Xây đặc khu: Phải xác định rõ nguồn lực và lợi ích

14:30 17/04/2018

Đặc khu này sẽ mang lợi ích gì cho đất nước và chúng ta sẽ phải bỏ ra cái gì, thu lại được gì? Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển băn khoăn đặt câu hỏi.

xay-dac-khu-phai-xac-dinh-ro-nguon-luc-va-loi-ich
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân.

Phải xác định rõ ràng nguồn lực và lợi ích

Tại cuộc họp của Ủy ban Thường vụ QH để cho ý kiến về một số vấn đề lớn còn ý kiến khác nhau của dự án Luật Đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt Vân Đồn, Bắc Vân Phong, Phú Quốc ngày 16-4 các đại biểu đã đưa ra nhiều ý kiến, đặc biệt là về nguồn lực để xây dựng và lợi ích từ vệc xây dựng đặc khu kinh tế.

Về lợi ích từ 3 đặc khu kinh tế, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển nhận xét, các báo cáo, giải trình chưa đưa ra được lời giải thấu đáo câu hỏi đặt ra là các đặc khu sẽ mang lại lợi ích gì?

Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng mục tiêu chính của ba đặc khu là tạo ra hoạt động kinh tế có sức lan tỏa, phát huy được lợi thế so sánh của từng khu vực. Như vậy phải thảo luận kỹ lưỡng khía cạnh tài chính, ngân sách của dự luật. Câu hỏi phải trả lời ở đây là ba đặc khu này sẽ mang lợi ích gì cho đất nước và chúng ta sẽ phải bỏ ra cái gì, thu lại được gì? Ông Hiển băn khoăn đặt câu hỏi.

Về nguồn lực xây dựng đặc khu kinh tế, Phó Chủ tịch Quốc hội cũng phân tích rõ, theo bản thẩm định đề án Bộ Tài chính gửi các Bộ thì tổng số vốn cần huy động để đầu tư cho 3 đặc khu kinh tế Vân Đồn, Bắc Vân Phong, Phú Quốc là hơn một triệu tỷ đồng. Trong đó, Phú Quốc cần 900.000 tỷ đồng, ngân sách bỏ ra 19%; Vân Đồn cũng cần vài trăm tỷ, ngân sách bỏ ra 10%...

"Phải tính toán xem nguồn lực để thực hiện như thế nào trong 3 năm và 5, 10 năm. Đã làm kinh tế thì cần đặt trên mặt bàn thu, chi ra sao, nhìn nhận tổng quát chứ chỉ định tính thì không thể đưa ra các quyết định đúng đắn được", ông Hiển nhấn mạnh.

Cùng chung mối quan tâm về nguồn vốn đầu tư, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho rằng, việc xây đặc khu để thu hút đầu tư chứ không phải Nhà nước đổ tiền vào rồi miễn, giảm thuế. “Mục đích cuối cùng là đặc khu ra đời để được cái gì, bỏ ra 1 đồng để thu lại vài chục, vài trăm đồng chứ không thể 10-20 năm tới ngồi đánh giá tổng kết lại thấy không được gì”.

Chủ tịch QH cũng lưu ý, việc lập 3 đặc khu để thu hút nguồn lực, tạo 3 vùng động lực chứ không phải để Nhà nước bỏ ra 1 triệu tỷ đồng. “Kế hoạch đầu tư công trung hạn chỉ có 2 triệu tỷ đồng trong khi 3 đặc khu cần 1 triệu tỷ đồng thì cần xác định nguồn ở đâu, so với kế hoạch trung hạn thế nào để đảm bảo khả thi”, bà nói.

Trình bày báo cáo tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định cho biết tại cả 3 đặc khu đều xác định xây dựng, kinh doanh khu dịch vụ, du lịch và vui chơi giải trí tổng hợp có casino. Đây là các dự án đầu tư phức hợp đa chức năng với vốn đầu tư nhưng cũng là ngành, nghề kinh doanh có tỉ suất lợi nhuận rất cao, có sức hấp dẫn lớn đối với các nhà đầu tư. Do đó, chính sách ưu đãi cũng cần được tính toán hợp lý, bảo đảm không gây thất thu cho ngân sách nhà nước.

Đặc khu kinh tế nhìn từ kinh nghiệm quốc tế

Thực tế trên thế giới, rất nhiều nước đã thành công trong mô hình xây dựng đặc khu kinh tế. Cụ thể, hiện nay đã có xấp xỉ 4.500 đặc khu kinh tế tại 140 quốc gia. Tuy nhiên, cũng không ít các đặc khu được thành lập nhưng thất bại. Đó là những kinh nghiệm thực tế cần thiết cho Việt Nam.

xay-dac-khu-phai-xac-dinh-ro-nguon-luc-va-loi-ich
Đặc khu kinh tế Thâm Quyến - Trung Quốc.

Về các mô hình đặc khu thành công, Giáo sư Đào Nhất Đào, Chủ nhiệm Trung tâm nghiên cứu đặc khu kinh tế Trung Quốc cho biết: Năm 1979, lần đầu tiên Trung Quốc đề xuất khái niệm đặc khu kinh tế và triển khai thực hiện với các biện pháp như: miễn giảm thuế quan, chính sách ưu đãi làm chiến lược, khuyến khích, thu hút các nhà đầu tư nước ngoài, thu hút phương pháp quản lý khoa học kỹ thuật tiên tiến...

Ví dụ về Đặc khu kinh tế Thâm Quyến, Thâm Quyến đã đi đầu theo chính sách đặc biệt "đi trước thử trước" của Trung Quốc để từ một làng cá nhỏ trở thành một đô thị lớn quốc tế hóa. Thâm Quyến đã có những bước phát triển phi thường về kinh tế, GDP cũng từ 179 triệu tệ năm 1979 lên gần 1,45 nghìn tỉ tệ năm 2013, tạo nên "tốc độ Thâm Quyến".

Đối với việc học hỏi, đi theo mô hình thành công của các nước khác, PGS.TS Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng, chúng tôi cũng đã đề xuất nên đi theo những mô hình tốt nhất. Thậm chí chúng tôi đã có nhiều dịp giới thiệu hình mẫu cực kỳ thành công của Dubai. Từ một nơi rất kém hấp dẫn, không hề có lợi thế cạnh tranh gì nhưng họ đã kéo những thứ hay nhất của thế giới về. Không chỉ kéo tiền, mà họ còn kéo cả những người lao động giỏi, chuyên gia giỏi, kéo cả thế giới về đây vui chơi, tận hưởng dịch vụ.

xay-dac-khu-phai-xac-dinh-ro-nguon-luc-va-loi-ich
Đặc khu kinh tế Dubai.

Thuế thu nhập cá nhân, thuế TNDN họ cũng bỏ luôn. Tất nhiên họ sẽ có những cách thu khác, đó là chuyển sang phí, rõ ràng minh bạch, thu 1 lần 1 năm. Đơn giản rõ ràng. Việc áp dụng thuế thu nhập cá nhân bằng 0 cũng thu hút được nhiều người giỏi.

Chúng ta đi sau thì những cơ chế, thể chế phải vượt trội lên mới đảm bảo tính cạnh tranh quốc tế. Vì người ta đã xây dựng đặc khu tới đời thứ 3, thứ 4 rồi, thậm chí là làm những siêu đặc khu, như đặc khu tài chính Thượng Hải. Chúng ta cần thu hút những nguồn lực tốt nhất của thế giới. Mục tiêu xây dựng đặc khu là để đủ sức cạnh tranh với Singapore, Thâm Quyến, Incheon, hay những thành phố hiện đại của Nhật Bản, Phó Giáo sư Trần Đình Thiên nhận định.

Tài trợ


Tin khác