồ sơ gửi TCYTTG đánh giá công nhận Việt Nam loại trừ giun chỉ bạch huyết.