Vụ cục phó mất gần 400 triệu đồng: Tại sao bổ nhiệm khi chưa đủ điều kiện?

Trả lời báo chí, một lãnh đạo Tổng cục môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường) cho biết đơn vị này đang đề xuất phương án tinh giản biên chế. Theo đó, Tổng cục môi trường sẽ giảm từ 7 cục còn 4, chuyển đổi mô hình tổ chức của 3 cục thành vụ. Dự kiến, đơn vị này sẽ giảm bớt 17 phòng, cán bộ lãnh đạo cấp phòng sẽ giảm 43 người.

Trong diện này có Cục Kiểm soát hoạt động bảo vệ môi trường (nơi Nguyễn Xuân Quang làm cục phó vừa bị mất gần 400 triệu khi đi công tác ở Long An). Liên quan đến ông việc bổ nhiệm ông Nguyễn Xuân Quang, vị lãnh đạo này cho biết: "Ông Quang chưa đủ tiêu chuẩn theo quy định khi được bổ nhiệm".

Bà Nguyễn Tân Huyền, Phó vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ (Tổng cục Môi trường) cũng xác nhận ông Quang được bổ nhiệm khi chưa có bằng lý luận chính trị (từ trung cấp trở lên); chưa có quyết định bổ nhiệm ngạch chuyên viên chính.

Tuy nhiên, Bộ Tài nguyên và Môi trường có quy định trường hợp đặc biệt để bổ nhiệm. Bà Huyền cho biết ngay sau khi được bổ nhiệm, Tổng cục Môi trường đã đề xuất cử ông Quang đi học cao cấp chính trị nhưng không có chỉ tiêu nên chưa đi được.

Bà Nguyễn Tân Huyền khẳng định quá trình bổ nhiệm có báo cáo rõ việc ông Quang đã có những bằng cấp, chứng chỉ gì; còn thiếu những bằng cấp, chứng chỉ gì… để lãnh đạo quyết định.

Lý do được lãnh đạo Vụ Tổ chức cán bộ đưa ra là do đặc thù Cục Kiểm soát hoạt động bảo vệ môi trường (mới được thành lập) đang thiếu cán bộ lãnh đạo, trong khi phải thực hiện rất nhiều các nhiệm vụ thanh tra, kiểm tra về môi trường, tập thể lãnh đạo Tổng cục đã xem xét và nhất trí đề xuất Bộ TN&MT cho chủ trương bổ nhiệm ông Quang giữ chức danh này.

Như vậy với xác nhận của Tổng cục Môi trường vào thời điểm được bổ nhiệm chức vụ Cục phó Cục Kiểm soát hoạt động bảo vệ môi trường Nguyễn Xuân Quang vẫn chưa đủ điều kiện theo quy định. Nói các khác lãnh đạo Tổng cục Môi trường đã cho ông Quang “nợ” bằng.

Hiện tượng bổ nhiệm cán bộ khi chưa đủ điều kiện, vừa bổ nhiệm vừa đi học không phải là hiếm, thực tế này đặt ra câu hỏi có tiêu cực trong lựa chọn bổ nhiệm các chức vụ trong cơ quan quản lý nhà nước hay không? Nhất là trường hợp ông Nguyễn Xuân Quang dù không đủ điều kiện nhưng Tổng cục Môi trường vẫn bổ nhiệm ông Quang một người chưa có bằng lý luận chính trị.

Trao đổi với phóng viên về hiện tượng nhiều cơ quan quản lý nhà nước bổ nhiệm nhân sự nhưng cho nợ bằng, nợ điều kiện, ông Trần Quốc Thuận – nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ cho biết: “Cần xem lại việc bổ nhiệm ông Nguyễn Xuân Quang vào vị trí lãnh đạo của Cục Kiểm soát hoạt động bảo vệ môi trường, bởi nếu không đủ điều kiện sao lại được ưu tiên, tại sao đặt ra điều kiện để chọn cán bộ mà không tuân thủ”.

Ngược về quá khứ lịch sử ông Thuận cho biết, vấn đề nợ bằng cấp, nợ điều kiện có yếu tố lịch sử. Ở thời điểm đất nước sau khi thống nhất cần một bộ máy cán bộ hoàn thiện từ trung ương đến địa phương để bắt vào kiến thiết xây dựng đất nước.

“Khi đó hầu hết cán bộ đều kinh qua chiến đấu, tư tưởng chính trị vững vàng nhưng cái thiếu là nhiều người chưa qua đào tạo chính quy, chưa được đào tạo chuyên môn. Do đó mới có việc bổ nhiệm nhưng cho nợ bằng, vừa đi làm vừa đi học. Cũng chính vì vậy hệ đào tạo đại học tại chức, đại học vừa học vừa làm ra đời”, Ông Trần Quốc Thuận cho biết.

Ngày hôm nay khi đất nước bước sang thời kỳ công nghệ số, công nghệ 4.0 ông Thuận cho rằng đại đa số cán bộ đang làm việc tại các cơ quan quản lý nhà nước hiện nay đều là người trẻ sinh ra thời điểm đất nước đã kết thúc chiến tranh hoặc sinh ra trong thời chiến tranh nhưng lớn lên khi đất nước đã hòa bình. Nói cách khác điều kiện được học tập, đào tạo đã khác.

“Do đó vấn đề nợ bằng cấp khi bổ nhiệm cần xóa bỏ, ngày hôm nay có rất nhiều chương trình đào tạo, nhiều cơ hội để cán bộ học tập nâng cao trình độ, không có lý do gì để phải nợ bằng cấp, nợ điều kiện”, ông Thuận cho biết.

Phân tích hệ lụy việc nợ bằng, ông Thuận chỉ rõ, khi cho nợ bằng tức là cán bộ chỉ đi học nhằm hợp thức hóa, đi học cho xong, cho đủ điều kiện. Như vậy rõ ràng chất lượng đào tạo cho những cán bộ học theo kiểu “trả nợ” bằng sẽ thấp. Khi không thu lượm thêm kiến thức có nghĩa tấm bằng chỉ là điều kiện để hợp thức hóa việc bổ nhiệm.

Bên cạnh đó ông Thuận cũng cho rằng: “Nói điều kiện về bằng cấp không có nghĩa chúng ta coi trọng bằng cấp hơn kinh nghiệp thực tế. Tuy nhiên đã là điều kiện, là tiêu chuẩn đặt ra thì phải thực hiện”.