Thời sự
08/05/2020 14:12Vụ án Hồ Duy Hải: Điều tra viên lý giải mua dao, thớt ngoài chợ...để nhận dạng
Điều tra viên trả lời chất vấn của Hội đồng thẩm phán. Ảnh: Báo Công lý.
Theo kháng nghị của VKSND tối cao, nội dung hai bản án xác định, dựa trên lời khai của một số người dọn dẹp hiện trường (anh Nguyễn Văn Thu, Võ Văn Hùng, Nguyễn Văn Vàng, Nguyễn Tuấn Ngọc) đã phát hiện một con dao rất mới và sạch, không có dấu vết, được để vào sau tấm bảng treo đối diện cầu thang nhà bếp vào hồi 15h ngày 14/1/2008; sau đó đã đem đốt cùng những đồ vật khác của bưu điện và không tìm lại được kể cả phần lưỡi dao bằng kim loại (BL 226, 230, 240, 248).
Theo Bảo vệ Pháp luật, bản vẽ nhận dạng con dao do Cơ quan điều tra vẽ trước mà không phải do chính những người này vẽ ra. Quá trình điều tra, bị cáo cũng không tự vẽ con dao, con dao do anh Thu mua về và việc nhận dạng con dao là do Điều tra viên vẽ trước rồi đưa cho Hải nhận dạng (B1 147, 149).
Lời khai của Hải về kích thước con dao cũng không thống nhất, có lúc khai lưỡi dao rộng 3cm (B1 87), có lúc khai lưỡi dao rộng 6cm (B1 93).
Các lời khai đầu của Hải không khai đến việc dùng thớt gây án, những lời khai sau Hải có khai việc dùng thớt đập vào đầu chị Hồng, nhưng việc mô tả không thống nhất.
Có lời khai thớt dày 10cm (B1 93), có lời khai thớt dày 5cm (B1 99). Sau đó, Cơ quan điều tra đã thu giữ một cái thớt mới (có đặc điểm giống chiếc thớt trong Bản ảnh hiện trường) do chị Lê Thị Thu Hiếu (bạn của hai bị hại) mua vào ngày 24/6/2008 (B1 205) về cho Hải nhận dạng (B1 134).
Chiếc thớt có vết máu xuất hiện trong bản ảnh hiện trường là vật chứng nhưng không được thu giữ để truy nguyên mà đã bị tiêu hủy ngay sau khi khám nghiệm hiện trường.
Tài liệu chứng cứ trong hồ sơ vụ án thể hiện chưa đủ cơ sở khẳng định chiếc ghế là vật chứng. Hơn hai tháng sau khi vụ án xảy ra, Cơ quan điều tra thu giữ một chiếc ghế inox Hòa Phát có mã số HPM2-44705 (B1 328), khác với mã số chiếc ghế trong bản ảnh (HPM2-447052) (B1 396) và khác với mã số ghi nhận trong biên bản khám nghiệm hiện trường (HPN2-447052) (B1 44).
Các cơ quan tiến hành tố tụng có nhiều vi phạm nghiêm trọng, khám nghiệm hiện trường nhưng không thu giữ vật chứng của vụ án: cái thớt, chiếc ghế là vật chứng quan trọng và là vật mang dấu vết của tội phạm; khám nghiệm hiện trường đã ghi nhận, chụp ảnh nhưng không thu giữ để truy nguyên là thiếu sót, vi phạm nghiêm trọng tố tụng.
Về vấn đề này, thành viên Hội đồng thẩm phán hỏi: "Có tài liệu nào khẳng định thớt, dao mua ở chợ là công cụ phạm tội không? Luật có cho phép không?".
Điều tra viên vụ án cho biết, yêu cầu nhân chứng mua dao, thớt không phải xác định công cụ gây án mà mua để làm công cụ nhận dạng. Cơ quan điều tra không coi đây là công cụ gây án.
Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Hòa Bình nói đó là vật chứng quan trọng. "Vì sao cơ quan điều tra lại không thu được dao thớt?", ông hỏi.
Điều tra viên giải thích, khám nghiệm cũng nhận định thớt và ghế là hung khí gây án, không xác định thớt và dao. Vì thế khi khám nghiệm hiện trường chỉ ghi nhận, không thu giữ. Tổ khám nghiệm cũng đi tìm dao nhưng không thấy.
Sau khi Hải khai "gây án xong đem dao đi rửa sạch, nhét vào ngách tường", các nhân chứng dọn dẹp hiện trường đã tìm được, nhưng dao đã sạch sẽ, không có dấu vết nên cơ quan điều tra không thu giữ. Con dao này về sau bị đem đi tiêu huỷ.
Đại diện cơ quan điều tra nói rằng, lời khai của nhân chứng chứng minh Hải trực tiếp có mặt tại hiện trường. Và Hải nếu không phải người gây án không thể biết được chi tiết này. Đây là nguồn chứng cứ quan trọng kết luận Hải phạm tội.
Về cái thớt, điều tra viên cho rằng, khi đó tập trung truy tìm vật sắc nhọn do nạn nhân có vết thương ở cổ, nên không để ý tới thớt, ghế.
Thẩm phán hỏi: "Khi khám nghiệm hiện trường chưa biết hung khí, khi Hải khai mới biết thớt, dao. Vậy sao không yêu cầu Hải vẽ mô phỏng?".
Đại diện cơ quan điều tra cho biết, khi phát hiện con dao, nhân chứng nghĩ dao không liên quan vụ án thì đốt bỏ. Khi Hải khai thì thớt, dao đã bị đốt bỏ. "Đây là sơ suất của cơ quan điều tra", đại diện Công an tỉnh Long An nói.
Giải thích về việc lời khai con dao lúc ngắn lúc dài, thớt lúc mỏng lúc dày, điều tra viên cho rằng "do diễn biến tâm lý bị can lúc khai thế này, lúc thế khác nên cơ quan điều tra mới đưa ra nhận dạng khác nhau".
Về vật chứng là đống tro thu giữ (Hải đốt quần áo mặc khi gây án), kết luận điều tra xác định, sau khi Hải khai ra việc này, cảnh sát đi thu giữ (một tuần sau khi án mạng xảy ra).
Tuy nhiên trong hồ sơ thể hiện, 18h30 ngày 21/3/2008 khi cơ quan điều tra đến khám xét nhà Hải có thu giữ đống tro này. Còn lời khai đầu tiên của Hải lại được lấy vào 19h30 ngày 21/3/2008 - tức sau khi thu nhận đống tro, chứ không phải do Hải khai cơ quan điều tra mới thu giữ được. Do đó, đại diện VKS cho rằng, đống tro thu giữ không có giá trị chứng minh.
Chủ tọa hỏi đại diện VKSND Tối cao: "Vậy Hải đốt có giá trị chứng minh tội phạm không? Có bằng chứng nào chứng minh Hải không đốt?".
Theo VKS, tro này tìm thấy ở khu vực liên thông giữa nhà Hải và nhà dì. "Tàn tro là có thật nhưng chúng ta chưa xác định liên quan, nên giá trị chứng minh không có. Kết luận nêu rõ, cáo trạng viện dẫn chỉ một chiều... không đủ yếu tố kết luận thành phần này nằm trong quần áo mà Hải mặc khi gây án", đại diện VKS nói và cho biết, có tình tiết người nhà Hải khai anh ta có thói quen đốt quần áo cũ. Nếu Hải đốt cũng phải chứng minh tình tiết liên quan.
Chủ toạ nói: "Về khoa học, bị can giết người xong, khi về sợ ám ảnh nên đem đốt đi. Nếu anh nói không có giá trị chứng minh thì tôi cũng hơi bất ngờ. Bản thân ông khám nghiệm, ông chỉ mô tả hiện trường thôi chứ không làm được cái gì khác".
Đại diện VKS đáp: "Chúng tôi thừa nhận có việc Hải khai đốt quần áo, thu được đống tro. Nhưng ở đây đánh giá tính liên quan giữa đống tro và lời khai Hải để nói nên tính liên quan với vụ án. Tôi chỉ nói có vấn đề ở mẫu tàn tro".
Đại diện Công an tỉnh Long An phản bác quan điểm của VKS. Người này cho biết, sau khi Hải khai về việc đốt quần áo đã phân công tổ công tác xuống hiện trường. Khám xét mở rộng, cơ quan điều tra phát hiện hai đống tàn tro, có vật dụng còn cháy dở.
"Kết quả giám định trong tàn tro có thành phần vải và nhựa, nên có giá trị chứng minh phần nào chứ nói 'không có giá trị chứng minh' thì tôi không đồng tình", điều tra viên nói và cho biết, Hải đã xác nhận đoạn cháy dở là dây thắt lưng anh ta đeo; phần vải cháy dở màu đen là của chiếc quần vải; một mảnh khác là vải áo thun mặc gây án màu xanh đậm và mảnh màu sáng là phần áo ở ngực.
