Xây sân bay Sa Pa để phục vụ ai?

19:19 06/08/2018

Là tỉnh miền núi núi kinh tế khó khăn, xây dựng sân bay ở Sa Pa (Lào Cai) để phục vụ ai? Lợi ích kinh tế từ sân bay này mang lại như thế nào?

xay-san-bay-sa-pa-de-phuc-vu-ai
Xây dựng Cảng hàng không Sa Pa liệu có hợp lý?. Ảnh minh họa

Ủy ban Nhân dân tỉnh Lào Cai đề xuất, sẽ xây dựng Cảng hàng không Sa Pa tại xã Cam Cọn, huyện Bảo Yên với quy mô sân bay dân dụng cấp 4C, với tổng vốn đầu tư gần 5.800 tỷ đồng.

Dự kiến, dự án sẽ được phân kỳ đầu tư theo 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 (đến năm 2020) sẽ đầu tư 4.750 tỷ đồng (bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng cho cả dự án) xây dựng quy mô sân bay cấp 4C công suất 560.000 hành khách/năm và 600 tấn hàng/năm với 2 vị trí đỗ tàu bay, có thể khai thác các loại tàu A320, A321 và tương đương. Tiếp đó, giai đoạn 2 (đến năm 2030) sẽ đầu tư thêm 1.033 tỷ đồng nâng cấp để đạt công suất 1.585.000 hành khách/năm và 2.880 tấn hàng hóa/năm.

Tỉnh Lào Cai đề xuất phương án đầu tư theo hình thức xã hội hoá, trong đó, giai đoạn I, Lào Cai sẽ kêu gọi đầu tư kết hợp hỗ trợ từ ngân sách địa phương phần khu bay (bao gồm cả hạng mục san lấp mặt bằng, giải phóng mặt bằng và tái định cư) với tổng kinh phí khoảng hơn 2.800 tỷ đồng.

Trong dự án này, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam nghiên cứu đầu tư hạng mục quản lý bay với tổng kinh phí khoảng 160 tỷ đồng; còn Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam nghiên cứu đầu tư khu hàng không dân dụng với tổng kinh phí hơn 1.700 tỷ đồng, riêng giai đoạn II sẽ triển khai khi có nguồn lực và nhu cầu.

Ngay khi dự án này được đưa ra dư luận đã băn khoăn đặt ra câu hỏi về tính khả thi, lợi ích kinh tế mà dự án này mang lại.

Đánh giá kế hoạch xây dựng sân bay tại Lào Cai, PGS.TS Nguyễn Thiện Tống – Chuyên gia hàng không (nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Kỹ thuật hàng không (Đại học Bách khoa TP HCM) cho biết: Kế hoạch đầu tư xây dựng sân bay tại Lào Cai không có cơ sở, thiếu nghiên cứu về nhu cầu.

PGS.TS Nguyễn Thiện Tống phân tích, những năm qua chúng ta phát triển ồ ạt sân bay, tình trạng lạm phát sân bay tại Việt Nam đang xảy ra.

Thống kê của Cục Hàng không, Việt Nam có 21 cảng hàng không, sân bay. Trong đó có 7 cảng hàng không, sân bay quốc tế (Nội Bài, Đà Nẵng, Cam Ranh, Phú Bài, Tân Sơn Nhất, Phú Quốc, Cần Thơ), còn lại là 14 cảng hàng không, sân bay nội địa... Ngoài ra, nhiều địa phương khác cũng đang xin làm sân bay hoặc nâng cấp sân bay.

“Đang có hiện tượng đua nhau xây dựng, nâng cấp sân bay. Trong khi tất cả kế hoạch phát triển sân bay hiện nay đang thiếu những nghiên cứu về nhu cầu thị trường, cách làm hiện nay vẫn cảm tính, làm việc kiểu nền kinh tế kế hoạch bao cấp”, PGS.TS Nguyễn Thiện Tống cho biết.

PGS.TS Nguyenthientong
Theo PGS.TS Nguyễn Thiện Tống  đặt câu hỏi là tỉnh miền núi núi kinh tế khó khăn, xây dựng sân bay ở Sa Pa (Lào Cai) để phục vụ ai? Lợi ích kinh tế từ sân bay này mang lại như thế nào?

“Hiện nay kế hoạch xây dựng phát triển sân bay thiếu những doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu độc lập để nghiên cứu dự báo thị trường và lượng hành khách. Trong khi mình dựa vào đề xuất của Cục Hàng không Việt Nam – một đơn vị quản lý nhà nước về ngành hàng không, cách làm vẫn là kiểu nền kinh tế kế hoạch cũ.

Bên cạnh đó, nhiều sân bay như Liên Khương, Cần Thơ đưa vào hoạt động nhưng không như kỳ vọng do đầu tư quá thừa so với nhu cầu và mặt khai thác quản trị kém”, ông Tống nói.

Về vị trí địa lý, PGS.TS Nguyễn Thiện Tống chỉ rõ Lào Cai hiện nay có hệ thống đường bộ nối liền thuận lợi. Thời gian từ Hà Nội lên Sapa chỉ khoảng hơn 3,5 đến 4 tiếng đồng hồ chạy xe ô tô. Đặt giả thiết, Lào Cai có sân bay thì tổng thời gian làm thủ tục, thời gian bay từ Hà Nội lên Lào Cai cũng phải mất khoảng thời gian tương tự. Nhưng khi bay đến Lào Cai, hành khách muốn lên Sapa buộc phải đi ô tô. Do vậy thời gian di chuyển sẽ lâu hơn.

Nếu để phục vụ du khách quốc tế, theo ông Tống khách du lịch quốc tế lên vùng Tây Bắc Việt Nam thường xu hướng du lịch đường bộ, phượt bởi họ thích khám phá, do đó hàng không sẽ ít được lựa chọn.

“Thông thường, xây dựng sân bay chỉ khi có nhu cầu khẩn cấp mới cần thiết còn đường bộ gần hơn, nhanh hơn trong quãng đường ngắn. Sân bay phải chờ, thủ tục check in – check out, vì thế hàng không chỉ có lợi ở đường dài, còn đường ngắn không có lợi. Tổng thời gian thực hiện các chuyến bay tại các đường bay lớn hơn so với đường bộ vì vậy không có lợi.

Mặt khác, phát triển đường bộ thì người và phương tiện sử dụng đa dạng, hơn nữa sử dụng cho toàn thể cộng đồng, còn hàng không chỉ phục vụ số ít người có nhu cầu và có điều kiện về kinh tế”, PGS.TS Nguyễn Thiện Tống cho hay.

Ngoài yếu tố thị trường, theo PGS.TS Nguyễn Thiện Tống, một dự án không có hiệu quả kinh tế thì dù có tiền không nên thực hiện huống chi ngân sách Việt Nam đang bội tri, nợ công đang ở mức cao.

“Trước khi đưa kế hoạch đầu tư xây dựng sân bay Cục Hàng không Việt Nam cần trả lời câu hỏi tiền đâu để làm sân bay. Không thể lấy tiền ngân sách để làm sân bay trong khi lợi ích kinh tế không có. Cần hạch toán kinh tế tài chính rõ ràng không thể làm bừa”, ông Tống nói.

Trong khi đó trao đổi với báo chí ông Võ Huy Cường, Phó Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam cho rằng cần nghiên cứu cẩn trọng để đánh giá sự cần thiết và tính hiệu quả của dự án này.

Ông Cường cho biết, Cảng hàng không Sapa cần có sự đánh giá nghiên cứu cụ thể về tác động của các loại hình vận tải khác, định hướng phát triển kinh tế và đặc biệt là du lịch đầu tư thương mại của địa phương.

Ví dụ như tại nước Hàn Quốc, Đài Loan số lượng sân bay không nhiều như nước ta vì họ có hệ thống đường bộ cao tốc, đường sắt cao tốc quá thuận lợi nên tất cả các hãng hàng không của 2 nước này hiện nay đang tăng cường khai thác các chuyến bay quốc tế đến Việt Nam. Những sân bay hiện hữu của nước này đang ở trong điều kiện rất khó khăn về mặt phục vụ chuyến bay quốc tế đến các nước khác.

“Nguyện vọng xây dựng cảng hàng không, sân bay là chính đáng vì tỉnh nào cũng mong muốn nhưng cơ hội, khả năng thực tiễn phát huy được hiệu quả phải đánh giá cẩn trọng. Do đó, cơ quan chức năng phải nghiên cứu cụ thể tiềm năng, đánh giá một cách khả thi trong và ngoài nước để quyết định đầu tư bất kể nguồn lực đầu tư là ngân sách Nhà nước hay xã hội hóa,” ông Cường nói.

 

Kinh doanh hàng không có là miếng pho mát dễ ăn

Bài toán lợi nhuận kinh doanh hàng không được ông Trịnh Văn Văn Quyết – Chủ tịch Tập đoàn FLC nhà sáng lập hãng hàng không Bamboo Airways đưa ra gây chú ý.

 

Chính phủ chính thức cho phép thành lập hãng hàng không Bamboo Airways

Bamboo Airways xác định một hướng khai thác khác biệt so với các hãng hàng không truyền thống của Việt Nam...

 

Khuyên người dân phải kiểm tra tài khoản: Gửi tiền ngân hàng không còn an toàn?

Theo Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành bản chất câu chuyện an toàn tiền gửi không chỉ nằm ở việc khách hàng kiểm tra tài khoản mà chủ yếu ở phía ngân hàng.

 



Tin khác